Ik schrijf weer (een beetje)

Op de een of andere manier gebeurt het altijd in de OBA.

De eerste twee keren waren tijdens De Middag van het Kinderboek, toen nog georganiseerd door Ted van Lieshout. In de pauze kwam beide keren de eigenaresse van een bekende kinderboekwinkel naar mij toe. Ze hadden allebei nagenoeg dezelfde boodschap: ‘Ik verkoop heel veel exemplaren van Superhelden.nl, maar had het boek zelf nog nooit gelezen, omdat ik eerlijk gezegd niet verwachtte dat het erg goed zou zijn. Het was vooral de combinatie game+boek die de serie zo populair maakte, dacht ik. Maar ik heb de boeken onlangs gelezen en was aangenaam verrast. De serie is echt heel goed geschreven!’ De verbazing klonk ter plekke nog door in hun stem.

De aanname dat ik een betere marketeer ben dan schrijver is mij niet vreemd. Toen Subroza.nl uitkwam en we er 3.000 van verkochten in de eerste paar dagen van de Kinderboekenweek, stond er een draadje op een schrijfforum over mijn boek. Algemene conclusie was wel dat ik het heel slim had aangepakt, met het boek, de game en het thema van de Kinderboekenweek – dat Subrosa: boeken vol geheimen was – maar het jammer was dat ze niet een echte schrijver de kans hadden gegeven zijn of haar boek te publiceren.

Ik had toen 25 AVI-boeken op mijn naam staan.

Gisteren was het schrijfevenement ‘Schrijf!’ in de OBA, een geweldig georganiseerde dag waar meerdere schrijvers lezingen verzorgden of workshops gaven over hun vak en waarvoor ik de opening mocht verzorgen. Ik vertelde over hoe je creativiteit tot bloei komt als je iedere dag schrijft, al zijn het maar een paar honderd woorden per keer. In de pauze kwam er een jongeman naar mij toe.

Hij was begin twintig, gok ik, en beginnend schrijver. Maar in tegenstelling tot de andere deelnemers, kwam hij niet om tips te vragen, maar om te vertellen dat hij een fan was. ‘Ik ben zo blij dat u net vertelde dat er een deel 4 komt,’ zei hij. ‘Ik hoop ooit zelf ook zulke boeken te gaan schrijven.’

Ik glom geloof ik nog meer dan hij.

15 jaar geleden kwam mijn eerste boekje – Een elfje in de sneeuw – uit. Dit jaar verschijnt mijn 50ste titel. En hoewel ik nog steeds goed ben in PR en marketing, hoef ik tegenwoordig gelukkig niet meer te bewijzen dat ik echt kan schrijven. In Duitsland verscheen de Superheldentrilogie onder de naam Pala, zonder de game of website en wordt daar goed verkocht en goed gerecenseerd. Zonder commentaar. Het is gewoon een boek van een schrijver, niets meer en niets minder.

En dat is uiteindelijk wat ik wil zijn: gewoon een schrijver. Iemand die zijn ideeën in een leesbare vorm kan gieten, iemand die kinderen inspireert tot lezen en anderen tot schrijven. En ik ben mijn lezers, de uitgevers en de boekhandelaren immens dankbaar dat zij mij de ruimte geven om mijn vak uit te oefenen.

Het afgelopen half jaar hebben wij het thuis heel zwaar gehad, waren we vooral bezig met overleven. Het schrijven is daarbij naar de achtergrond verdwenen. De laatste tijd pak ik mijn boek weer langzaam op, schrijf ik een paar honderd woorden per dag. Bouw ik langzaam weer aan m’n verhaal. En aan mijn leven.

De jongeman in de OBA bedankte mij gisteren voor mijn boeken. En ik zei: graag gedaan. Maar alles in mij schreeuwde: nee, jij bedankt. Want ik voelde ineens weer waar ik voor schrijf.

Kiespijn en Duitse superhelden

PalasTwee weken geleden moest ik naar de kaakchirurg. Er was een klein stukje tand achtergebleven dat waarschijnlijk de oorzaak was van het breken van mijn kroon. Na veertien (!) prikken was ik eindelijk genoeg verdoofd om de boosdoener te kunnen laten verwijderen. Met een gezicht alsof ik gebotoxt was, fietste ik weer naar huis, naar mijn pc.

Daar probeerde ik als een gek het vierde deel van Superhelden.nl af te krijgen. De deadline was eigenlijk een week eerder, maar door alle bezoeken aan tandarts en kaakchirurg was deze verschoven naar vrijdag 11 maart, om 12.00 uur.

De dagen na de ingreep slikte ik per dag gemiddeld evenveel pijnstillers als ik verdovingsprikken had gekregen en soms meer. Het plaatsen van de nieuwe kroon stelden we een week uit, de wond was te groot en te pijnlijk. Iedere dag fietste ik op en neer naar de tandarts om het gat schoon te laten maken met waterstof peroxide en vermeed ik zuivelproducten om infectie te voorkomen.

Superman tandartsDeze week verscheen de eerste Duitse recensie van “Pala – Das Spiel beginnt”. Volgens de recensente was het boek: ‘Ein absolutes Lesemuss für Jugendbuchfans. Ihr sucht eine neue Buchreihe? Dann seid Ihr hier genau richtig :-)’

Ik voelde me op dat moment weliswaar geen superheld, maar de recensie hielp meer dan de pijnstillers.

