‘Illegale’ e-books is niet het probleem. Wij zijn het probleem.

superhelden-nlIk kreeg een melding dat ‘Superhelden.nl’ ‘gratis’ te downloaden was op een torrentsite. ´Moet ik daar nou wat mee doen?’ vroeg ik aan mijn echtgenote. ‘Nee, hoor,’ was haar antwoord, ‘je boek is nu kennelijk bekend genoeg om ook illegaal aangeboden te worden, dat is een compliment.’

Dat was een verfrissende reactie.

De afgelopen week is actie ‘Ik lees legaal’ begonnen. En ik krijg daar jeuk van. En ik ben niet de enige. ‘Jarenlang is er alles aan gedaan om het e-book zo impopulair mogelijk te maken en als we zien dat mensen hun eigen weg vinden naar gratis boeken, gaan we jammeren en met het vingertje wijzen,’ schrijft digitaal uitgever Bert Vegelien op in uitstekende blog. Ook informatiespecialist Raymond Snijders doet een terechte duit in het zakje op zijn blog ‘Over illegale e-books, legaal lezen en veel drogredenen.’

Het is hun reactie op een onderzoek waaruit blijkt dat er voor slechts 10% van de e-books op een e-reader is betaald.

Goh, hoe zou dat nou komen? Misschien omdat de prijzen torenhoog zijn? Misschien omdat lezers van legale e-books meer technische problemen tegenkomen dan de lezers van de ‘gratis’ versie?

Superhelden kost op papier € 9,99 en als e-book 6,99. Ik wéét waarom de prijs zo hoog is (en voor wie dat niet snapt, legt Timo Boezeman het hier nog een keer uit). Maar ik weet ook dat ik deze prijs er zelf nooit voor zou betalen.

Nooit.

Ik koop gemiddeld twee Engelstalige e-books per maand, op mijn Kindle via Amazon.com. Principieel betaal ik niet meer dan 10 dollar. Dat is € 7,35 per boek. Is het e-book duurder (wat bij nieuwe titels de laatste tijd steeds vaker voorkomt), dan wacht ik tot de prijs is gezakt, of ik koop de papieren versie. Die kan ik tenminste na het lezen nog weggeven.

Ik lees legaal.

Maar ga ik de campagne nou ondersteunen? Nee. Ten eerste: Gratis downloaden mag in Nederland, dus je leest altijd legaal, ook als je niet voor het boek betaald hebt. Alleen uploaden mag niet. Ten tweede: het levert helemaal niets op, deze actie, alleen een goed gevoel. Een ‘kijk mij eens legaal lezen’-gevoel. Ondertussen lacht de rest van Nederland zich rot en leest gewoon lekker verder op hun e-reader.

Vind ik het dan oké dat er voor e-books niet betaald wordt? Nee, natuurlijk niet. Maar de branche heeft maar één keuze en dat is het probleem aanpakken bij de bron. Kijk naar de muziekindustrie. Het sluiten van Napster versnelde het downloadprobleem maar. Pas met Spotify en iTunes werd er weer geld verdiend. Hoe?

Lage prijzen en gebruikersgemak.

netflixFilmindustrie: zelfde verhaal. Netflix en Video-on-Demanddiensten (VOD) waren het enige dat de niet-betaalde downloads wisten te remmen.

Lage prijzen en gebruikersgemak.

Het tegenovergestelde van hoe e-books in Nederland worden aangeboden. Collega Astrid Harrewijn is wel een fan van de ‘Ik lees legaal’-actie, maar daarom niet minder kritisch. ‘Dat de boekenbranche roomboter op zijn hoofd heeft, lijkt me duidelijk. Dat het systeem in zijn huidige vorm geen bestaansrecht heeft, staat buiten kijf,’ schrijft ze in haar blog. Volgens een vage kennis is het zelfs gratis publiciteit dat haar boek op een USB-stick terecht is gekomen. ‘Het is toch een eer dat je daar tussen mag staan?’ zegt hij.

Superhelden.nl is nu ‘gratis’ te downloaden. Het is een bedenkelijke eer. Ik heb liever dat je het koopt. Maar mocht je toch kiezen voor de torrentversie, dan wens ik je alsnog veel leesplezier. Het wijzende vingertje bewaar ik voor onze branche: Wanneer gaan we de consument nou eens wat anders aanbieden dan e-books met hoge prijzen en laag gebruikersgemak?

Graag voordat de e-markt helemaal instort, aub.

De teloorgang van Polare en het spook van de ontlezing

(Ontwerp: Villa Grafica)

(Ontwerp: Villa Grafica)

Ontlezing
‘Er wordt steeds minder gelezen
,’ zei Susan Smit gisteravond bij Pauw en Witteman. ‘Dat is een feit.’

Er worden in Nederland steeds minder boeken verkocht. Dát is een feit. Maar worden ze ook minder gelezen?

Ik betwijfel het.

DVDmarkt
In 2013 daalde de omzet op de dvd-markt met meer dan 20%. ‘Er wordt in Nederland steeds minder film en televisieseries gekeken!´ Riep helemaal niemand. Uiteraard niet! Je hoeft de gesprekken maar te volgen op Twitter, Facebook of bij de koffiemachine. Iedereen heeft een mening over de laatste acht afleveringen van Breaking Bad, ondanks dat de VPRO ze pas vanaf maart 2014 uitzendt, de dvdbox nog niet verschenen is en ze nog niet op Netflix staan. Als je iets wilt zien, dan kan dat, betaald of niet. Zou dat met lezen echt anders zijn?

