Homeopathie is een geloof

homeopathie_292x237-chamomilla-granulesIk was niet de enige die gisteren het artikel deelde op Facebook: ‘Een nieuwe studie heeft aangetoond dat homeopathie effectief is voor 0 van de 68 ziekten’. Maar de reacties op de posts waren wel nagenoeg overal hetzelfde. Tegenstanders vielen de boodschapper aan:

‘Waarom ben je zo fel?’ ‘Waarom vind je het nodig dit soort artikelen te delen?’ ‘Wat een heksenjacht!’ ‘Big Pharma probeert ons zand in de ogen te strooien’ ‘Dit artikel is bevooroordeeld!’ In plaats het artikel te lezen en daar inhoudelijk op te reageren, was iedereen vooral boos. Boos op mij, boos op de schrijvers, boos op de onderzoekers.

Voorstanders probeerden uit te leggen wat het basisprincipe was van homeopathie en waarom het niet kán werken, vroegen om onderzoeken en bewijzen en wezen op het verschil tussen causaal verband en correlatie. Beide partijen zetten hun hakken in het zand en probeerden de ander te overtuigen van hun gelijk. In plaats van een dialoog ontstond er alleen maar polarisatie. Ik schrok daarvan. Dat was mijn doel helemaal niet! Wat gebeurde hier? Tot iemand het volgende schreef:

‘Gelovigen zijn gelovigen, daar helpen geen 100 studies tegen.’

En ik realiseerde me dat hij gelijk had! Homeopathie is een geloof. En geloof heeft niets te maken met feiten.

God als misvattingEr is geen enkel wetenschappelijk bewijs voor het bestaan van goden of godinnen. In mijn veronderstelling is het onmogelijk om nog één seconde in een god te geloven, nadat je ‘God als misvatting’ van Richard Dawkins hebt gelezen. Maar geloof heeft daar helemaal geen boodschap aan. Geloof werkt juist ómdat het geloof is. Omdat je er van overtuigd bent dat er een hogere macht bestaat, bestaat hij.

Voor een atheïst als ik is dat onmogelijk om te begrijpen. Ik spreek een andere taal, waarin geloof niet past. En het is heel verleidelijk om gelovigen weg te zetten als ‘gekkies’. Het probleem is: de meeste gelovigen die ik ken, zijn heel normale, leuke mensen. Ze geloven alleen in god en ik niet.

Met homeopathie is dat niet anders. Mensen die ik leuk en aardig vind en hoog heb zitten, werden gisteren ineens heel boos. En ineens snapte ik waarom: Ik probeerde mijn gelijk te halen. Ik was helemaal niet uit op een dialoog, ik wilde zeggen: ‘Wil je nog meer bewijs dat homeopathie is nutteloos? We hebben het, dus laten we eindelijk eens ophouden met die flauwekul’.

Niet heel vreemd dat mensen zich aangevallen voelde.

En laten we eerlijk zijn, ik zou het niet in mijn hoofd halen om een gelovige ervan te proberen te overtuigen dat god niet bestaat. Net zo min als de gelovigen die ik ken mij ervan proberen te overtuigen dat ik moet gaan geloven. Want ze weten dat het kansloos is. (En degene die dat wel doen (zoals bijvoorbeeld Jehova’s Getuigen) vinden geen aansluiting, want we spreken een verschillende taal.) Wat ze wel doen is hun ervaringen delen, net zoals ik dat doe. En dat blijkt wonderwel goed samen te gaan.

En dat is waar ik op uit ben als ik met andere mensen praat. Ik wil met je in gesprek, luisteren naar wat jij te zeggen hebt en wat jouw ervaringen zijn. Mijn ervaring delen. Onze standpunten zullen misschien niet veranderen, maar we kunnen wel met respect naar elkaar luisteren in plaats van elkaar te lijf gaan. En het delen van dit soort artikelen, realiseer ik me nu, heeft het omgekeerde effect. Hoezeer ik ook achter de inhoud sta.

Reacties

  1. Je hebt wel gelijk dat je met gelovigen niet rationeel kunt discussiëren over geloof omdat geloof nou eenmaal geloof is, maar in het geval van homeopathie (en handoplegging en andere alternatieve ‘genezingen’) vind ik het zo jammer dat mensen hun geld en hoop leggen in iets wat niet werkt, behalve (soms) als placebo. Remember Sylvia Millecam.

    • Marcel van Driel zegt:

      En ik vind dat ook jammer. En ik zou graag willen dat het niet gebeurd. Maar wat ik merk is, dat het lukraak delen van artikelen met de boodschap: ‘Zie je nou wel!’ domweg niet werkt.