Absolute Leseempfehlung!’ roemde ze het boek. Niet alleen kreeg het boek maar liefst vijf sterren, maar het was ook de eerste recensent die de onderliggende thematiek in het boek benoemde: ‘Mit seinem Jugendbuch “Pala – Das Spiel beginnt” erschafft der Autor einen ereignisreichen Roman, der viele reale Begebenheiten bereit hält. Ich will damit sagen das es mich nachdenklich stimmte und ich ins grübeln kam, inwieweit die Handlung real werden könnte,’ wat zoveel betekent als : ‘Met zijn jonge volwassen boek “Pala – Het spel begint” schept de auteur een bewogen roman, die aan een groot aantal echte gebeurtenissen refereert. Ik zette me aan het denken over de mate waarin de maatregelen [in het boek] echt zou kunnen zijn.’

Pala 1Pala 2

Of zoiets. Ik heb één jaar Mavo-Duits en een paar maanden Duolingo, dus ik ben volledig aangewezen op Google Translate.

Ondertussen verrekte ik nog steeds van de pijn, kwam ik ’s nachts mijn bed uit om extra pijnstillers te slikken, sliste ik tijdens het praten en daalde mijn humeur tot ver beneden het nulpunt. Ik bracht mijn kinderen naar school, deed leuk op Facebook, zette muziek aan en stortte mij in mijn boek.

Afgelopen woensdag leverde ik de eerste versie van Superhelden.nl dl4 in bij mijn uitgever en liet ik voor de laatste keer mijn wond schoonmaken.

Deze week is de pijn helemaal weg en kan ik weer lachen (al zie je dan wel de gaten in mijn mond, waardoor het lijkt alsof ik aan de Crystal Meth ben). Woensdag wordt de nieuwe kroon in mijn mond gezet. In april ligt “Pala – Das Spiel beginnt” in de Duitse winkels. En Lesemuss is vanaf nu mijn favoriete woord in het Duits.

Recensie: X-Files season 10 episode 1-2 (geen spoilers)

Gephotoshopte gezichten? Echt niet.

Gefotoshopte gezichten? Echt niet.

Het is het tijdperk van de nostalgie. In de bioscoop kwamen Jurassic Park, The Terminator en natuurlijk Star Wars weer terug. Op tv startte deze week het tiende seizoen van de X-Files met de eerste twee (van zes) afleveringen. En dat was geen onverdeeld succes.

Een paar weken geleden begon ik aan het herkijken van de 100 beste/belangrijkste afleveringen uit de eerste negen seizoenen en wat me opviel aan de nieuwe pilot en wat meteen opviel is dat zowel de eerste als de laatste pilot dezelfde problemen hebben. Dezelfde klungelige dialogen vol expositie, hetzelfde houterige acteren van de hoofdrolspelers (waarvan we weten dat ze meer in huis hebben).

Wat beter is geworden zijn de effecten, maar dat werkt in dit geval juist tegen de serie. Want het gebrek aan budget/techniek zorgde ervoor dat de Ufo’s altijd in de achtergrond waren te zien, of indirect of op foto’s. Nu worden we opgezadeld met – voor tv – heel fatsoenlijke CGI van vliegende schotels die zich niet onderscheiden van iedere andere SF-show en daardoor ieder gevoel van mysterie hebben verloren.

Oren

Maar het grootste probleem was wat mij betreft de snelheid. Of eerder: het gebrek eraan. Want lange monologen, onlogische plotlijnen en haastig afgeronde eindes pasten misschien bij de jaren tachtig, maar niet bij de nieuwe eeuw, waar Homeland, Breaking Bad (van X-Files alumnus Vince Gilligan, naar wie zelfs een karakter wordt genoemd in episode 2), The Walking Dead en Game of Thrones de norm zijn geworden.

Ik begreep dat de komende derde aflevering de beste van het nieuwe seizoen is, en op een bepaalde manier klopt dat ook wel weer. Want ook de originele X-Files kwamen maar langzaam op gang.

X-Files wordt uitgezonden door FOX op donderdagavond.

Stuff happening!

Met de robot uit 'Robot op hol' van Mark Janssen!

Met de robot uit ‘Robot op hol’ van Mark Janssen!

Mei en juni zijn maanden waarin alles samen lijkt te komen. Boeken die bijna naar de drukker gaan of op het punt staan om uit te komen, lessen die zijn afgerond, buitenlandse collega’s die ik mag interviewen.

Omdat ik social media momenteel even oversla (om er voor te zorgen dat de boeken ook allemaal daadwerkelijk de boekhandel terecht komen) is hier een kort overzicht van alles wat er binnenkort van mijn hand te verschijnt of onlangs is afgerond. Hoop dat er wat voor je bij zit!

 

 

Lauren Beukes

broken-monstersLauren Beukes is een Zuid-Afrikaanse schrijfster van genre-fiction en een van de meest oorspronkelijke schrijvers van dit moment. Ik ben dan ook erg blij dat ze volgende week naar Nederland komt en dat ik haar 30 mei mag interviewen voor publiek bij de American Book Centre in Amsterdam. Er zijn nog een paar stoelen vrij, dus als je erbij wilt zijn, reserveer dan snel! Ik beloof je een mooie avond.

Je kunt ook nog steeds haar laatste boek ‘Broken Monsters’ winnen (in het Nederlands of in het Engels) en mijn recensie lezen!

