De PR-ramp die Polare heet

(Ontwerp: Villa Grafica)

(Ontwerp: Villa Grafica)

Blog Geupdate met reactie Centraal Boekhuis.

Met stomme verbazing heb ik de berichtgeving over de val van Polare gevolgd de afgelopen dagen. Verbazing over de uitspraken van de heren achter ProCures waarin ze alle schuld leggen bij uitgevers en Centraal Boekhuis, verbazing over de media die in veel gevallen het persbericht en de uitspraken van Polare klakkeloos publiceerden. En ik ben niet de enige. Achter de schermen van de Social Media verbazen uitgevers en boekhandelaren zich met mij mee.

‘Polare is willens en wetens de doodsteek toegebracht’, aldus Polare-woordvoerder Bart Maussen in de pers afgelopen dagen. Volgens de advocaat van ProCures, Arthur van der Kroef, is er zelfs sprake van een kartel.

Ik moest veel terugdenken aan de sluiting van mijn eigen winkel. Eind vorige eeuw opende ik De Schijfwereld, toen de grootste cd-romwinkel van Nederland. Na een jaar moest ik toegeven dat de markt minder groot was dan ik had ingeschat, dat ik niet tegen de aanbiedingen van mijn grootste concurrent Dynabyte op kon en dat met name de kosten voor huur en personeel te hoog waren om winst te kunnen maken. Mijn schulden waren inmiddels opgelopen tot 100.000 gulden.

PolareIk overlegde met leveranciers en maakte een reddingsplan. Sommige werkten mee, anderen wilden alleen nog maar onder rembours leveren. Dat laatste begreep ik. Ik kon van niemand eisen dat ze me zouden ondersteunen, ik kon het alleen maar vragen.

Volgens Arthur van der Kroef zijn het gebrek aan wil (van het CB en de uitgevers) en de disfunctionerende markt de oorzaak van dat Polare de eindstreep niet gaat halen. Geen woord over het eigen functioneren. Commissaris Cor Molenaar denkt zelfs aan een complot: ‘Als de marktleider gekilled wordt, dan kunnen de uitgevers met de zelfstandige boekhandels onderhandelen. Als je in een stad er één dood maakt, dan hebben de andere boekhandels vrij spel.’ Zijn medecommissaris Carel Bikkers zegt: ‘In alle gremia van het boekenvak zie je dezelfde personen. Het is een gesloten markt.’

Een half jaar later sloot ik alsnog De Schijfwereld. De schuld bedroeg inmiddels ruim anderhalve ton. Ik had mijn ambities niet waar kunnen maken. We gingen in onderhandeling met de schuldeisers. Ik verkocht mijn huis (dat kon toen nog) en maakte 60.000 gulden winst (dat kon toen nog). We boden de schuldeisers een afkoopsom aan van 1/3. Iedereen ging uiteindelijk akkoord. Na anderhalf jaar was ik schuldenvrij en een ervaring rijker. Maar nog veel belangrijker: ik kon iedereen recht in de ogen kijken. Een jaar later werkte ik met nagenoeg iedereen weer samen, toen ik bij ECI in dienst trad als Multimedia manager.

ECIECI is inmiddels failliet. Polare staat op het punt van omvallen. En het enige dat de eigenaren en directeuren doen is met hun vinger wijzen. Het ligt aan de markt. Het ligt aan de uitgevers. Het ligt aan het Centraal Boekhuis. Het ligt zelfs aan de gemeente Utrecht: ‘Zo strandde het plan om van Polare Utrecht het vlaggenschip te maken op tegenwerking van de gemeente Utrecht. Om onze nek bleven de dure panden hangen in gemeenten waar zowel een Selexyz- als een De Slegte-vestiging was. Die laatste zaten niet allemaal op A-locaties,’ aldus Molenaar in Boekblad.

Ondernemen is risico nemen. Als je de markt goed ingeschat hebt, je bedrijfsvoering goed is en je hebt geluk, dan verdien je geld. Zo niet, dan ga je dicht en neem je je verlies. Dat hoort bij het vak. Jij bent de ondernemer, jij bent verantwoordelijk voor je bedrijfsresultaat, niemand anders.

Polare‘We hebben fouten gemaakt, we hebben de markt niet goed ingeschat,’ zegt helemaal niemand van Polare. ‘We hebben geleerd van onze fouten en hopen dat personeel, publiek, uitgevers en Centraal Boekhuis ons een kans willen geven om te laten zien dat het wél kan,’ verklaart geen enkele commissaris. ‘En als we die kans niet krijgen, als we ons niet meer kunnen bewijzen, dan bedanken we iedereen voor het in ons gestelde vertrouwen en gaan we ons best doen een zo groot mogelijk deel van de schulden terug te betalen. We gaan zorgen dat ons personeel goed terecht komt. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de situatie die wij veroorzaakt hebben, of op z’n minst niet hebben kunnen voorkomen.’

