HERSCHRIJFPROCES

Stephen KingIn theorie schrijf ik de eerste versie van een boek in een keer. In de praktijk begin ik iedere ochtend met een korte herschrijf om er weer even in te komen. Als ik de dag ervoor nog geschreven heb, herlees ik de laatste paar pagina’s op het scherm en pas ik meteen dialogen en zinnen aan en corrigeer eventuele spel- of stijlfouten. Heb ik een paar dagen niet geschreven, (omdat het weekend was, ik opgetreden heb of omdat de kinderen vakantie hadden), dan lees ik een paar hoofdstukken terug die ik meteen bewerk. (Waarbij ik er wel voor moet waken dat ik niet in het herschrijfproces blijf steken, anders komen er nooit nieuwe woorden bij.)

Ik vergelijk deze korte herschrijfsessies met het uitvegen van een schoolbord. Je begint met vegen in het midden van het bord en maakt steeds grotere cirkels, waarbij je altijd weer een stuk van het midden meeneemt. (Ik weet zeker dat ik die vergelijking niet van mijzelf heb, maar geen idee meer waar ik het gelezen heb).

wiping offIs de eerste versie van een manuscript af, dan komt het echte herschrijven. Om te beginnen print ik het hele boek dubbelzijdig uit en soms laat ik het zelfs in een ringband zetten, zodat het er uitziet als een echt boek. Dan neem ik een week of twee/drie de tijd om de hele roman door te nemen. Uiteraard gaat er een streep door iedere typefout, dubbele spatie of vergeten aanhalingsteken. Ik schrijf commentaar in de kantlijn (zorg dat je altijd vijf centimeter kantlijn heb), waar ik vind dat iets sneller moet of juist beter uitgelegd. Ik voeg woorden toe of haal ze juist weg, schrap hele alinea’s geef aan waar scènes of hoofdstukken van plaats moeten veranderen en maak aantekeningen waar nog research mist.

Ik besteed extra veel aandacht aan de dialogen. Praten de karakters met hun eigen stem of met die van mij? Is wat ze vertellen infodump (waarbij de schrijver noodzakelijke informatie probeert over te brengen via dialogen) of is het natuurlijke spreektaal? Regelmatig zet ik naast een dialoog het woord SOAP of GTST, als de het drama er wel heel erg dik op ligt. Ik heb liever dat mijn personages niet zeggen wat ze voelen, maar dat je het als lezer wel begrijpt, dan andersom.

Ben ik helemaal klaar, dan keer ik weer terug naar het beeldscherm en ga ik alle aantekeningen verwerken in een nieuwe versie van het manuscript. Ik haal alle fouten eruit, herschrijf, wis, verplaats net zolang tot ik tevreden ben. Pas dan gaat de spellingchecker aan (tijdens het schrijven haalt een spelchecker je alleen maar uit de flow).

Marcel met manuscriptWanneer ik helemaal tevreden ben, gaat het manuscript naar de redacteur en naar De eventuele proeflezers. En ik ben iedere keer weer verrast hoeveel fouten die er alsnog uithalen, hoeveel onlogica ze vinden, hoeveel informatie ze missen of juist overbodig vinden.

Stephen King zegt in ‘On Writing’: ‘Schrijven doe je met de deur dicht, herschrijven met de deur open.’ Daar kan ik mij volledig bij aansluiten.

13 januari gaat mijn herschreven manuscript van Superhelden3.nl naar de redacteur en de proeflezers.

Reacties

  1. Miriam Wesselink zegt:

    Leuk inkijkje in je schrijfproces, Marcel! Ik ben zelf ook driftig aan het herschrijven, dus ik heb je bericht meteen in Evernote onder het label Schrijven gezet.

  2. Sanneke zegt:

    Wat een nuttig stukje! Dank je!

  3. Nog een week dus om er de stofkam doorheen te halen. Succes ermee!

Laat wat van je horen

*