KINDERBOEKENSCHRIJVERS ZIJN HAUTAIN!

‘Kinderboekenschrijvers zijn hautain,’ zei  auteur Gerbrand Bakker tegen mij, nadat ik zijn naam niet bleek te kennen (en hij de mijne wel.) ‘Kinderboekenschrijvers kijken neer op grotemensenboeken. Ze weten er  niets van.’

Nu kan mij enige arrogantie niet ontzegd worden, maar hautain? En de meeste  kinderboekenschrijvers die ik ken, zijn eerder onzeker te noemen dan  arrogant. Wij kijken volgens mij niet neer op grotemensenboeken. Hij zette mij wel aan het denken. Want hoewel ik wekelijks een  fictieboek-voor-grote-mensen verslind, komen mijn boeken bijna allemaal uit het buitenland. Van Nederlandse literatuur weet ik weinig tot niets. Dat komt in mijn geval doordat ik voornamelijk  genrefiction lees: fantasy, horror, thrillers, sciencefiction en  niet-te-categoriseren ‘weird stuff’ zoals The Raw Shark Texts  en The House of Leaves. Zelfs de boeken van literaire kanonnen als Paul  Auster, David Mitchell en Haruki Murakami schurken op zijn minst tegen het magische realisme aan.

In Nederland wordt niet of nauwelijks oorspronkelijke Nederlandse genrefiction uitgegeven voor volwassenen. En wat er verschijnt, valt al snel in de categorie net-als-Tolkien, daar heb ik weinig mee. Sinds het verscheiden van Wim Gijsen beperkt mijn kennis van de Nederlandse literatuur zich daarom tot Mulisch, Möring en – inderdaad – kinderboeken.

Om goed te leren schrijven moet je twee dingen doen: veel schrijven en veel lezen. En dan vooral ook: veel verschillende soorten boeken lezen. Daarom heb ik net het laatste boek van Gerbrand Bakker besteld: ‘De Omweg’. Op het moment van bestellen werd bekend gemaakt dat Gerbrand Bakkers bekendste roman ‘Boven is het stil’ binnenkort wordt verfilmd. Volgend jaar weet iedereen dus wie hij is, zelfs wij hautaine kinderboekenschrijvers.

Volg NIET je hart en al helemaal NIET je gevoelens (een blog voor wie echt wat wil bereiken)

Mensen verbazen zich regelmatig als ik vertel dat ik dertig boeken heb geschreven in minder dan tien jaar. Vooral als ze zich realiseren dat ik dat niet eenzaam op een zolderkamertje deed. In de afgelopen tien jaar heb ik twee kinderen gekregen, ben ik getrouwd en werkte ik – tot drie jaar geleden – fulltime in mijn eigen bedrijf. En toch lukte het mij om te schrijven: ’s avonds, ’s nachts, op vakantie en in de verloren uurtjes.

Dat is natuurlijk omdat ik mijn hart heb gevolgd, omdat ik doe wat mijn passie is. Toch?

Nee, dus.

Ik vond schrijven in het begin verschrikkelijk. Het heeft mij minstens vijf boeken gekost voordat ik een beetje lol kreeg in het proces. Daarvoor was ik alleen maar blij met het eindresultaat. Ik vond het vooral fijn geschreven te hebben. Als schrijven mijn passie al is, dan is dat pas veel later gekomen. Ik raakte gepassioneerd doordát ik ben gaan schrijven, raakte geïnspireerd door wát ik schreef, zeker niet andersom.

Maar als het niet mijn passie was die mij dreef, hoe is het mij dan gelukt zoveel te produceren (en uit te laten geven) in tien jaar? Ben ik beter dan de rest? Koppiger? Ben ik iemand die altijd alles afmaakt waar hij aan begint?

Niet echt.

Tien jaar geleden stond ik er juist om bekend dat ik niets afmaakte. Banen, relaties, vriendschappen …  alles duurde gemiddeld twee jaar voordat ik er mee kapte. Ik ben opgeleid tot supermarktmanager maar heb de opleiding (2x) niet afgemaakt. Ik heb een winkel gehad die ik na anderhalf jaar met grote schulden sloot. Ik begon met een eigen bedrijf dat cd-roms produceerde, stopte om een baan aan te nemen bij ECI als Multimedia Manager, nam ontslag om een boek te schrijven, ging weer werken, nam ontslag, enz. enz. Ondertussen ruilde ik iedere twee jaar mijn vriendin in (of zij mij) omdat de relatie teveel moeite kostte. Ik volgde mijn hart, deed wat mijn gevoelens mij dicteerden en bereikte helemaal niets.

Is er iets mis met gevoelens? Nee. Maar als je iets wilt bereiken, moet je er niet teveel mee doen. Als je naar je gevoelens luistert, dan kom je de helft van de week ’s ochtends je bed niet uit, omdat je moe bent, slecht geslapen hebt, boos, bang of verdrietig bent om iets dat iemand heeft gezegd/gedaan/niet gezegd/niet gedaan. Als je naar je gevoelens luistert, dan stop je op moment dat iets moeilijk wordt, op het moment dat er écht een beroep wordt gedaan op je doorzettingsvermogen. Als je naar je gevoelens luistert, ren je iedere twee maanden achter een andere man of vrouw aan, in plaats van je tijd en energie te steken in je huidige relatie.

