De PR-ramp die Polare heet

(Ontwerp: Villa Grafica)

(Ontwerp: Villa Grafica)

Blog Geupdate met reactie Centraal Boekhuis.

Met stomme verbazing heb ik de berichtgeving over de val van Polare gevolgd de afgelopen dagen. Verbazing over de uitspraken van de heren achter ProCures waarin ze alle schuld leggen bij uitgevers en Centraal Boekhuis, verbazing over de media die in veel gevallen het persbericht en de uitspraken van Polare klakkeloos publiceerden. En ik ben niet de enige. Achter de schermen van de Social Media verbazen uitgevers en boekhandelaren zich met mij mee.

‘Polare is willens en wetens de doodsteek toegebracht’, aldus Polare-woordvoerder Bart Maussen in de pers afgelopen dagen. Volgens de advocaat van ProCures, Arthur van der Kroef, is er zelfs sprake van een kartel.

Ik moest veel terugdenken aan de sluiting van mijn eigen winkel. Eind vorige eeuw opende ik De Schijfwereld, toen de grootste cd-romwinkel van Nederland. Na een jaar moest ik toegeven dat de markt minder groot was dan ik had ingeschat, dat ik niet tegen de aanbiedingen van mijn grootste concurrent Dynabyte op kon en dat met name de kosten voor huur en personeel te hoog waren om winst te kunnen maken. Mijn schulden waren inmiddels opgelopen tot 100.000 gulden.

PolareIk overlegde met leveranciers en maakte een reddingsplan. Sommige werkten mee, anderen wilden alleen nog maar onder rembours leveren. Dat laatste begreep ik. Ik kon van niemand eisen dat ze me zouden ondersteunen, ik kon het alleen maar vragen.

Volgens Arthur van der Kroef zijn het gebrek aan wil (van het CB en de uitgevers) en de disfunctionerende markt de oorzaak van dat Polare de eindstreep niet gaat halen. Geen woord over het eigen functioneren. Commissaris Cor Molenaar denkt zelfs aan een complot: ‘Als de marktleider gekilled wordt, dan kunnen de uitgevers met de zelfstandige boekhandels onderhandelen. Als je in een stad er één dood maakt, dan hebben de andere boekhandels vrij spel.’ Zijn medecommissaris Carel Bikkers zegt: ‘In alle gremia van het boekenvak zie je dezelfde personen. Het is een gesloten markt.’

Een half jaar later sloot ik alsnog De Schijfwereld. De schuld bedroeg inmiddels ruim anderhalve ton. Ik had mijn ambities niet waar kunnen maken. We gingen in onderhandeling met de schuldeisers. Ik verkocht mijn huis (dat kon toen nog) en maakte 60.000 gulden winst (dat kon toen nog). We boden de schuldeisers een afkoopsom aan van 1/3. Iedereen ging uiteindelijk akkoord. Na anderhalf jaar was ik schuldenvrij en een ervaring rijker. Maar nog veel belangrijker: ik kon iedereen recht in de ogen kijken. Een jaar later werkte ik met nagenoeg iedereen weer samen, toen ik bij ECI in dienst trad als Multimedia manager.

ECIECI is inmiddels failliet. Polare staat op het punt van omvallen. En het enige dat de eigenaren en directeuren doen is met hun vinger wijzen. Het ligt aan de markt. Het ligt aan de uitgevers. Het ligt aan het Centraal Boekhuis. Het ligt zelfs aan de gemeente Utrecht: ‘Zo strandde het plan om van Polare Utrecht het vlaggenschip te maken op tegenwerking van de gemeente Utrecht. Om onze nek bleven de dure panden hangen in gemeenten waar zowel een Selexyz- als een De Slegte-vestiging was. Die laatste zaten niet allemaal op A-locaties,’ aldus Molenaar in Boekblad.

Ondernemen is risico nemen. Als je de markt goed ingeschat hebt, je bedrijfsvoering goed is en je hebt geluk, dan verdien je geld. Zo niet, dan ga je dicht en neem je je verlies. Dat hoort bij het vak. Jij bent de ondernemer, jij bent verantwoordelijk voor je bedrijfsresultaat, niemand anders.

Polare‘We hebben fouten gemaakt, we hebben de markt niet goed ingeschat,’ zegt helemaal niemand van Polare. ‘We hebben geleerd van onze fouten en hopen dat personeel, publiek, uitgevers en Centraal Boekhuis ons een kans willen geven om te laten zien dat het wél kan,’ verklaart geen enkele commissaris. ‘En als we die kans niet krijgen, als we ons niet meer kunnen bewijzen, dan bedanken we iedereen voor het in ons gestelde vertrouwen en gaan we ons best doen een zo groot mogelijk deel van de schulden terug te betalen. We gaan zorgen dat ons personeel goed terecht komt. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de situatie die wij veroorzaakt hebben, of op z’n minst niet hebben kunnen voorkomen.’

