Een weeffout in onze sterren of: waarom ik boos ben op John Green

faultIk moet schrijven. Ik wil ook schrijven, maar ik kan het even niet en dat is de schuld van John Green. En van Jaap Friso. Of eigenlijk van Hazel Grace en Augustus ‘Gus’ Waters.

Ik wilde ‘The Fault in our stars’ (‘Een weeffout in onze sterren’ in de Nederlandse vertaling) eigenlijk niet lezen. Dat lag niet aan de schrijver – ‘An abundance of Katherines’ (19 keer Katherine) is één van mijn favoriete Young Adult boeken – maar aan het onderwerp. Het boek gaat over twee tieners met kanker. En ik kan niet tegen verhalen over ziekte en dood. En kanker komt hier de afgelopen weken angstig dichtbij.

De trailer van de film die volgende maand in première gaat, sloeg ik ook over, want ik wilde eerst het boek lezen dat ik niet wilde lezen.

En dan tweet Jaap Friso dit:

Jaap Friso

Ik opende mijn Kindle, begaf mij naar Amazon en drukte op de koopknop. En dertig seconden later begon Hazel Grace tegen mij te praten:H1(Ik las dit stuk in het Engels, de vertaling is van Nan Lenders)

Ja, het boek is zielig. Maar het is ook grappig, erudiet, behoorlijk grof en verschrikkelijk onsentimenteel. En daardoor nog veel zieliger. En als je dan – zoals ik – sinds kort een leesbril hebt, dan ben je dus continu je bril aan het schoonmaken.

scars

Ik ga geen recensie schrijven, daar is Jaap Friso veel beter in dan ik. Ik schrijf gewoon wat het boek met mij deed.

Ik mis Hazel Grace en Augustus. Ik wil weten hoe het verder gaat met iedereen, zoals Hazel Grace en Gus wilden weten hoe het verder ging de karakters uit het (fictieve) boek ‘An Imperial Affliction’ dat zij lezen. Net zoals John Green wilde weten wat er gebeurde met de karakters uit ‘Infinity Jest’ het boek dat hij als tiener las.

fios-okay-1

En nu ben ik boos op John Green. Omdat hij twee onvergetelijke karakters heeft geschreven en weer heeft laten verdwijnen, omdat ik bij iedere zin die ik zelf schrijf denk: dat kan John Green beter. Omdat ik nou ook de film wil zien en weet dat ik dan weer ga huilen. Om met Hazel Grace te spreken: ‘Ik werd verliefd zoals je in slaap valt: langzaam en dan ineens helemaal.’

TFIOS-John-Green

John en Jaap, jullie worden bedankt.

HET VERHAAL STAAT ALTIJD CENTRAAL

Superhelden3.nlHet verhaal staat altijd centraal, dat is wat ik met mijzelf afsprak toen ik stopte met het schrijven van AVI-boekjes. Bij de series waar ik aan meewerkte was het AVI-niveau namelijk belangrijker dan het verhaal. Waar ik altijd zoveel mogelijk bijvoeglijk naamwoorden schrap, moest ik ze hier toevoegen om het leesniveau op te krikken. Ik wilde dat niet meer, ik wilde zelf bepalen wat schreef, en hoe ik het opschreef. Ik wilde alleen nog maar mijn eigen verhalen vertellen, op mijn eigen manier.

Het eerste boek dat ik volledig op eigen voorwaarden schreef, was Superhelden.nl. Het is mijn grootse succes tot nu toe. De teller staat inmiddels op 11.000 verkochte exemplaren, het leverde een succesvol deel twee op en wordt mogelijk vertaald. Het boek is voor mij hét bewijs dat je niet moet proberen iets ‘commercieels’ te schrijven, maar juist een doelgroep moet zien te vinden voor het verhaal dat alleen jij kan vertellen.

‘Maar schrijf jij niet vrij bewust naar de markt toe, Marcel, als ik het zo mag uitdrukken?’ vroeg een collega aan mij.

Het antwoord is: ‘Nee, nooit.’ Het idee om de Superhelden.nl-trilogie te koppelen aan een internetgame bijvoorbeeld, kwam voort uit mijn liefde voor boeken én games. Ik vermoedde wel dat het aan zou slaan, maar daar was nog geen bewijs voor. Sterker nog, ik droeg zelf bij aan de kosten van de game, zo heilig geloofde ik erin. En ik schreef het boek precies zoals ik dat wilde, zonder concessies. Ik was dan ook blij verrast toen een bekende boekverkoper mij mailde: ‘Superhelden.nl is veel beter dan ik had verwacht. Ik had een veel commerciëler, gelikter boek verwacht na alle PR en marketing.’