TelekidsTelekids Boeken

Na ‘Elly’s Choice’ (een boekenabonnement voor vrouwen) is er nu ook ‘Telekids Boeken’ een digitale kinderboekenclub waarin diverse uitgeverijen en RTL samenwerken om kinderen aan het ‘digitale’ lezen te krijgen. Voor 2,99 per maand (iets meer dan 35 euro per jaar) kunnen kinderen en andere liefhebbers van jeugdliteratuur tien e-boeken per maand downloaden. Deze maand o.a. boeken van Paul van Loon, Marianne Busser & Ron Schröder, Bette Westera, Marion van de Coolwijk, Carry Slee. Ook mijn ‘Superhelden.nl’ serie is er te lezen. Deze maand staat het eerste deel erin, de andere delen volgen later. Hier kun je lid worden.

Ik heb geen idee of het e-lezen de toekomst gaat worden of niet, maar ik ben erg benieuwd naar de resultaten. Laat mij vooral weten wat jouw ervaringen met ‘Telekids boeken’ zijn.

parents-with-three-children-watching-televisionKinderboekeninternettelevisieprogramma

Al vier jaar loop ik rond met het Waanzinnige Plan om een maandelijks internettelevisieprogramma te produceren rond kinderboeken en kinderboekenschrijvers. Ik heb met vele producenten en mensen uit het boekenvak gesproken, maar hoewel iedereen heel enthousiast reageert, resulteerde dat nog niet in een concreet programma.

Daar is nu verandering in het komen! Op dit moment wordt er een pilot voor het programma ontwikkeld door studenten van de Hogeschool Utrecht met mij als opdrachtgever. Ik heb de eerste ontwerpen net gezien en het wordt geweldig! De items voor de pilot worden de komende weken geschoten, eind juni komt de pilot gratis online te staan en kan zowel thuis als in de klas bekeken worden. Binnenkort meer hierover.

23331-boj-robot-osRapp en Rob

Rapp en Rob zijn twee broers waarvan er één een robot is. In ‘Robot op Hol’ en ‘Het verdwenen geluid’ beleven zij spannende avonturen wanneer zij besluiten om ongevraagd de uitvindingen van hun moeder te ‘lenen’. De boeken zijn de eerste twee uit een reeks voor de middenbouw en verschijnen deze zomer bij uitgeverij Zwijsen. De werkelijk fantastische tekeningen zijn van Mark Janssen.

De boeken zijn nu te bestellen bij Uitgeverij Zwijsen én sluiten aan bij het thema van de kinderboekenweek 2015 ‘Raar maar waar’.

 

Boek losGeen Tijd, Geen Geld, Toch Doen

Mijn ‘vervolg’ op ‘Waanzinnige Plannen’ heet ‘Geen Tijd, Geen Geld, Toch Doen’ en is bijna af! Ik ben nu de derde – en laatste – versie aan het herschrijven en lever het manuscript volgende week in bij uitgeverij Scriptum. Het boek – dat 12,50 gaat kosten en hopelijk gaat zorgen dat er nog veel meer mooie en waanzinnige plannen gerealiseerd gaan worden de komende jaren – ligt voor de zomervakantie in de winkel. Na de zomer kun je – naast mijn Waanzinnige Plannenlezing – ook een lezing GTGGTD boeken via www.waanzinnigeplannen.nl.

SpannendNachtmerrieman

Iedere ochtend sta ik om vijf uur op om aan ‘Nachtmerrieman’ te schrijven. En nee, dat is geen ‘nachtmerrie, man’ maar een zegen. Het huis is doodstil, geen kinderen of mail of telefoon. Het enige dat ik hoor zijn de vogels en het geratel van mijn toetsenbord. Ik heb inmiddels de structuur en de toon van het boek gevonden en moet het ‘alleen nog maar’ schrijven. 1 juni vertrek ik naar Frankrijk om daar zeven dagen fulltime aan de thriller te schrijven in gezelschap van tien andere auteurs. Volgens mijn huidige planning lever ik het manuscript voor het einde van dit jaar in bij uitgeverij Meulenhoff Boekerij en verschijnt het ergens in 2016.

En donderdag 28 mei mag voor het eerst naar De Avond van Het Spannende Boek in de hoedanigheid van thrillerauteur!

child-writing-pictureSchrijver op school

De afgelopen maanden heb ik vier bovenbouwklassen van de Montessorischool Oog in Al in Utrecht in vier lessen geleerd hoe verhalen in elkaar zitten en hoe ze die zelf kunnen schrijven. Hoe belangrijk een eerste zin is die de aandacht trekt en de fantasie van de lezer prikkelt. Hoe je een personage opbouwt en hoe je van ogenschijnlijk simpele gebeurtenissen spannend verhalen maakt. Extra bijzonder was dat mijn zoon Daniel eindelijk oud genoeg was om mee te mogen doen!

Tijdens de vakantie zijn de leerlingen zelf aan de slag gegaan. Soms alleen en soms in duo’s hebben ze verhalen geschreven over inbrekers, weeskinderen met een geheim, meisjes die mishandeld werden door hun vader, kinderen die strandden in de bergen van Irak of wakker werden in een rijdende trein zonder een idee hoe ze daar terecht waren gekomen. Grappige verhalen, spannende verhalen, maar vooral: goed geschreven verhalen.

Ik ben enorm trots op wat deze vier groepen bovenbouwers gepresteerd hebben, hoe hard ze hebben gewerkt en vooral: met hoeveel plezier. Ze dachten mee, stelden kritische vragen en wilden alles weten over hoe boeken, tv-series en films werken.