Zegt helemaal niemand.

CB-directeur Hans Willem Cortenraad verklaart op Boekblad.nl: ’Het gaat in de pers alleen maar over de vorm en niet over de inhoud. De inhoudelijke feiten die Polare meldt zijn onjuist. En wat dan wel de feiten zijn, dat ga ik niet nu uit de doeken doen. Zoals gezegd komen wij volgende week met het hele verhaal. Het verhaal van Maussen is heel suggestief. Ik kan nu alleen zeggen: wat hij vertelt klopt niet.’

De terughoudendheid van het CB valt deels te prijzen. Maar het boekenvak, het personeel en het publiek is gebaat met duidelijkheid, niet met beschuldigingen.

Het Centraal Boekhuis heeft inmiddels officieel gereageerd: ‘‘Polare heeft ons gevraagd een miljoenenschuld af te schrijven. Bovendien bleek uit een financiële analyse van het plan dat wij geen vertrouwen konden hebben in de toekomstige betalingen en aflossingen door Polare. Het financiële risico voor CB, en daarmee voor uitgevers en de sector als geheel, is ook naar de toekomst toe te groot. Daarnaast hebben verschillende uitgevers (zowel groot als klein) ons laten weten de leveringen aan Polare niet te willen hervatten,’ aldus het CB.

De verschillende beschuldigingen van Polare aan ons adres werpen wij ver van ons. Het spreekt voor zich dat CB – als logistiek dienstverlener – en de uitgevers belang hebben bij een zo groot en breed mogelijk afzetkanaal. Polare heeft echter al geruime tijd financiële problemen en een aanzienlijke betalingsachterstand bij CB. Wij vinden het dan ook spijtig dat het Polare niet gelukt is om tot een oplossing te komen die aan de positie van alle betrokken partijen recht doet.‘ Lees de volledige verklaring op Nu.nl.

Lees ook: ‘Polare: Het echte verhaal’

Reacties

  1. Ik kan met mijn ogen dicht bedenken hoe het in elkaar zit: met veel machtsvertoon koop je als investeringsmaatschappij een keten of twee. Maakt fantastische plannen en droomt van synergie en veel winst. Dat je veel geld hebt uitgetrokken, grotendeels geleend maakt dat de maandelijkse kosten exponentieel zijn gestegen. Die kosten strijk je uit over al je winkels. Nu begint het grote geklaag en het onder druk zetten van je toeleveranciers. Je bent marktleider en hebt wat te vertellen. Je eist van je crediteuren dat ze schulden deels kwijtschelden, dat ze met de prijzen zakken en dat de condities opgerekt worden. Knappe jongen wanneer jij je poot stijf kan houden als toeleverancier.
    Ik heb niet bijzonder veel sympathie voor het centraal boekhuis maar in dit geval zeg ik: laat ze vallen en neem je eigen verlies ook al ga je zelf ten onder. Niets is erger dan de sprinkhanen van de investeringsmaatschappijen.

  2. Mark Meinema zegt:

    Gaaf stuk!
    Had alleen na lezing en weer omhoog scrollen beetje moeite om de titel nog aan het stuk te plakken. Wat je beschrijft lijkt me niet zozeer een PR-ramp, net zoals je tijdens de sluiting van jouw winkel destijds niet bezig was een PR-ramp af te wenden. Jij was bezig om met behoud van zelfrespect en met respect voor alle andere betrokkenen een mislukte onderneming af te suiten. En misschien was dat goede PR.

    Bij wat je schrijft over Polare doemt eerder een gevoel op ze daar door hadden waarmee ze werkelijk bezig waren (laten we het ‘ondernemen’ noemen) en daar niet (voldoende) ziel en zaligheid instaken. En kennelijk verwachtten dat ze door ‘anderen’ wel gered zouden worden. Als je dat werkelijk verwacht en dan als het misgaat om je heen mept is dat niet zozeer een PR-ramp lijkt me. Da’s slechts één van de gevolgen van een grondhouding, net als het teloorgaan van het bedrijf zelf…

    ‘De ramp die Polare heet’ had ik achteraf passender gevonden… 😉

    • Marcel van Driel zegt:

      Ja, misschien heb je gelijk. Aan de andere kant, een charme-offensief zou ze op dit moment verder helpen, vermoed ik.