Ik geloof er niets van.

Kobo_ereader_touch_black_frontEngelse boeken
Vroeger kocht ik mijn Engelse boeken bij Amazon.com. Mijn geld kwam niet in Nederland terecht. Een paar jaar later schafte ik ze aan bij The American Book Centre, bestelde ze bij Broese Kemink of via Bol.com. Dat is Nederlandse omzet. Inmiddels heb ik een Kindle en gaat mijn geld weer naar de USA. Sinds ik een e-reader heb, lees ik alleen maar meer, maar het geld dat ik uitgeef is niet zichtbaar in de Nederlandse boekenomzet.

Ben ik de enige? Vast niet.

Wel koop ik substantieel minder boeken om cadeau te geven. Hoe komt dat? Omdat ik steeds vaker te horen krijg: ‘die titel heb ik al op mijn iPad staan.’ ‘Heb je daar ook voor betaald?’ vraag ik dan voorzichtig.

Nee.

Polare
Vanaf vandaag zijn alle Polarewinkels gesloten. Volgens de directeur is dat tijdelijk. ‘De Polare-winkels blijven zo kort mogelijk dicht’, zei de directeur Jan van de Wouw bij Pauw & Witteman. ‘Ik hóóp dat ik ze morgen weer kan openen. Ze zijn gesloten om te voorkomen dat er beslag wordt gelegd.

Polare BolDe ‘schuld’ lag bij het Centraal Boekhuis en de uitgevers, zei hij impliciet, die geen drie miljoen wilden investeren in een prachtig winkelconcept. Op Twitter werd de man afgemaakt. ‘Manager van #polare lijkt net zo liefdeloos over boeken te praten als zijn winkels,’ zei Sywert van Lienden. ‘Die directeur heeft wel een slecht verhaal, leiderschap en visie ontbreekt,’ aldus JanHenk Bouman. ‘Gasten bij #penw reageren alsof we nog in voor internet tijdperk leven en niemand online kopen of illegaal e-books lezen,’ vulde Irene Vonkeman terecht aan.

Wie ontlezing met harde cijfers kan staven, is een held. Erover beginnen omdat ’n paar boekwinkels sluiten, vind ik een zwaktebod,’ twitterde mr. John Lapré. Toch kwamen alle clichés weer langs: het lag aan de iPad, aan de kinderen die hun aandacht over steeds meer media moeten verdelen.

Ontlezing
Maar lezen kinderen écht minder? Uit een onderzoek in 2006 bleek het tegendeel. Toen was er ook al internet, toen waren er ook al games. Ook toen waren er kinderen die lazen en kinderen die nooit een boek aanraakten. Zijn al die lezers ineens minder gaan lezen?

Ik geloof er niets van. En deze cijfers laten een heel ander verhaal zien:

leesplezier

Monitor/meting 2012-2013 ‘Lezen meten – een basis voor beleid’

Waarom vind ik het zo belangrijk om het spook van de ontlezing te benoemen? Omdat er tegen spoken niet te vechten valt! Zodra het woordje ‘ontlezing’ valt gooit de halve branche haar handen fatalistisch in de lucht. ‘Er wordt nou eenmaal minder gelezen, dat is een feit.’

De daling in verkoop is mijns inziens een verschuiving. Zoals Leander Tijdhof twitterde: ‘Ik begrijp commotie over voortbestaan van het boek niet helemaal. Iedereen weet toch dat mediagebruik al jaren verandert?’

foto(10)Precies. Er wordt nog volop gelezen, boeken bereiken de klanten wel degelijk. Er wordt alleen niet altijd voor betaald.’ Omdat ze ‘illegaal’ zijn gedownload. Of omdat ze tweedehands worden aangeschaft. En áls er voor betaald wordt, dan niet altijd in de boekwinkel en niet altijd in Nederland. Dáár ligt de uitdaging: zorgen dat de klanten onze boeken weer willen (en kunnen!) kopen. Bij ons, de uitgevers, schrijvers en (online) boekhandel.

Het gaat niet over ontlezing, maar over slecht geleide boekwinkels,’ twitterde Anneke Dirkx. Het had de kop van dit blog kunnen zijn.

Daan van der Valk, boekverkoper van het jaar 2012 en werkzaam bij H. de Vries Boeken in Haarlem, zegt er dit over: ‘Boeken verkopen is een vak, dat doe je met passie en kennis van zaken. Je luistert naar de markt en je klanten. Je bent niet bang voor nieuwe ontwikkelingen, je durft keuzes te maken. Het gaat meer dan om alleen maar geld, boekwinkels die vanuit een hoofdkantoor volgepropt worden en centraal gestuurd worden is niet meer van deze tijd! Een goed voorbeeld zag ik afgelopen jaar in de VS, de grote centrale ketens zijn omgevallen. In het afgelopen jaar zijn 400 nieuwe onafhankelijke zelfstandige boekhandels succesvol gestart waar ik echt goede voorbeelden van heb gezien: kleinschaliger, persoonlijker. Leve de zelfstandige onafhankelijke boekhandel!

Amen.

DRM #FAIL

Ik wilde het boek ‘Description & Setting’ kopen en surfte naar Bol.com. Tot mijn verbazing kon ik kiezen uit het boek (15,95), een ongelezen ‘tweedehands’ versie (9 euro) of een digitale versie voor 12,99. Ik koos voor het laatste, omdat ik meteen wilde lezen en de tweedehands versie met verzendkosten nauwelijks goedkoper was. Ik betaalde en klikte op de downloadlink.

Wat een drama.

[Lees meer…]