Ik hoop dat ik ze een beetje heb kunnen laten zien wat het vak van een schrijver inhoud. En hoe de verhalen die zij zelf lezen zijn opgebouwd. En misschien – heel misschien – staat één van hen over twintig jaar wel voor de klas om de nieuwe generatie te vertellen hoe het is om schrijver te zijn. Aan het talent zal het niet liggen, want de verhalen die ik voorgelezen heb gekregen waren prachtig!

Wil je dat ik ook bij jou op school kom lesgeven over hoe kinderen zelf je verhalen kunnen vertellen, neem dan even contact met mij op.

superhelden-nlSuperhelden.nl

Goed nieuws: Superhelden.nl wordt alsmaar vaker en vaker gelezen! Dankzij de enthousiaste verhalen van de fans en de inspanningen van de boekverkopers gaat deel 1 al naar de achtste druk! In Duitsland zijn ze inmiddels begonnen met de vertaling en een aantal andere landen zijn zeer geïnteresseerd in de rechten. En er staat een nieuw deel op stapel voor volgend jaar! Daar binnenkort meer over.

Kinderboekenweek

Het thema van de kinderboekenweek 2015 is ‘Raar maar waar’ en gaat over wetenschap. Voor de onderbouw kom ik vertellen over ‘Billy de Kip’ en zijn robots (en kunnen kinderen achteraf hun eigen kijkdoos bouwen met tekeningen uit het boek). De middenbouw krijgt alles te horen over ‘Rapp en Rob’ en hun uitvindingen en in de bovenbouw gaan we natuurlijk lezen en gamen met ‘Superhelden.nl’. Speciaal voor hen wordt er op dit moment een apparaat gebouwd die ik kan bedienen met de chip in mijn arm.

Wil je mij boeken voor de kinderboekenweek, wees er dan snel bij, want het loopt al behoorlijk vol!

En dan zijn dit de boeken en de projecten waar ik al over mág vertellen. Wat er is nog veel meer gaande…

Wordt vervolgd!

Recensie Broken Monsters van Lauren Beukes

broken-monstersUPDATE: De winnaars van de wedstrijd zijn inmiddels bekend! Ink Kroon, Josef en Ingrid winnen de Nederlandse editie en Stephanie, Miriam en Willem de Engelse! Met dank aan de American Book Centre en De Bezige Bij!

Lauren Beukes zette zichzelf definitief op de kaart met haar ijzingwekkende thriller ‘The Shining Girls’ (in het Nederlands verschenen als ‘Stralende meisjes’ en hier door mij gerecenseerd). Het beste aan dat boek is niet eens het geweldige uitgangspunt – een tijdreizende seriemoordenaar wordt opgejaagd door een van zijn bijna slachtoffers – maar de aandacht die Beukes besteed aan de slachtoffers. Ieder meisje straalt dusdanig dat het echt pijn doet als ze het loodje legt. De vrouwen zijn geloofwaardiger dan menig hoofdpersoon in een andere roman en hebben allemaal een ander soort relatie met hun uiteindelijke moordenaar.

Hoe de slachtoffers in ‘The Shining Girls’ beschreven zijn, speelde een cruciale rol in mijn eigen proces bij het schrijven van mijn thriller ‘Nachtmerrieman‘.

They make it sexy in the movies,’ klaagt een bloedverwant van één de slachtoffers in het boek. En dat is wat Lauren Beukes nou precies niet doet. Haar moordscènes zijn niet sexy maar gruwelijk en haar seriemoordenaar is een zielige mislukte man en geen kwaadaardig genie, zoals in de meeste films.

30 mei interview ik Lauren Beukes live in Amsterdam. Klik hier voor meer informatie en om te reserveren.

Als er een overeenkomst is tussen ‘Broken Monsters’ en ‘The Shining Girls,’ is dat de moorden opnieuw niet sexy zijn en de moordenaar mogelijk nog pathetischer. Het gaat over de impact die de moorden hebben op de gemeenschap – in dit geval Motor City Detroit. Het boek volgt een aantal personen – rechercheur Gabi Versado, haar tienerdochter Layla, vlogger Jonno en niet te vergeten, de moordenaar – die Beukes om en om een hoofdstuk geeft, waardoor we dicht op de huid van de personages komen te zitten. Het plot – over menselijke lijken die gecombineerd worden met delen van dode dieren en zo groteske kunstwerken opleveren – is slechts de gruwelijke aanleiding, het boek draait om de personages en hun hoe de moorden het beste en het slechtste in hun naar boven brengen.

Hoewel haar schrijfstijl en structuur volstrekt anders zijn, is er een overeenkomst te ontdekken tussen Lauren Beukes en Stephen King in hoe realistisch hun personages zijn en hoe mogelijke bovennatuurlijke elementen onderdeel uit kunnen maken van het dagelijkse leven.

broken-monsters-quote

Beukes is ook duidelijk een schrijver van deze tijd, die snapt hoe social media werkt (Het idee van een tijdreizende seriemoordenaar begon als een tweet) en die het internet een cruciale rol laat spelen in haar boek. Dat maakt het boek pijnlijk actueel.

‘Broken Monsters’ is een literaire horrorroman en ondanks het gruwelijke onderwerp het meest toegankelijke boek dat Beukes tot nu schreef.