  2. Ja, het is een geloof, en ja, ik ben het helemaal met je eens dat je mensen niet van hun geloof af kunt praten. Maar, zoals Miriam hier ook aangeeft: geloof in een god is over het algemeen (op individueel niveau) niet schadelijk. Geloof in homeopathie of bijvoorbeeld in het geloog dat vaccinaties slecht zijn, kan verschrikkelijke gevolgen hebben.
    Ik hoop heel erg dat we ooit een methode vinden die dit aankaarten wel effect laat hebben. Want als we straks onder de 80% vaccinatiedekking komen bijvoorbeeld kunnen verschrikkelijke ziekten als polio weer uitbreken. Wat we in feite moeten doen, denk ik, is dit niet op individueel niveau aanpakken maar de organisaties die dit soort mis-informatie de wereld in brengen.
    Dan kunnen we op menselijk niveau weer gewoon met elkaar omgaan en elkaar respecteren in onze overtuigingen.

  3. Wat geloof kan doen:
    Een bericht uit 2013 in Trouw:
    ‘De Australische liberale premier Tony Abbott gelooft niet dat de mens de aarde opwarmt met broeikasgassen. De in september aangetreden politicus heeft daarom aangekondigd dat hij de belasting op de uitstoot van kooldioxide gaat afschaffen.’
    Dit gaat ergens anders over, maar wanneer je ergens niet in gelooft bestaat het niet zo lijkt het.

  4. We denken in OF ipv EN. Dualistisch. Omdat we donker en licht, oneindig groot en oneindig klein niet tegelijk kunnen bevatten.
    Ik geloofde ook niet. Tot ik dingen meemaakte, ook in de zorg, die rationeel gezien niet kúnnen. Dat ben ik niet gaan verklaren vanuit een mystieke God, maar vol verbazing gaan onderzoeken. Dus nu geloof ik in de oneindige kracht van ons mensen, ons brein, invloeden die we nog maar net beginnen te zien. Als je ooit boeken hebt gelezen over quantumfysica en over de recentelijke ontdekkingen in de ruimte, dan lijkt mij de beste conclusie: hou je ogen en oren open en je oor-deel thuis. We wéten gewoon half niet hoe we als molecuultjes beïnvloed worden door zoveel meer om ons heen. Je ‘ik’ is een illusie, nodig om keuzes te maken in het leven. In feite bestaat er meer dan we met ons beperkte bewustzijn kunnen bevatten. Laat je onderbewustzijn spreken en je vaste grenzen worden permeabel, de waarheid wordt wat troebeler.
    Dus iedereen heeft gelijk én ongelijk. Lastig he, zo’n poldermodel;-)

  5. Ik sta toch wel aan de andere kant van het spectrum. We hebben als mensheid maar 1 kans om de immense problemen op te lossen waar we ons in gewerkt hebben. Dat gaat niet als we op onze dierlijke instincten blijven vertrouwen of troost te zoeken in bijgeloof. Dat gaat alleen als we het aandurven om de ‘unconvenient truths’ onder ogen te zien,
    We zijn allemaal gezegend met fantastische verstandelijke vermogens. Laten we die eens gebruiken nu!

  6. Wat ik lastig vind… JIJ wilt met mensen in gesprek en met respect luisteren naar andere meningen. Maar meestal gaat zo’n discussie ongeveer zo: “ik heb gelijk ik heb gelijk ik heb gelijk en jij bent een debiel omdat je je kinderen niet gevaccineerd hebt / in homeopathie gelooft / vulmaarin.”

    Er wordt dan überhaupt niet geluisterd naar je redenen of naar het feit dat je wel eens een weldenkend mens zou kúnnen zijn. Want je doet A in plaats van B en dus ben je een gekkie. Per def.

    Reuze vermoeiend. Want ik denk doorgaans iets verder dan aluhoedjes en autisme, maar ik haak af bij een discuzeurpartij waarbij ik als gekkie neergezet word omdat ik iets anders kies dan de massa. Ik heb daar zelfs zo weinig zin in dat ik meestal maar gewoon mijn mond houd. Terwijl ik toch heus hele redelijke argumenten heb met wetenschap en al, en een stuk genuanceerder dan de meeste mensen (en gekkies).

    Zo gaat het overigens ook in discussies met veganisten. Hoef je ook niet te proberen. De fanatieksten met de grootste bek hebben in hun hoofd het gelijk aan hun kant, en dan kan je hoog en laag springen, maar daar kom je niet tegenop. Dus dat probeer ik dan ook maar niet. Maar jammer is het soms wel.

Laat wat van je horen

*