Zegt helemaal niemand.

CB-directeur Hans Willem Cortenraad verklaart op Boekblad.nl: ’Het gaat in de pers alleen maar over de vorm en niet over de inhoud. De inhoudelijke feiten die Polare meldt zijn onjuist. En wat dan wel de feiten zijn, dat ga ik niet nu uit de doeken doen. Zoals gezegd komen wij volgende week met het hele verhaal. Het verhaal van Maussen is heel suggestief. Ik kan nu alleen zeggen: wat hij vertelt klopt niet.’

De terughoudendheid van het CB valt deels te prijzen. Maar het boekenvak, het personeel en het publiek is gebaat met duidelijkheid, niet met beschuldigingen.

Het Centraal Boekhuis heeft inmiddels officieel gereageerd: ‘‘Polare heeft ons gevraagd een miljoenenschuld af te schrijven. Bovendien bleek uit een financiële analyse van het plan dat wij geen vertrouwen konden hebben in de toekomstige betalingen en aflossingen door Polare. Het financiële risico voor CB, en daarmee voor uitgevers en de sector als geheel, is ook naar de toekomst toe te groot. Daarnaast hebben verschillende uitgevers (zowel groot als klein) ons laten weten de leveringen aan Polare niet te willen hervatten,’ aldus het CB.

De verschillende beschuldigingen van Polare aan ons adres werpen wij ver van ons. Het spreekt voor zich dat CB – als logistiek dienstverlener – en de uitgevers belang hebben bij een zo groot en breed mogelijk afzetkanaal. Polare heeft echter al geruime tijd financiële problemen en een aanzienlijke betalingsachterstand bij CB. Wij vinden het dan ook spijtig dat het Polare niet gelukt is om tot een oplossing te komen die aan de positie van alle betrokken partijen recht doet.‘ Lees de volledige verklaring op Nu.nl.

Lees ook: ‘Polare: Het echte verhaal’

Mijmeringen over ECI

ECIDe Schijfwereld
Mijn cd-romwinkel ‘De Schijfwereld’ had ik gesloten, de anderhalve ton aan schuld grotendeels weggewerkt. Samen met een vriend maakte ik cd-roms over The X-Files, Formule 1 Racen en over de millenniumbug die de wereld plat zou leggen. Ik kon rondkomen als freelancer, maar een vetpot was het niet.

Een goede vriendin vroeg of ik een dag in de week haar assistent wilde worden. Ze werkte bij boekenclub ECI en was o.a. verantwoordelijk voor de afdeling Multimedia. En ze was een groot fan van mijn voormalige winkel! ‘Je concept is geweldig,’ zei ze, ‘maar je bereikt je publiek niet. ECI heeft dat publiek wel.’ Of ik haar een tijdje wilde ondersteunen.

Ik zei ja.

eci gidsMultimedia manager
Na twee maanden kwam de aap uit de mouw. Mijn vriendin ging bij Kluwer werken en wilde mij als haar opvolger. De twee maanden waren bedoeld om mij en ECI aan elkaar te laten wennen.

Ik was boos, voelde mij gemanipuleerd en zei nee. De directeur van ECI had dezelfde reactie: zij ging weg en zij bepaalde niet wie haar opvolger werd! Daar waren procedures voor. Mijn vriendin verblikte of verbloosde niet en had één verzoek: of de algemeen directeur en ik een half uur met elkaar wilden praten, meer niet.

Een half uur later accepteerde ik een baan als Multimedia Manager. Het is één van de belangrijkste beslissingen in mijn leven geweest. Bij ECI heb ik van oude rotten als Joop Boezeman, Sander Knol en Yvonne van Oort geleerd hoe je ideeën rendabel moet maken. Tijdens de managementvergaderingen leerde ik dat je er met enthousiasme alleen niet komt. Ik maakte kennis met Femke Geurts (nu mijn redacteur bij De Fontein) en Maaike LeNoble (nu mijn uitgever bij Meulenhoff).

Ik leerde er hoe politiek in een bedrijf werkt.

superhelden-nlKinderboekenschrijver
Na een jaar had ik de omzet vertienvoudigd en begon het te rommelen binnen ECI. Ik besloot mijn droom te volgen, nam ontslag en werd kinderboekenschrijver. (Hoe dat uitpakte, lees je hier).

