SCHRIJFSTER GEEFT KLEUR AAN ZWART-WITTE PIETENDISCUSSIE

SjimmieIk vind dat de tegenstanders van Zwarte Piet een punt hebben. Piet is een knecht, zwart en heeft bloedrode lippen. Exact hoe vroeger ‘roetmoppen’ werden afgeschilderd in boeken en strips zoals bijvoorbeeld Sjors en Sjimmie. En ook die ‘roetmoppen’ waren niet zwart van het roet.

Ik heb ook begrip voor mensen die graag aan de traditie van Zwarte Piet willen vasthouden. Ik snap zelfs (een beetje) de felheid die daar bij hoort. Maar wat ik niet begrijp is de onbeschoftheid die sommige mensen etaleren. ’Als je het er niet mee eens bent dan ga je maar terug naar je eigen land’ wordt er op Facebook en Twitter geroepen tegen mensen wiens ouders al in Nederland geboren zijn. Voor sommigen heeft het Nederlanderschap dus kennelijk wél degelijk met kleur te maken.

Al een paar dagen zoek ik naar een manier om op een positieve manier een bijdrage te kunnen leveren aan de discussie. Want op de zoveelste mening zit vast niemand te wachten. Ik kon niets bedenken – vandaar mijn stilte over het onderwerp – maar mijn collega Marlies Slegers wel. Zij schreef een heerlijk voorleesverhaal over drie pieten die geweigerd worden voor de pietenopleiding, omdat ze niet zwart zijn.

In haar eigen woorden: ‘Voor wie een voorleesverhaal wil over nieuwe pieten die erbij komen. Voel je vrij om dit te printen en te gebruiken. En voor wie liever gewoon zwarte piet heeft – je hoeft het niet te lezen/gebruiken. Allemaal prima! :)’

Ik vind het een ijzersterk verhaal, goed geschreven, grappig en charmant. Een leuk verhaal om voor te lezen én een bijdrage aan discussie die dreigt uit de bocht te gaan vliegen. Als er nou nog iemand is die er een paar mooie illustraties bij wil maken, dan is het helemaal af.

Maar wel in zwart-wit, hé?

Nieuwe pieten download je hier.

Kinderboek vs film: een ongelijke strijd

In Nederland worden alle films die in de bioscoop verschijnen gerecenseerd, alle blockbusters, alle arthousefilms en alle genres, films die miljoenen euro’s opbrengen en films die niet meer dan enkele tientallen bezoekers trekken, films die in de bioscoop draaien (ca 300) en films die direct op DVD verschijnen. In totaal recenseren de media gemiddeld zo’n kleine 1000 films per jaar.

Over het algemeen worden deze films beoordeeld binnen het kader waarin ze gemaakt zijn; een horrorfilm moet eng zijn, een actiefilm spannend, een drama geloofwaardig en/of emotioneel. Een goede recensent (en dat zijn de meeste), accepteert dat Indiana Jones geen emotionele ontwikkeling doormaakt, dat ieder ander dan James Bond die val niet zou overleven en dat je in het echt je mobiele telefoon pakt als je aangevallen wordt door een man-met-bijl.

In het Nederlands taalgebied verschenen in 2009 bijna 2400 kinderboeken. De meeste daarvan hebben een oplage tussen de 2.000 en de 4.000 stuks. Een groot deel van dat aantal komt terecht in (school)bibliotheken en wordt meer dan één keer gelezen. Een simpele rekensom leert dat we hier praten over vele miljoenen aan gelezen boeken.

Gezien het belang dat gehecht wordt aan lezen bij de jeugd, zou je verwachten dat de media minimaal hetzelfde aantal jeugdboeken zou recenseren als films. Maar helaas schieten we hier schromelijk in tekort. Boeken worden nauwelijks beoordeeld en jeugdboeken al bijna helemaal niet. Volgens Richard Thiel zijn er in 2009 van de 2365 verschenen jeugdboeken slechts  177 gerecenseerd, waarvan een aantal in meerdere publicaties. Dat is veel te weinig!

Daarnaast blijken de criteria die de recensenten hanteren nauwelijks overeen te komen met die van de lezers. Waar een horrorfilm gewoon eng mag zijn, moeten jeugdboeken aan allerlei literaire criteria voldoen en worden de keuzes van de kinderjury vaak afgedaan als ‘lectuur.’

Hebben literaire recensies dan geen functie? Tuurlijk wel! We willen graag lezen over mooie boek als ‘Big’ van Mireille Geus en ‘Negen Open Armen’ van Benny Lindelauf. Maar we willen ook weten hoe grappig de nieuwe boeken van Rian Visser, Corien Oranje en Marlies Slegers zijn, en hoe spannend de laatste romans van Iris Boter, Gillian King en – oké dan –Marcel van Driel.