Ik was een blij ei. Want hoewel ik heel graag heel veel boeken verkoop (en dara ook mij uiterste best voor doe) staat het verhaal altijd centraal.

Billy de Kip previewAltijd je eigen verhaal vertellen heeft ook consequenties. Want hoe enthousiast Billy de Kip ook wordt ontvangen door lezers en recensenten, een donker prentenboek vol cowboys, robots en geweld blijkt niet heel makkelijk te verkopen. Een groot commercieel succes is het boek tot nu toe niet, maar het is wel een van de verhalen waar het meest trots op ben in mijn carrière (en dat kan ik niet van al mijn AVI-boekjes zeggen). En wat ik van Billy leer is dat je ook langzaam je publiek kan vinden.

Het verhaal staat altijd centraal. Dat is ook waarom de uitgever en ik besloten om Superhelden3.nl een half jaar uit te stellen, tot groot verdriet van de lezers en de boekhandelaren die deel drie voor de feestdagen hadden verwacht. Het boek was af, het was leesbaar, we hadden het uit kunnen brengen. Dat was commercieel een betere beslissing geweest.

Maar het was niet goed, in ieder geval niet goed genoeg voor mij. Ik schrapte de helft van het manuscript en begon opnieuw. En nu heb ik een derde deel geschreven waar ik wél volledig achtersta. In april 2014 wordt de trilogie afgerond op een manier waar ik voor altijd trots op kan zijn.

Het verhaal staat altijd centraal. Daarom raakte mij de volgende tekst ook, die recensent Jaap Friso op zijn eindejaarsblog schreef:

Logo_Jaap_Leest‘Ik kan niet vaak genoeg pleiten voor de noodzaak van verhalen. Dan bedoel ik vooral de noodzaak die de schrijver moet voelen om zijn of haar verhaal met de wereld te delen. Natuurlijk is schrijven ook een ambacht, en een vak waar geld mee verdiend moet worden. Maar laat het toevertrouwen van letters aan papier of scherm toch in de eerste plaats vanuit een innerlijke drift voorkomen. Op social media schermen schrijvers met het aantal woorden dat ze op een dag hebben geschreven. Gaat het er niet vooral om dat het juiste woord op de juiste plaats staat in plaats van hoeveel het er zijn? Liever geen woorden dan dat er een quotum gehaald moet worden. Schrijf omdat het moet, niet omdat het kan.’

Het is een pleidooi waar ik mij voor de volle honderd procent achter schaar. Schrijf wat je wilt schrijven, laat je innerlijke drift leidend zijn. Dat is tenslotte waar we schrijvers voor zijn geworden.

dont_worry_about_word_count_worry_about_makin_tshirt-p235586900818791660uh4j_400Maar de tekst van Jaap Friso zette mij ook aan het denken. Ik ben namelijk één van die schrijvers die ‘schermt’ met het aantal woorden dat ik op een dag heb geschreven! Voor mij is dat vooral een middel om de voortgang te bewaken, geen doel op zich. Als ik een boek in zes maanden wil schrijven, dan moet ik een bepaald aantal woorden per dag schrijven. Het is niet onbelangrijk – geen woorden = geen boek – maar het is zeker geen doel op zich. Het verhaal – daar ga ik weer – staat altijd centraal.

Maar dat is niet wat ik communiceer op Twitter en Facebook! Wat ik communiceer is het aantal geschreven woorden. De reden waarom ik dat doe is simpel: over het boek zelf kan ik nog niks zeggen. Dat verhaal en de personages, het plot, het thema, de zinnen; ze zijn allemaal nog in ontwikkeling. Het is als de foto’s van je nog ongeboren kind, die laat je ook alleen maar aan de mensen zien die heel dicht bij je staan.

Nachtmerrieman

Nachtmerrieman

Het verhaal staat altijd centraal. En het verhaal dat ik (en vele schrijvers met mij) vertellen op Social Media is dat woordenaantallen wél belangrijk zijn. En dat is niet het verhaal dat ik wil vertellen. Wat ik wil vertellen is waarom ik schrijf, wat ik schrijf, over wie ik schrijf. Die woordenaantallen zijn bijzaak, die zijn er om te weten of waar ik ben op het traject, niks meer, niks minder.

Superhelden3.nl is af en wordt de komende weken herschreven tot het perfect is voor publicatie in april/mei. In januari begin ik aan Nachtmerrieman, mijn eerste thriller voor volwassenen dat – als het goed is – in het najaar van 2014 bij uitgeverij Meulenhoff Boekerij verschijnt. Mijn uitdaging voor 2014 wordt om te vertellen waarom Nachtmerrieman het allerbelangrijkste verhaal is dat ik te vertellen heb, zonder al te veel te verklappen en zonder dat de nadruk op het aantal woorden komt te liggen.