De afgelopen weken was ik bezig dozen uit te pakken, omdat onze jongens naar een grotere kamer verhuizen. Ik vond een boekje waarin mijn collega’s afscheid namen van mij en mij succes wensten met mijn aankomende carrière als schrijver. Dat was in 1998. Ik ging een onbekende toekomst tegemoet en liet de veiligheid en het salaris van ECI achter mij.

Het is nu zestien jaar later. En op exact dezelfde dag dat ik al mijmerend de afscheidsboodschappen van mijn ex-collega’s las, ging ECI failliet.

Hoezo veiligheid.

KINDERBOEKWINKEL TE KOOP

Mijn favoriete kinderboekenwinkel staat in Utrecht. Niet alleen als consument kom ik er graag, maar ook als schrijver. Eigenaresse Lia Reedijk is een – kritische – fan van mijn werk en heeft (bijna) al mijn boeken op voorraad. Van mijn laatste jeugdroman Superhelden verkoopt ze zulke grote stapels dat ze nog steeds iedere week moet bijbestellen. En door haar bemiddeling mocht ik twee jaar geleden op schrijversbezoek in Oman. Je begrijpt, ik ben een fan.

En nu staat haar winkel te koop… Nee, dit is geen klaagverhaal over teruglopende omzetten, ontlezing of verslechterend ondernemingsklimaat. Integendeel! De winkel loopt namelijk als tierelier! Maar na dertig (!) jaar is het tijd voor Lia om een opvolger te zoeken.

Ik schreef op Twitter: ‘Kinderboekwinkel in Utrecht te koop. Deze ex-winkelier komt bijna in de verleiding…’ Meteen stroomden de reacties binnen van collega’s. Schrijver/illustrator Kate Schillinger zei: ‘Ja, leuk! met z’n allen kopen (1e kinderboeken-schrijvers-en illustratorentweetFF-ers -winkel)!’ En Simone Foekens wilde meteen meedoen, net als bibliothecaris Wilma en Marlies Slegers en…

Zou dat niet geweldig zijn? Een kinderboekenwinkel gerund door schrijvers en illustrators? Ik zag het meteen voor me, met iedere dag een andere schrijver?

Wat weinigen weten, is dat ik oorspronkelijk opgeleid ben tot supermarktmanager en dat ik anderhalf jaar de eigenaar was van cd-romwinkel ‘De Schijfwereld’ was in hartje Utrecht. Winkels zitten wat dat betreft in mijn bloed. Maar ik weet daarom ook uit ervaring dat een winkel runnen een enorme klus is. Niet iets om het schrijversschap mee te combineren. Maar als er nou een koper is geinteresseerd is in de winkel, dan weet ik nog wel een paar schrijvers en illustratoren die ieder  een dag in de week willen komen werken…

Meer informatie over de verkoop vind je hier.

WAANZINNIG PLAN GEZOCHT!

Voor mijn non-fictieboek ‘Waanzinnige Plannen Realiseren’ (werktitel) ben ik op zoek geslaagde Waanzinnige Plannen. Zoals bijvoorbeeld ‘Trekhaak Gezocht’ waarin theatermaker Tjerk Ridder en journalist Peter Bijl met een caravan zónder auto (!) van Utrecht naar Istanbul trokken. Of de Twitterveiling van Jessica ‘Kaatmossel’ de Kok, waarmee ze 63.000 euro ophaalde om scholen in Afghanistan opnieuw op te bouwen. Of Suzanne Unck die een Speeltuin voor volwassen probeert te realiseren.

Mijn eigen Waanzinnige Plan, een jeugdboek schrijven en een game maken voor de Kinderboekenweek 2011, was niet mijn eerste. In 1996 opende ik binnen vier maanden ‘De Schijfwereld’ in het centrum van Utrecht, toen de grootste Cd-romwinkel van Nederland. En in 2003 bedacht en organiseerde ik de Cinemarathon, waarin we met 100 man probeerden het wereldrecord film kijken van 64 uur te verbreken. (Het lukte).

Op basis van mijn ervaringen én mislukkingen heb ik een Masterclass ‘Waanzinnige Plannen Realiseren’ ontwikkeld die ik inmiddels op verschillende plekken met succes gegeven heb. De volgende stap is het boek. Maar in het boek wil ik veel meer dan mijn eigen voorbeelden laten zien. Ik wil met andermans successen en mislukkingen laten zien hoe je de kans op succes enorm kan verhogen. Daarom deze oproep:

Ken je een Waanzinnig Plan? Heb je er zelf één gerealiseerd? Zet hem in het reactieveld hieronder en wie weet komt het plan in het boek!

(Omdat ik de veroorzakers van de plannen wil interviewen, graag alleen Nederlandse of Vlaamse plannen).