GASTBLOG – MUZIEKLES: NERGENS GOED VOOR

 Jeroen Schipper‘Waarom zou je eigenlijk muziekles geven?’ Dit vraag ik vaak aan basisschoolteams die hun muziekonderwijs willen opfrissen. Veelgehoorde antwoorden zijn: ‘Muziek verbindt’, ‘Even lekker stoom afblazen’ of ‘De kinderen genieten ervan’. Dat vind ik fijne antwoorden. En dat klopt.

‘Muziek maakt slim!’ hoor je tegenwoordig ook vaak. En ook dat klopt. In de media kom ik regelmatig wetenschappelijke studies tegen die aantonen dat muziekonderwijs een positieve invloed heeft op de cognitieve ontwikkeling. Ook op sociaal-emotioneel gebied en bij taalverwerving zou muziekles veel goeds doen. Muziekpedagogen grijpen dergelijke onderzoeksresultaten gretig aan om ons vak te legitimeren. En terecht; de wankele positie van het huidige muziekonderwijs wordt verstevigd door dit soort argumenten.

Maar toch, als je het om zou draaien dan zie je hoe vreemd dat eigenlijk is. Lees je ooit ergens hoe goed rekenonderwijs is voor het maat- en ritmegevoel? Of dat jonge kinderen die veel lezen later makkelijker muzieknotatie leren? Of dat Engelse les als belangrijk bijeffect heeft dat een kind meer inzicht krijgt in popmuziek? Natuurlijk niet. Rekenen, lezen en Engels zijn gewoon belangrijke vakken bij de voorbereiding van het kind op een volwaardige rol in de samenleving.

Maar het vak muziek lijkt legitimatie buiten zichzelf nodig te hebben. Dat zit mij dwars. De samenleving is doordrenkt van muziek. Op iPod’s en smartphones. In de media. Op betekenisvolle momenten als een huwelijk of een uitvaart. Bij belangrijke maatschappelijk gebeurtenissen zoals sporttoernooien. Of een troonsopvolging… En wat dacht je van de invloed van muziek op de identiteitsontwikkeling? Muziek heeft die belangrijke rol omdat het een unieke vorm van communicatie is waarin menselijke ideeën en gevoelens uitgedrukt kunnen worden die niet op een andere manier uitgedrukt kunnen worden. Kinderen daarmee in aanraking brengen en daarmee vertrouwd te maken, dát is voor mij het belang van muziekonderwijs. Andere positieve bijeffecten zijn mooi meegenomen.

Gevoelens uitdrukken

Jeroen SchipperIk geef geen muziekles om muzikanten te kweken. Ik geef ook geen muziekles voor de gezelligheid. Ik geef muziekles om wat ik zie dat muziek doet met kinderen. Bijvoorbeeld met een leerling als Brian: een meervoudig gehandicapte jongen die op veel gebieden moeilijk meekomt, maar in mijn muzieklessen letterlijk staat te springen van plezier, op de piano speelt en op zijn gehoor tweede stemmen verzint bij liedjes.

Ik geef geen muziekles omdat je er slim van wordt. Ik geef muziekles omdat je er mens van wordt.

Jeroen Schipper is vakdocent muziek in primair- en speciaal onderwijs en schrijver van twee liedbundels voor het basisonderwijs. Hij schreef ook veel van de liedjes bij de prentenboeken rond Bino en voor Bino de Musical. Meer info: www.jeroenschipper.info

Reacties

  1. Dank je Marcel!

  2. Check!

    • Helemaal mee eens, ik gaf muzieklessen op VMBO. De directie steunde dit vooral omdat de lln het zo leuk vonden en men ermee kon scoren op opendagen e.d. Ik accepteerde dat maar omdat ik er nog uren bij kreeg ook. Maar heb altijd gevonden wat hierboven staat. Bedankt voor die heldere verwoording.

    • Henk Hilbrandie zegt:

      Mensen maken muziek, muziek maakt mensen.

  3. … En zo is het! 🙂

  4. Elna Lerk zegt:

    Mee eens, Jeroen!

  5. Bauke Wijnja zegt:

    Beste Jeroen,

    Je geeft woorden aan het rare gevoel dat ook ik krijg bij al die kreten als “muziek maakt slim”.

    Bauke

  6. Sanneke zegt:

    Ik typ dit terwijl ik op mijn kinderen wacht bij pianoles. Wat genieten ze van de lessen, waar ze alledrie om gebedeld hebben, wat geniet ik er van om naar ze te luisteren.

  7. Ik had het niet beter kunnen zeggen. Wat een gloedvol en overtuigend betoog over het belang van muziek. Dankjewel!

  8. Annemieke Veenhuysen zegt:

    Goede actie! Ik was ook al van plan jouw artikel op twitter te zetten, nadat ik het vanmiddag op facebook had gelezen. Helemaal eens!

  9. Melanie Scheepers zegt:

    Prachtig omschreven! Spijker op de kop, wat mij betreft.

  10. Wat leuk Marcel. Wij volgen elkaar al zo lang op Twitter en nu zie ik dat bekenden van onze dochter en schoonzoon zich ook bezighouden met Bino de Musical. Kleine wereld;-)
    Groetjes uit Moordrecht!

  11. Helemaal waar! Jammer dat wij altijd ons plekje binnen het onderwijs moeten verdedigen!!!

  12. Goed verhaal! En licht blozend realiseer ik me dat ik me ook veel té vaak verdedig…. belachelijk!
    Mooie laatste zin. Bedankt! Ik link en deel door; hoop dat nog veel meer mensen dit blog zullen lezen.

