‘Illegale’ e-books is niet het probleem. Wij zijn het probleem.

superhelden-nlIk kreeg een melding dat ‘Superhelden.nl’ ‘gratis’ te downloaden was op een torrentsite. ´Moet ik daar nou wat mee doen?’ vroeg ik aan mijn echtgenote. ‘Nee, hoor,’ was haar antwoord, ‘je boek is nu kennelijk bekend genoeg om ook illegaal aangeboden te worden, dat is een compliment.’

Dat was een verfrissende reactie.

De afgelopen week is actie ‘Ik lees legaal’ begonnen. En ik krijg daar jeuk van. En ik ben niet de enige. ‘Jarenlang is er alles aan gedaan om het e-book zo impopulair mogelijk te maken en als we zien dat mensen hun eigen weg vinden naar gratis boeken, gaan we jammeren en met het vingertje wijzen,’ schrijft digitaal uitgever Bert Vegelien op in uitstekende blog. Ook informatiespecialist Raymond Snijders doet een terechte duit in het zakje op zijn blog ‘Over illegale e-books, legaal lezen en veel drogredenen.’

Het is hun reactie op een onderzoek waaruit blijkt dat er voor slechts 10% van de e-books op een e-reader is betaald.

Goh, hoe zou dat nou komen? Misschien omdat de prijzen torenhoog zijn? Misschien omdat lezers van legale e-books meer technische problemen tegenkomen dan de lezers van de ‘gratis’ versie?

Superhelden kost op papier € 9,99 en als e-book 6,99. Ik wéét waarom de prijs zo hoog is (en voor wie dat niet snapt, legt Timo Boezeman het hier nog een keer uit). Maar ik weet ook dat ik deze prijs er zelf nooit voor zou betalen.

Nooit.

Ik koop gemiddeld twee Engelstalige e-books per maand, op mijn Kindle via Amazon.com. Principieel betaal ik niet meer dan 10 dollar. Dat is € 7,35 per boek. Is het e-book duurder (wat bij nieuwe titels de laatste tijd steeds vaker voorkomt), dan wacht ik tot de prijs is gezakt, of ik koop de papieren versie. Die kan ik tenminste na het lezen nog weggeven.

Ik lees legaal.

Maar ga ik de campagne nou ondersteunen? Nee. Ten eerste: Gratis downloaden mag in Nederland, dus je leest altijd legaal, ook als je niet voor het boek betaald hebt. Alleen uploaden mag niet. Ten tweede: het levert helemaal niets op, deze actie, alleen een goed gevoel. Een ‘kijk mij eens legaal lezen’-gevoel. Ondertussen lacht de rest van Nederland zich rot en leest gewoon lekker verder op hun e-reader.

Vind ik het dan oké dat er voor e-books niet betaald wordt? Nee, natuurlijk niet. Maar de branche heeft maar één keuze en dat is het probleem aanpakken bij de bron. Kijk naar de muziekindustrie. Het sluiten van Napster versnelde het downloadprobleem maar. Pas met Spotify en iTunes werd er weer geld verdiend. Hoe?

Lage prijzen en gebruikersgemak.

netflixFilmindustrie: zelfde verhaal. Netflix en Video-on-Demanddiensten (VOD) waren het enige dat de niet-betaalde downloads wisten te remmen.

Lage prijzen en gebruikersgemak.

Het tegenovergestelde van hoe e-books in Nederland worden aangeboden. Collega Astrid Harrewijn is wel een fan van de ‘Ik lees legaal’-actie, maar daarom niet minder kritisch. ‘Dat de boekenbranche roomboter op zijn hoofd heeft, lijkt me duidelijk. Dat het systeem in zijn huidige vorm geen bestaansrecht heeft, staat buiten kijf,’ schrijft ze in haar blog. Volgens een vage kennis is het zelfs gratis publiciteit dat haar boek op een USB-stick terecht is gekomen. ‘Het is toch een eer dat je daar tussen mag staan?’ zegt hij.