Wil je erbij zijn als ik Lauren interview op 30 mei? Reserveer dan hier een stoel (vol is vol!)

Ik mag drie Engelse en drie Nederlandse vertalingen van ‘Broken Monsters’ weggeven van de American Book Center en uitgeverij De Bezige Bij. Zet hieronder waarom  jij perse het boek moet hebben (en vermeld even in welke taal) en wij kiezen een winnaar. (Over de uitslag kan niet gecorrespondeerd worden op straffe van mutilatie).

 

Wat we kunnen leren van ‘Whiplash’ of: hoe ver wil je gaan voor je kunst?

WhiplashIk heb een hekel aan bullies, mensen die je met fysiek dan wel geestelijk geweld proberen te kleineren. Ik heb beide vormen van pesten te vaak meegemaakt. Op de basis- en middelbare school kreeg ik veel naar mijn hoofd geslingerd, maar het was met name het fysieke geweld waardoor ik niet meer naar school durfde en mij verstopte in boeken.

Tijdens mijn werkzame leven in loondienst kwam ik in aanraking met verbale mishandeling. Managers die sarcastische opmerkingen maakten als medewerkers (of ik) een handeling niet in één keer snapten, die hun positie probeerden te bewaken door anderen onderuit te halen, of hun personeel dacht te motiveren door ze uit te schelden.

Over die laatste aanpak gaat de film Whiplash. Drummer Andrew Nieman (Miles Teller) wil dolgraag in de jazzband spelen van dirigent Fletcher (J.K. Simmons die een Oscar won voor zijn rol) maar de leraar blijkt een tiran die zijn jongens tot de bodem toe afbrandt om te zien wie er overblijft.

KatmanHoewel ik mijn pestverleden met succes achter mij heb gelaten (onder andere door er een boek over te schrijven: ‘Help, Katman! Help!’ genaamd), blijf ik het lastig vinden om naar dit soort scènes te kijken. Ik had echt de neiging om naar het scherm te schreeuwen: ‘Ga weg! Doe iets anders met je leven, laat het niet verknallen!’ Maar tegelijkertijd bekroop mij een ander gevoel. Hoe goed zou ik zijn als iemand mijn boeken op dat niveau zou bekritiseren? Zou ik een betere schrijver worden of zou ik de handdoek in de ring gooien?

Op het meest cruciale moment van de film, zegt Fletcher tegen Andrew: ‘There are no two words in the English language more harmful than “good job”.’ Wat hij hiermee wil zeggen, is dat je niet beter wordt van complimenten. Iemand die wil excelleren, móet tegen harde kritiek kunnen. Sterker nog: zonder kritiek kun je niet beter worden. Hij zegt daarover: ‘I was there to push people beyond what’s expected of them. I believe that’s an absolute necessity.’

En ik moest denken aan de Paul Harland prijs. De PHP is een prijs voor het beste fantastische korte verhaal. Afgelopen jaar deden er 202 verhalen mee. Dat betekent dat er 201 verhalen niet de beste waren. Die verhalen kregen commentaar van de jury, soms kort, soms lang. Soms positief en vaak negatief. En vooral op dat laatste was kritiek. Sommige schrijvers vonden het commentaar te bot. Anderen schreven dat kritiek opbouwend moest zijn en nooit aanvallend, anders konden ze er niets mee.

En ik dacht: die komen er niet. Nooit.

Paul-Harland-Prijs-2014-trofeeEr is een tijd en een plaats voor opbouwende kritiek. Maar is soms ook absolute noodzaak voor harde kritiek. Voor duidelijk maken dat je er op deze manier niet komt. Voor pijnlijke keuzes maken. Kijk maar naar de sport. Lieve coaches maken geen kampioenen.

Maar dat is wat anders dan pesten. En dat is wat Fletcher doet. Fletcher is geen coach, hij is een bully, een klootzak van het zuiverste water. Hoe goed zijn bedoelingen ook mogen zijn, zijn methode deugt niet en beschadigt mensen.

Maar zoals Martijn Aslander altijd zegt: ik heb misschien geen gelijk, maar ik heb wel een punt. Fletcher heeft wat mij betreft geen gelijk, maar als hij zegt dat zachte heelmeesters stinkende wonden maken, heeft hij wel een punt.

Ik kwam behoorlijk onder de indruk uit de bioscoop en twitterde: ‘Whiplash. Intense film! Tweede vijfsterrenfilm van dit jaar.Ik kreeg meteen een reactie van Mieke van Stigt, schrijfster van het boek ‘Alles over pesten’. Ze tweette: ‘De zoveelste rechtvaardigingstheorie voor #pesten: je krijgt er goede drummers van? Lees ook Kuitenbrouwer NRC 19/2’.

Brody-Whiplash-1200

Haar reactie verbaasde me. Want de boodschap van de film is absoluut niet gelijk aan die van het personage Fletcher. Waar Fletcher met liefde 99% van zijn studenten afbrandt om dat ene talent op grote hoogte te krijgen, laat de film zien wat voor effect dit heeft op hem en zijn band. Iemand pleegt zelfmoord, de hoofdpersoon laat alles en iedereen in de steek en verandert langzaam in een kloon van Fletcher. En Fletcher zelf raakt alles kwijt waar hij voor vecht.

Fletcher is ook absoluut de antagonist van de film, de tegenstander, de slechterik. Hij is niet de ‘inspirerende leraar’ uit Dead Poets Society, hij is Sergeant Hartman in Full Metal Jacket.