  13. ‘Ik geef geen muziekles om muzikanten te kweken. Ik geef ook geen muziekles voor de gezelligheid. Ik geef muziekles om wat ik zie dat muziek doet met kinderen.’: recht in de roos! Dank je wel voor dit schrijven.

  14. Wouter Laga zegt:

    Helemaal mee eens, hier streef ik al 22 jaar naar.

  15. BRAVO !!!

  16. Anja van Duuren zegt:

    Dank je wel , ik ben mijn collega;s al de hele tijd aan het prikkelen om meer muziek te geven, dit stukje stuur ik dan ook door.!

  17. Beste Jeroen,

    Jouw visie komt overeen met die van mij.
    Binnenkort verschijnt mijn uitgave
    Kerngedachte:
    Gevoel voor muziek begint bij gevoel
    en wat ik mijn leerlingen leer is dat gevoel te voelen..

  18. Helemaal mee eens. Mensen die geen muzikale vorming hebben gehad, ervaren het als een groot gemis, zonder uitzondering. Je weet je punt ontzettend duidelijk te maken trouwens, heel goed verhaal!

  19. Henk Hilbrandie zegt:

    Mensen maken muziek, maar muziek maakt mensen!

  20. Beste Marcel
    Graag zouden wij jou toestemming willen vragen om jouw visie over muzikale vorming te publiceren op onze website; demuziekbus.nl
    De eerste professionele online muziekmethode voor het primair onderwijs is nu beschikbaar
    Ervaar zelf hoe muziekeducatie er vandaag de dag en morgen uit kan zien. Meld u aan voor de gratis Muziekbus workshop. De workshop is speciaal ontwikkeld voor leerkrachten.
    De Muziekbus
    De Muziekbus: een eigentijdse, interactieve online muziekles voor de jeugd van tegenwoordig.
    Muziekeducatie is vanaf nu laagdrempelig, professioneel en leuk, en beschikbaar in elk klaslokaal van het basisonderwijs;
    Leerkrachten kunnen zelf direct via het digitale schoolbord aan de slag;
    Kinderen genieten van apps en gaan er in hun vrije tijd mee verder;
    De Muziekbus kost slechts €1,50 per leerling per jaar.
    Gratis workshop voor leerkrachten
    Onze leerkrachten brengen een boeiend programma waarin ze leerkrachten uitleg geven over (het gebruik van) De Muziekbus. Uiteraard gaan u en uw collega’s zelf aan de slag gaan met De Muziekbus. Wij komen kosteloos en vrijblijvend bij u langs voor een workshop.
    Meer informatie
    Voor vragen over de muziekbus workshop kunt u contact opnemen met:

    Annette Hameling: 026 3513517
    Tudor Rutjes: 06 228 681 95

    Kijk ook op http://www.demuziekbus.nl.

  21. Wat een ontzettend goede zet om het eens om te draaien. Engels leren omdat je dan meer toegang hebt tot de popmuziek, leren lezen om beter muzieknotatie te leren …. Het is hilarisch en maakt in één keer duidelijk wat je aan het doen bent met al dat legitimeren.
    Dank!

  22. Goed stukje, Jeroen. Ik schreef een commentaartje op http://www.evertsworldofmusic.blogspot.nl.

  23. Het is me uit het hart gegrepen, Jeroen! Via Facebook (Caroline Spanjaard) kom ik op jouw blog. Ook de reacties spreken voor zich. Misschien nog een “kleinigheidje”: wat denk je van het belang van leren luisteren? Naar jezelf, je gevoel en natuurlijk ook naar anderen. Je bundel met kinderliedjes lijkt mij trouwens ook interessant. Wat kost die en waar kan ik hem eventueel aanschaffen?

  24. Muziek en ritme zijn 1 van de oudste en succesvolste manieren van communicatie. Het gaat zeker niet alleen om ontspanning of leren, maar om verbondenheid en emotie. Helaas lijkt in mijn opinie de muziek steeds meer van de mens te vervreemden. Er wordt niet meer met zijn alle gezongen, behalve als iedereen onder invloed is. Daarbij worden bij veel basisscholen de muzieklessen wegbezuinigd of zo uitgekleed dat van de saamhorigheid weinig meer over is. Muziek is voor iedereen en dat moet het ook blijven.

  25. Geweldig, dank je wel! Ik dirigeer amateurkoren, en gisteren hebben we opgetreden op een afdeling psychiatrie. We zongen daar Nederlandstalige liedjes, waarvan de meeste bekend waren en werden meegezongen. Als je ziet wat muziek teweegbrengt, dan kun je je nauwelijks voorstellen dat er mensen zijn die dat niet begrijpen!

  26. Jan van der Weerd zegt:

    Goed zo Jeroen !!

  27. Hoi Jeroen. wat betreft de “schoolse vakken” die we niet verdedigen….. daar zit veel muziek in. Gelukkig beseft niet iedereen dat, anders werd het er misschien nog uitgehaald. Ik ben voor het zingen. iedere dag met alle klassen. VERPLICHT, want ons schoolsysteem werkt niet vanuit het plezier :-). Dat systeem zou zich mogen ontwikkelen tot een schoolsysteem waar iedereen kan uitblinken. In rekenen, taal, muziek, handenarbeid, drama, wiskunde… of waar maar het talent ligt van de persoon. En dan ook bouwen in de vakken waarin je niet uitblinkt.. de wiskundige in muziek de muzikant in rekenen etc. (heerlijk om een ideaal te hebben :[)

  28. Ben helemaal eens. Ik vind ook dat je van muziekles een betere mens wordt.

Laat wat van je horen

*