Topsporters, succesvolle ondernemers, visionairs als Einstein, Mandela, Ghandi, schrijvers als Harry Mulisch en Stephen King (die iedere dag schrijven of schreven, van negen tot vijf, of ze nou zin hadden of niet), kunstenaars, politici, leerkrachten die iedere dag voor de klas staan, allemaal hebben ze één ding gemeen: ze laten zich leiden door hun commitments.

Een commitment is meer dan een belofte, het is een creatie. Het is een toekomstbeeld dat je neerzet met specifieke details. Het is een beeld met een Wat en een Wanneer erin. Het is een creatie die je communiceert met jezelf en deelt met anderen. Iets waar je je hard voor maakt, ongeacht de gevoelens die je erbij hebt. Want ook helden als Ghandi, Mandela en Einstein twijfelden. Ook schrijvers als Stephen King, Paul Auster en Marcel van Driel (maar waarschijnlijk niet Mulisch) denken soms dat wat ze schrijven bagger is, dat ze er maar beter mee op kunnen houden, dat ze de vorige keer geluk hebben gehad en dat ze het sowieso te druk hebben. Iedereen twijfelt. So What?

Wat ga jij creëren? Hoe ziet jouw creatie eruit? Maak het specifiek! Wanneer is het af? Wie ga jij er bij betrekken? Wat ga jij veroorzaken?

Mag ik 1 boek van u?

Het overkwam zelfs Harry Mulisch. Ook van misschien wel de grootste schrijver van Nederland zijn vele titels alleen nog maar tweedehands te koop. Niet omdat zijn boeken niet goed (meer) zijn. Niet omdat Mulisch herpublicatie tegenhield. Niet omdat de inhoud om de een of andere reden verloren is gegaan. Het is omdat herdrukken van oude titels niet rendabel is. Er is domweg te weinig vraag om een herdruk te verantwoorden. Zelfs bij Mulisch.

In de afgelopen tien jaar schreef ik een kleine dertig boeken. Daarvan zijn er – nu al – elf niet meer te koop, omdat de oplage geheel verkocht is en er voor de uitgeverij geen reden is om ze bij te drukken. Als je één van deze boeken wilt lezen, zit er niets anders op dan naar de bibliotheek te gaan, tweedehandsboekwinkeltjes af te struinen of naar marktplaats.nl te surfen.

Het is een probleem dat alle schrijvers hebben. Of misschien moet ik zeggen: hadden.

Vanaf 1 januari start de site www.1boek.nl. Het is een initiatief van Scan Laser, een drukkerij gespecialiseerd in Printing on Demand (POD), oftewel, drukken op bestelling. Het systeem van losse boeken drukken bestaat alweer even – lulu.com is er groot mee geworden – maar wat 1boek.nl is zo uniek maakt is de inhoud. Alle uitgeverijen kunnen op deze site hun oude titels uploaden en beschikbaar maken voor het grote publiek. Titels die pas gedrukt worden als iemand ze bestelt. En dat is revolutionair.

Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired en auteur van het boek ‘The Long Tail’ schreef het volgende: “De gemiddelde Barnes & Nobles heeft 130.000 boeken op voorraad. Toch staan meer dan de helft van de boeken die verkocht worden via Amazon.com niet in hun winkels.” Dat betekent dus dat een boekhandel enorm veel verkopen mist door boeken niet op voorraad te hebben. Helaas voor de boekhandel worden van deze lijst slechts enkele exemplaren per titel verkocht. Het is wat Anderson The Long Tail noemt.

Iedere dag drukt en verkoopt Scan Laser tussen de 40 en de 50 Pinkeltjes, je weet wel de boeken van Dick Laan. Het zijn iedere dag verschillende titels, maar ze hebben allemaal één overeenkomst: ze worden pas gedrukt als jij ze bestelt.

Wat betekent dit nu voor ons schrijvers? Heel veel! We kunnen onze uitgever vragen de oude titels op 1boek.nl te zetten. We kunnen echter ook de rechten terug vragen van onze boeken (die toch niet meer worden verkocht) en ze zelf online zetten. Het is zelfs mogelijk dat we een eigen webshop openen, en deze op onze eigen site zetten, zodat je onze oude boeken bij ons kunt aanschaffen en betalen. Zonder dat je dat ziet, wordt de bestelling naar de drukker gestuurd, het boek geprint en met jou afgerekend. Daarna stuurt 1boek.nl het boek naar je toe. En Scan Laser maakt een deel van de omzet over op de rekening van ons schrijvers. En dat is meer dan we normaal aan royalties ontvangen …

Hoelang gaat het gaat duren voordat alle boeken van Mulisch weer leverbaar zijn én dus gelezen worden? En hoelang gaat het duren voordat wij schrijvers niet alleen onze oude, maar ook nieuwe boeken in onze shop gaan zetten?