Ik zocht het stuk op Kuitenbrouwer. Hij noemde ‘Whiplash’ een k*tfilm, historisch onjuist en gebaseerd op Dr. Phil-psychologie, waarbij het sociopathische gedrag van Fletcher de genialiteit van Nieman moet laten ontluiken, die vervolgens ‘manisch gaat zitten trainen, als een soort Rocky met drumsticks, tot het bloed uit zijn handen spat,’ aldus Kuitenbrouwer.

De fout die Kuitenbrouwer maakt, is dat hij de beweegredenen van de antagonist verwart met die van de filmmaker. Alsof schrijver/regisseur Damien Chazelle ons wil vertellen dat bullying dé manier is om talent boven te laten komen drijven. En dat gaat er bij mij niet in. Niet na het zien van de film. Want zonder het einde van ‘Whiplash’ te willen verklappen, is het op z’n minst ambivalent te noemen.

Chazelle

In een interview bevestigde Chazelle mijn vermoedens. De film is deels op zijn eigen ervaringen als muzikant gebaseerd en op de vraag of muziek spelen leuk moet zijn of dat je koste wat kost de beste moet willen worden. Chazelle antwoordt daarop: ‘I guess it’s still something I’m not sure about. If you’re going to play music or do any art form, just as a hobby or as purely a source of enjoyment, then yeah, you should enjoy it. But I do believe in pushing yourself. If you actually take the idea of practice seriously—to me, practice should not be about enjoyment. Some people think of practice as “You do what you’re good at, and that’s naturally fun.” True practice is actually about just doing what you’re bad at, and working on it, and that’s not fun. Practice is about beating your head against the wall. So if you’re actually serious about getting better at something, there’s always going to be an aspect of it that’s not fun, or not enjoyable. If every single thing is enjoyable, then you’re not pushing yourself hard enough, is probably how I feel. But this movie takes it to a extreme that I do not condone. [Laughs.]’

‘Als ieder aspect leuk is, dan maak je het jezelf niet moeilijk genoeg.’ En daar kan ik me helemaal in vinden!

Gisteren vroeg iemand mij op twitter: ‘Marcel, hoe lukt het jou als schrijftijger, om elke dag weer zo productief te zijn?’ Ik antwoordde iets over ‘iedere tijd inplannen en deadlines’ maar het gaat natuurlijk over iets heel anders. Ik MOET dat boek schrijven. Ik wil absoluut beter worden, mijzelf overstijgen, de uiterste grenzen van mijn kunnen opzoeken. Niet schrijven is geen optie, net zoals niet oefenen geen optie is voor Andrew Nieman.

De vraag is: hoe ver wil jij gaan voor je kunst?

Recensie: The art of Neil Gaiman

9781781571392Goeie biografie met misleidende titel.

Iedere week lees ik een boek in het kader van #boekperweek. Lees hier meer over het initiatief.

Ik zeg niet dat ik geen schrijver was geworden zonder Neil Gaiman – die eer komt waarschijnlijk aan Stephen King toe – maar hij is absoluut van invloed geweest op mijn carrière. Deels omdat hij in de comcicreeks The Sandman liet zien dat je genres gerust dwars door elkaar heen kon laten lopen, maar vooral omdat hij vanaf het begin af aan heeft geweigerd zich in een genre- of mediumhokje te laten stoppen. Tv-series, filmscripts, romans, graphic novels, gedichten, songteksten en de eerder genoemde comics; Gaiman schrijft alles. Daarnaast is hij ook geenszins gebonden aan één genre, al zou je veel van zijn werk om onder de grote gemene deler ‘fantasy’ kunnen scharen.

In dit overzicht van zijn werk legt uit Gaiman uit waarom hij zo divers is. Begonnen als journalist, een vak waar hij naar eigen zeggen niet in uitblonk, mocht hij (aankomende) grootheden als Douglas Adams, Clive Barker en Bob Silverberg interviewen. Dat deed hij vooral om van hen het vak te leren. En één van de klachten die hij keer op keer hoorde, was dat deze schrijvers van hun uitgevers zelden carte blanche kregen om iets anders uit te proberen. Ze voelden zich in een keurslijf gedwongen waar ze niet uitkwamen. Gaiman hoorde het aan, besloot dat hem niet hetzelfde ging overkomen en zorgde ervoor dat hij iedere keer met iets anders kwam, zodat nooit iemand kon roepen: jij bent een comicschrijver, jij mag geen romans schrijven.

(Daar kan ik mij als spreker, kinderboeken-, roman-, en non-fictieschrijver met film- en stripplannen uiteraard uitstekend in vinden).

Death81De titel is misleidend (en de reden waarom ik het rijk geïllustreerde boek in eerste instantie liet liggen) omdat het suggereert dat het vooral een plaatsjesboek is met ‘art’ uit zijn strips en films. Maar het is toch echt een biografie die ingaat op zijn comics, filmscripts, boekverfilmingen, romans, graphic novels en mislukte of uitgestelde project. De tekst is deels samengesteld uit bestaande interviews, aangevuld met gesprekken die schrijfster Hayley Campbell (dochter van tekenaar en Gaimancollaborateur) Eddy Campbell.

‘The art of Neil Gaiman’ is een must read voor Gaimanfans en een aanrader voor een ieder die geïnteresseerd is in genre fiction, hoe de comic- en filmindustrie werkt of gewoon wil weten hoe een succesvolle auteur het vak leerde met vallen en opstaan. En bluffen.