Superhelden.nl is nu ‘gratis’ te downloaden. Het is een bedenkelijke eer. Ik heb liever dat je het koopt. Maar mocht je toch kiezen voor de torrentversie, dan wens ik je alsnog veel leesplezier. Het wijzende vingertje bewaar ik voor onze branche: Wanneer gaan we de consument nou eens wat anders aanbieden dan e-books met hoge prijzen en laag gebruikersgemak?

Graag voordat de e-markt helemaal instort, aub.

Ontlezing is een feit

NRCOntlezing
‘Feit is: we lezen steeds minder boeken,’
staat er op de voorpagina van de NRC Next. Feit. Dat is iets anders dan een aanname. Feiten zijn gebaseerd op cijfers. Bewijst de krant vandaag mijn ongelijk? Zat ik er met mijn blog van vorige week helemaal naast?

Maar in de krant blijkt het alleen over gedrukte media te gaan. ‘De tijd die Nederlanders besteden aan het lezen van gedrukte media daalt,’ schrijft NRC. De cijfers zijn op basis van het aantal verkochte (algemene) boeken dat al jaren daalt.

Geen woord over e-books.

Ex-lezer
Wie niet leest, leeft maar een keer,’ schrijft Christiaan Weijts in het hoofdartikel in de krant. ‘Ik gun het [lezen] vooral de niet-lezers of ex-lezers.’ En: ‘Waarom zijn steeds minder mensen bereid zo’n relatieve geringe inspanning te leveren die hun leven onmiskenbaar verrijkt.

Mooie woorden, die mij als lezer en schrijver raken. Maar is het waar? Wordt er echt minder gelezen?

Verderop in de krant – in een stuk over Polare – schrijft Maarten Asscher (directeur Athenaeum boekhandel): ‘Het aandeel e-books in de omzet bedroeg slechts 3,2 procent. Na jaren van optimistisch gepraat van digitale goeroes ziet het er nog steeds niet naar uit dat Nederland massaal overstag gaat voor het digitale lezen, laat staan dat er op dit punt van een revolutie sprake kan zijn. Ook dit kan het acute probleem niet zijn.’

spotify-logo-primary-vertical-light-background-rgbWat er mist in dit betoog, is het woordje ‘betaalde’ – als in ‘betaalde e-books’ en ik moet meteen denken aan de muziekindustrie: De muziekindustrie stortte namelijk niet in elkaar door betaalde downloads, maar door onbetaalde. En pas nu – door iTunes en Spotify – begint de business weer uit het dal te klimmen.

Meerdere mensen uit mijn omgeving – veellezers! – hebben al jaren geen boeken meer gekocht of geleend omdat ze deze ‘gratis’ krijgen. Nederlandse literatuur, alle ‘Game of Thronesboeken,’ zelfs ‘Joyland’ van Stephen King, een boek dat officieel niet eens als e-book verkrijgbaar is. Deze mensen lezen meer dan ooit! Maar niet betaald…

Ook over de tweedehandsmarkt wordt met geen woord gerept in de krant. Maar sinds Bol.com met succes tweedehands boeken verkoopt via de site, gaat het slecht met De Slegte. Is dat toeval? Marktplaats, boekwinkeltjes.nl, wat is de impact van deze sites op de handel?

Ik weet het niet. Maar ik weet wel dat deze omzet niet terecht komt in de algemene cijfers.

tweedehands boekenIn een Wired artikel uit 2012, zegt Sam Missingham, co-founder van Future Book: ‘Amazon’s second hand market has revolutionized the way people buy second hand books. There’s almost no book I can’t buy now if I want a copy — 10 years ago I could have taken a year scouting through second hand shops and still not have found what I want. Now one five-second search on Amazon and you can have it delivered to your door.’

Zou dat in Nederland zo heel erg anders zijn? Zou een deel van de omzet niet verschuiven naar tweedehands, als gevolg van de crisis? En wat dacht je van al die ongelezen boeken in de kast? Uit een onderzoek uit 2012 blijkt dat er veel meer boeken worden gekocht dan gelezen. Is het mogelijk dat – om geld te besparen – de ongelezen boeken nu tevoorschijn worden gehaald?