      • Mark Meinema zegt:

        Denk ik ook…
        En betwijfel of ze momenteel oprecht in staat zijn tot charme. Bezieling die je niet op de juiste manier in je hebt kun je ook niet uitstralen. Het lijkt erop dat ze bij Polare denken dat zij gelijk hebben en dat de rest van de wereld het misheeft. En met dat gevoel in je lijf charmant doen naar de ‘schuldigen’ lijkt me heel lastig…

  3. Als het CB ten onder gaat, staat dat gelijk aan het verwijderen van de ruggengraat uit het lichaam van het boekenvak…

    Schoon schip is een ontzettend grote klap voor een sector waar het sowieso erg lastig gaat. Er zijn twee scenario’s voor de ‘toekomst’ van Polare. Óf Polare gaat failliet en de lasten van het gehele boekenvak nemen hand over hand toe óf Polare gaat op de een of andere manier door onder (een) andere eigenaar(s) maar met een zware schuldenlast die langzaam kan worden afgelost.

    Omdat de bank bij een faillissement voorrang krijgt, pas daarna het CB en in het laatste geval de uitgevers, loopt die laatste groep waarschijnlijk twee maanden aan betalingen mis. Daarnaast krijgen alle boekhandels en uitgevers naar alle waarschijnlijkheid met een lastenverzwaring van doen om de daarna nog openstaande schulden te compenseren. Bovendien dreigt verschraling van het boekenaanbod, want uitgevers die het al moeilijk hadden, zouden wel eens kunnen omvallen.

    Als Polare echter op de een of andere manier wordt overgenomen (in zijn geheel of in een in stukjes opgeknipte vorm) zouden de schulden kunnen worden afbetaald. Maar wie durft het aan een zaak met zoveel schulden over te nemen, zelfs al zou het maar één goed lopende winkel uit de zwakke keten zijn? Daarover wordt wel gespeculeerd, maar alles is onzeker. Een boek heeft maar een smalle marge, winsten zijn mager en de markt is onzeker.

    • Iris Mollinger zegt:

      Blij dat je probeert een nuance aan te brengen, Merijn. Hoe het ook zit met het mismanagement van Polare en zonder het goed te willen praten: een faillissement van de keten kent louter verliezers. Twee maanden betalingen mislopen is ellendig, maar de omzet geheel kwijt zijn is een drama voor alle uitgevers. De banken waren akkoord met het reddingsplan, het CB (lees kredietverzekeraar Coface) en de concerns niet. Ik kan niet wachten om te horen waarom niet. Waarom was een langzame afbouw van de schulden niet mogelijk? Als iedereen zijn ergernis over de leiding, de commissarissen, de investeerders van Polare even ‘parkeert’ en naar het grotere belang kijkt, moet je dan niet concluderen dat het voortbestaan (op wat voor manier dan ook) van deze boekwinkels de uiteindelijke prioriteit zou moeten zijn?

  4. Dank voor de heldere uitleg. Ik had al een beeld, dank voor de invulling. In de afgelopen maanden heb ik veel baat gehad van OAD, Aldel, Siebel en nu weer Polare in mijn colleges Change Management, Strategic Risk Management en Innovation Management. Elk tentamen vereist namelijk een casus en met dit gevarieerde aanbod hoef ik niet lang te zoeken. Het zijn voorbeelden uit het boekje van ontkenning van marktontwikkelingen en het niet strategisch gezond zijn van deze bedrijven. In al die gevallen krijgt de financier (bank of investeerder) de zwarte piet, maar blijkt keer op keer dat het ‘verouderde’ management (vaak RvC) zit te slapen en blijft redeneren vanuit de oude marktwetten. In mijn advieswerk aan Ondernemingsraden kom ik het ook regelmatig tegen helaas. Te laat reageren op veranderende markten. En dan reactief en naar elkaar wijzend hopen dat het weer wordt zoals het was. De begrippen Businessmodel en verdienmodel mogen wel eens stevig op de agenda. En dan niet op de agenda van het Groeidebat van onze SER-voorzitter.

    vriendelijke groet,
    JOhan Berends

  5. Verbaas mij al lange tijd dat bijna niemand in boekenland begrijpt dat de maatschappij aan het veranderen is. Doorstart van ECI… een compleet achterhaald concept!
    Toen ik een paar jaar geleden aan een boekhandelaar vroeg of hij ook iets in e-books deed, kreeg ik als antwoord: ik ga m’n eigen glazen toch niet ingooien. Wat mij betreft typerend. (Deze boekhandel is overigens inmiddels ter ziele.)

Trackbacks

  1. […] nog lang niet helemaal open denk ik. Marcel van Driel schreef er al enkele stukken over, zoals de PR ramp Polare en de ondergang van Polare komt door ontlezing. De directie van Polare gooit met modder naar het […]

Laat een reactie achter op Marcel van Driel Reactie annuleren

*