In 2013 interviewde ik Neil Gaiman voor De Boekerij. Het filmpje staat hierboven, het verslag vind je hier.

Recensie: Broken Home van Ben Aaronovitch

Broken HomesIedere week lees ik een boek in het kader van #boekperweek. Lees hier meer over het initiatief.

I love London en ik kom er veel te weinig. Daarom vind ik het heerlijk om boeken te lezen die zich niet alleen in de stad afspelen, maar waar de stad bijna een personage op zich is.

Een paar jaar geleden was ik in boekhandel Waterstones in Covent Garden waar de eerste twee boeken van Ben Aaronovitch werden aanbevolen. De boeken gaan over Peter Grant, politieagent én tovenaar in opleiding. De serie – die inmiddels uit vijf boeken bestaat en op de nominatie staat om omgetoverd te worden in een Britse tv-serie – vallen onder Urban Fantasy, het hippe nieuwe genre dat (te) vaak geassocieerd wordt met Young Adult novels.

Omdat mijn eigen thriller Nachtmerrieman tegen de Urban Fantasy aanschuurt, heb ik een aantal jaren veel series in het genre gelezen. De onvolprezen Harry Dresden boeken van Jim Butcher, uiteraard, maar ook de Matthew Smith boeken van Kate Griffin, London Falling van Paul Cornell, (waar ik pas in ben begonnen). En niet te vergeten Neverwhere natuurlijk, van Neil Gaiman, misschien wel het oerboek van de Britse Urban Fantasy.

Bij het afrekenen van River of London en Moon over Soho vertelde de medewerker van Waterstones trots dat Ben Aaronovitch in deze boekhandel gewerkt had na een mislukte carrière als schrijver van afleveringen (en verboekingen) voor Doctor Who. Op de website zegt Ben hierover:

‘I had a career in writing (for TV) that essentially dried up so I found work at Waterstones. I was shelving science fiction one day and it occurred to me that it might be possible for me to write a novel. By comparison with scriptwriting, there were lots of new authors appearing all the time – so I decided to write a book. My ambition was to be in the ‘mid’ list, one of those titles that kept ticking over modestly. I really didn’t anticipate the success of the book!’

Lees de rest van interview hier.

Ben_AaronovitchIk snapte het succes wel, want de boeken waren erg goed geschreven. Ik vloog door de twee titels heen. Hoofdpersoon Peter Grant is qua uiterlijk het tegenovergestelde van zijn auteur: jong, zwart, slank. Hij kijkt met een gezonde dosis cynisme naar het bureaucratische politiewerk aan de ene kant en de soms al even ondoorgrondelijke regels voor magie. Onder leiding van zijn superieur Nightingale en zijn partner Lesley neemt hij het op tegen de op hol geslagen magiër The Faceless Man.

De charme van de boeken is hoe normaal het Engelse leven is naast de magie en de moorden die opgelost moeten worden. Dat blijkt in de latere delen helaas ook de valkuil te zijn. Want in het derde deel – en in mindere mate in het vierde – gebeurt domweg veel te weinig. Grote delen van de boeken zijn saai, niet relevant voor het plot of veel te lang(zaam) uitgewerkt. Daarmee lijken ze meer op een willekeurige aflevering van een tv-serie als Bones of Castle. Dat is leuk voor 45 minuten tv, maar zonde van mijn leestijd.

Het vierde boek dat ik vandaag afrondde (nadat ik het maanden geleden gefrustreerd had weggelegd) gaat over een aantal moorden, een wolkenkrabber die als (spoiler) werkt en over Peter Grant die zich zijn plaats probeert te vinden in The Folly, de het magische departement van de London Police. Dat zijn de interessante stukken. Daar tussendoor meandert het maar door met goedgeschreven maar uiteindelijk volstrekt nutteloze zinnen. Het einde is aardig, maar ook een anticlimax.

Na het derde boek besloot ik Peter Grant nog een kans te geven, en hoeveel dit vierde deel een stuk beter was, denk ik dat ik het vijfde boek gewoon oversla en wacht op de tv-serie.

Recensie: Showrunners

ShowrunnersIedere week lees ik een boek in het kader van #boekperweek. Lees hier meer over het initiatief.

Eigenlijk wilde ik gewoon de documentaire zien. Maar ‘Showrunners’ bleek alleen op iTunes te staan als je in de Verenigde Staten of Groot Brittannië woont. Gelukkig was er ook een boek. Gek genoeg alleen op papier, maar wel te bestellen in Nederland gelukkig.

Showrunners zijn de schrijvers/producenten achter tv-series. Joss Whedon (Buffy, Firefly), Damen Lindelof (Lost), Ronald D. Moore (Battlestar Galactica) om er een paar te noemen. Deze drie en vele anderen werden geïnterviewd door Des Doyle, een Ierse schrijver/regisseur die over het fenomeen een (gecrowdfunde) documentaire maakte.

De belangrijkste reden waarom ik meer wil weten over showrunners is omdat ik een fan ben. Een fan van shows die niet alleen het televisielandschap veranderden, maar ook een belangrijke leerschool waren voor mij als schrijver. Want de invloed van series als ‘Buffy the Vampire Slayer’ ‘Person of Interest’ en ‘Lost’ op mijn eigen Superhelden.nl trilogie is onmiskenbaar.

