ILLEGALE E-BOOKS ZIJN WÉL POPULAIR IN NEDERLAND, SCHRIJVERS NIET.

Kobo_ereader_touch_black_frontIk vermijd het onderwerp ‘illegale e-books’ normaal als de spreekwoordelijke pest op mijn blogs of in mijn tweets/updates. Dat heeft verschillende redenen. Ten eerste ken ik alle argumenten inmiddels wel. Downloaders roepen dat e-books te duur zijn, dat ze het boek anders toch niet gekocht hadden, en dat het eigenlijk gratis publiciteit is waar je als schrijver blij mee moet zijn. Schrijvers en uitgevers spreken over broodroof en vragen of je ook bolletjes bij de bakker steelt als je dat te duur vindt.

Ik heb aan die discussie weinig bij te dragen.

Daarnaast zie ik dat de reacties op dit soort blogs over het algemeen van onaardig tot onbeschoft zijn. Zo schrijft Bas Steman in Trouw: ‘Het illegaal downloaden van boeken is een regelrechte minachting van de schrijver en de literaire kunst.’ Dat levert dit soort pareltjes op als reactie:

‘Vroeger had je ook mandenvlechters, kuipers, leerlooiers, touwslagers etc. Die zijn er nu niet meer. Voor schrijvers gaat het dezelfde kant op: er is nauwelijks behoefte meer aan. Advies: zoek een ander beroep of hobby, mandenvlechten bijvoorbeeld. Of schrijf gewoon voor jezelf, omdat je dat leukt (sic) vindt.’

Of:

‘Je zou gelijkhebben (sic)  als Bas van zijn boeken moest leven, maar hij heeft betaald werk en heeft een boek geschreven in ‘ieder vrij uur dat hij vond’. Die ‘vrije uren’, daar gaat het mij om. Het is misschien misplaatst om het schrijven van een boek dan een hobby te noemen, maar het komt in de buurt. En jouw en mijn hobby worden ook niet betaald door anderen.’

En mijn favoriet:

‘Tegenwoordige schrijvers zijn over het paard getilde jammerplanken en zeurders. Grote hoeveelheden MS Word gebruikers denken dat ze schrijvers zijn en kunnen nauwelijks nog een pen vasthouden. Dat was honderd jaar geleden wel anders. Dat waren èchte schrijvers. Die schreven zich jaren eelt op de vingers zonder de garantie dat hun boeken ooit het daglicht zagen. Alleen goede literaar (sic)  werd gedrukt.’

De derde reden waarom ik er zelden over schrijf, is omdat ik zelf ook veel heb gedownload. En hoewel ik tegenwoordig slechts niet-op-dvd-verkrijgbare series download, heb ik ook muziek en films binnengehaald zonder er voor te betalen. Wie ben ik dan om er iets negatiefs over te zeggen?

Maar vandaag liep ik tegen iets aan, wat mij toch in de pen deed kruipen. Ik kreeg een uitnodiging voor een Facebookgroep van ene Vincenza Sammarco die een gratis e-bookbibliotheek online heeft staan. Daar bleken meer dan 6.000 leden honderden e-books met elkaar te delen via een gezamenlijke dropbox.

Moet ik nog toevoegen dat daar geen auteur of uitgever geld van ziet?

Ik meldde mij aan voor de groep en vroeg vriendelijk en beleefd of er niemand kwaad in zag. De bekende argumenten kwamen weer langs en hoe vriendelijk ik ook bleef, de reacties werden steeds grimmiger en persoonlijker. Na een uur werd ik uit de groep geknikkerd en mijn post gedelete. Via via hoorde ik dat men daarna e-books van mij ging zoeken om toe te voegen aan de dropbox.

Ik was met name verbouwereerd. Iedereen in de branche klaagt dat de verkoop van e-books maar niet van de grond komt in Nederland. ‘De Nederlander houdt van papier’ hoor ik menig uitgever roepen.

Maar dat is helemaal niet waar! De Nederlander houdt van gratis! En als het niks kost, dan is een e-book ineens wél gewild! En nee, het gaat niet alleen om de cd-tjes met 1.000 titels. Ik ken genoeg mensen die van betaalde papieren boeken overgestapt zijn op illegale e-books.

En ja, kopers ervaren e-books als te duur. En ja, DRM zit legaal kopen in de weg. En ja, we leren als branche niks van de muziekindustrie. Maar als je voor trol (en erger) wordt uitgemaakt omdat je aandacht vraagt voor de hardwerkende schrijver die royalties misloopt als er maar lukraak gekopieerd en gedeeld wordt, wat zegt dat dan over de lezer?

Voor alle duidelijkheid: Ik scheer niet alle lezers over één kam. En ik heb ook geen oplossing. Dat is de voornaamste reden waarom ik hier niet eerder een blog aan wijdde. Maar ik zie inmiddels wel een probleem. Een probleem dat misschien wel groter is dan ik vermoedde. Want als de consument een e-book geen waarde toedicht, waar staan wij dan als schrijvers?