Ik weet het niet. Uit het zelfde onderzoek blijkt overigens dat er al jaren een dalende trend is qua lezen. Maar eentje die geen gelijke tred houdt met de verkoop van boeken. Zou dat er aan de hand zijn? Wordt er al jaren minder gelezen, maar blijft men stug boeken kopen die op de plank liggen te verstoffen en zijn we daar nu mee opgehouden?

Zelf lees ik steeds meer. Ik betaal ook voor mijn boeken. Maar ja, wel aan Amazon die ze in enkele seconden op mijn Kindle zet. Daar heeft de Nederlandse boekhandel ook niks aan.

dvdsFeit is dat er steeds minder dvd’s worden verkocht, maar er wordt niet minder gekeken. Er wordt steeds minder voor muziek betaald, maar niet minder geluisterd. Maar wanneer de omzet van algemene boeken daalt, wordt er volgens krant en boekenbranche automatisch minder gelezen, dat is kennelijk een feit.

Waarom blijf ik hier zo op hameren? Ben ik de Don Quixote van het boekenvak, strijdend tegen de windmolens van de ontlezing? Waarom wil ik de onderste steen boven hebben wat betreft de oorzaak van de terugval in verkoop van boeken?

Omdat het cruciaal is voor de toekomst van ons vak! Als er daadwerkelijk minder gelezen wordt, dan moet de branche een andere strategie volgen. Dan moeten we de lezer terug zien te halen, boeken en verhalen weer interessant maken, bibliotheken openen in plaats van sluiten, lezen (nog) belangrijker maken op scholen.

1276_books_everyone_should_readMaar als het lezen verschuift van gedrukt naar digitaal, van betaald naar onbetaald, dan moeten we inzetten op meer e-books met lagere prijzen, op lezen in de cloud. Dan moeten we de grote boekhandels weer aantrekkelijk maken voor de consument, met het juiste aanbod en de beste service. Dan gaat het om beschikbaarheid en betaalbaarheid, zowel online als offline. Dan gaat het er om dat we de consument weer laten betalen voor onze content. Zodat het leuk én rendabel blijft voor schrijvers, uitgevers en boekhandelaren om prachtige boeken te maken, te verkopen en daarmee het leven van de lezer te verrijken.

DRM #FAIL

Ik wilde het boek ‘Description & Setting’ kopen en surfte naar Bol.com. Tot mijn verbazing kon ik kiezen uit het boek (15,95), een ongelezen ‘tweedehands’ versie (9 euro) of een digitale versie voor 12,99. Ik koos voor het laatste, omdat ik meteen wilde lezen en de tweedehands versie met verzendkosten nauwelijks goedkoper was. Ik betaalde en klikte op de downloadlink.

Wat een drama.

[Lees meer…]

EINDE VAN HET BOEK IS NABIJ

Als ik de visionairs moet geloven, is het papieren boek binnen enkele jaren verdwenen. Als ik uitgevers, boekhandelaren (en sommige lezers en schrijvers) moet geloven, maken e-books geen kans omdat ze niet naar papier ruiken. Dat de waarheid in het midden ligt is inmiddels wel duidelijk, maar waar is het midden? En nog veel belangrijker: wanneer komt het omslagpunt?

[Lees meer…]

MARCEL DE AUTEUR VERSUS MARCEL DE CONSUMENT

Als auteur wil ik twee dingen: zoveel mogelijk lezers en zoveel mogelijk geld verdienen aan mijn boeken. Als consument wil ook twee dingen: zo eenvoudig mogelijk toegang tot media, voor zo min mogelijk geld. Daarom ben ik als consument ook zo blij met initiatieven als Spotify (voor muziek) en Netflix (voor series en films), of de BBC iPlayer (voor BBC series).

[Lees meer…]