In het boek worden tientallen bekende en minder bekende showrunners geïnterviewd over hun vak, over het belang van een goed script, over hoe een seizoen van te voren wordt uitgedacht in de ‘writer’s room’ en hoe daarna individuele schrijvers de losse episodes schrijven. Over de bemoeizucht (positief en negatief) van de netwerken en de producenten, over de online fans, over de bizarre lange dagen/weken/maanden die deze mensen maken om een tv-serie te creëren en over de toekomst van televisie, in wat voor vorm dan ook. Fascinerend om te lezen.

joss_whedon-e1413907456910Een andere reden om het boek te lezen, was omdat ik zelf al jaren droom van het maken van een eigen tv-serie. Ik realiseer mij na het lezen van ‘Showrunners’ wel dat dit een enorme klus is. Het meest Waanzinnige Plan ooit. En dat we de structuur ervoor ontberen in Nederland, op dit moment.

Aan de andere kant staat de hele structuur wereldwijd op losse schroeven. Of zoals James Duff, showrunner van ‘The Closer’ en ‘Major Crime’ aan het eind van het boek zegt: ‘We are like dinosaurs regarding the meteor from afar. The meteor is coming. Some people are planning for the next evolutionary process and some people are just eating tree leaves as fast as they can.’

En in dat opzicht lijkt wat er gebeurd in televisieland wel heel erg op wat er gebeurt in ons mooie boekenvak. Daarom is ‘Showrunners’ niet alleen een aanrader voor liefhebbers van goede tv, maar ook voor schrijvers en uitgevers.

http://www.showrunnersthemovie.com/

I Love Lucy

lucy-bar-banner‘The average person uses 10% of their brain capacity. Imagine what she could do with 100%.’

Lucy – gespeeld door Scarlett Johansson – is een drugskoerier tegen wil dank. Wanneer de drugs door een gewelddadige aanval op haar lichaam in haar bloedstroom terechtkomt, verandert ze in een supervrouw die gradueel leert om haar volledige hersencapaciteit te gebruiken. Dit wordt subtiel in beeld gebracht door regisseur Luc Besson die om de paar scènes beeldvullend het percentage laat zien dat Lucy’s brein inmiddels bereikt heeft.

lucy-2014-movie-screenshot-red-eyeHet was één van de eerste keren dat ik alleen in Amsterdam was. Ik was een jaar of 17 vermoed ik en vond de Kalverstraat nog leuk. Iemand drukte een flyer in mijn hand waarvan de tekst claimde dat ik maar 10% van mijn breincapaciteit gebruikte. Er werd mij een cursus aangeboden waarin zou leren de andere 90% te benutten.

Ik weigerde. Hoewel ik nog niet eerder gehoord had van Scientology, vertrouwde ik het niet en liep door. Maar het idee dat ik maar een klein deel van mijn hersencapaciteit gebruikte fascineerde mij wel. Zou het echt zo zijn?

Nee, dus, zoals neurowetenschapper Nienke van Atteveldt in dit uitstekende artikel op De Correspondent uitlegt. Maar uit een recente wetenschappelijke studie blijkt dat bijna 50 procent van de Nederlandse en Britse docenten* (!) in deze mythe geloven. Ik ben bang dat na het zien van ‘Lucy’ dat percentage alleen maar groter wordt.

In ‘Lucy’ leert Scarlett in een uur Chinees, kan ze mentaal contact leggen met tv’s en computers, en weet zo binnen enkele seconden hoe ze een machinegeweer afvuurt, uiteraard zonder te missen.

limitlessHet idee van drugs die ons slimmer maakt, is niet nieuw. Het was onder andere de premisse van de film ‘Limitless’ waarin een schrijver met writers block (Bradley Cooper) in een financieel genie veranderde. Toch is ‘Lucy’ een ander soort film. ‘Limitless’ ging over verslaving en over een man die niet meer wilde zijn wie hij ooit was. Voor Lucy is er geen weg terug. De drugs hebben een poort geopend die niet meer te sluiten is en doet daarom meer denken aan films als ´The Matrix´ en ´Her´ (waarin het karakter van Scarlett Johansson een vergelijkbare spirituele weg aflegt.)

lucy_movie_film_luc_besson_scifi-660x371Maar Besson zou Besson niet zijn als ´Lucy´ niet ook een behoorlijke hoeveelheid actie bevatte. Een shoot-out, een (volkomen misplaatste) auto-achtervolging – inclusief overdekopslaande politieauto’s – en hand-to-hand combat wordt afgewisseld met opnames van National Geopgraphic, beelden die zo uit Koyaanisqatsi hadden kunnen komen en scènes die duidelijk geïnspireerd zijn door ‘2001: A Space Odyssey’ van Stanley Kubrick. Het levert een fascinerende en volkomen schizofrene film op, waar je je compleet door mee laat slepen of waarvan je meewarig het hoofd schudt over zoveel pseudowetenschappelijke onzin.

Of misschien wel allebei.

Lucy scriptBesson zelf omschreef zijn film als een kruising tussen zijn eigen ‘Leon,’ ‘Inception’ en ‘2001: A Space Odyssey’ zoals op deze pagina uit het script van ‘Lucy’ te zien is. Ondanks de ridicule premisse heb ik genoten van de film én van Scarlett Johanssen die voor eens en altijd laat zien dat er wel degelijk een markt is voor vrouwelijke superhelden.

Are you listening, Marvel?

 

* die aan het onderzoek meededen