THE WRITER AT THE END OF THE WORLD

Neil Gaiman (foto Jet Poelman)(Nederlands hieronder/Dutch below)

He was smaller than I remembered him, maybe because as a writer he is larger-than-life. He was still dressed in black, just as he was ten years ago, when I first met him at the Elf Fantasy Fair. A metal Cyberman stared at me from the lapel of his jacket, probably as a reminder of the Doctor Who episode he wrote. His hair was a little less black then before and he looked older, but only a little.

We shook hands.

He was tired. Even if I hadn’t read his blog, explaining why, I could see it in his eyes. They were drowning in fatigue, weary from the traveling and the talking and the signing.

Oh, the signing.

Imagine signing a piece of paper with your autograph, adding a little doodle, meanwhile talking to the person in front of you, who’s saying ‘thank you’ in many different ways, sometimes even in a different language, or at least with a different accent. Then imagine doing this for 1.700 people, each with at least two of your books in their hand, al saying that they love you, that they love your work, that you are their favourite author.

(c) Ron van RuttenIn his blog, Neil Gaiman wrote: ‘I went on a tour. Sometimes I was on a bus, and sometimes I wasn’t. I didn’t get a lot of sleep, and I signed many many thousands of books for many thousands of really astonishingly nice and patient people.’

He wrote this right before he came to The Netherlands to talk about his astonishing new book ’The Ocean at the End of the Lane’. Or should I say ‘De Oceaan aan het Einde van het Pad’ because he was here to promote the beautiful Dutch version of the book, which even has a Dutch introduction.

Coming to The Netherlands was a happy accident, not unlike the creation of the book itself. Gaiman thought his wife – rockchicksingersongwriter Amanda Palmer – was attending Lowlands this year. When he was asked to speak at Lowlands, he didn’t hesitate. It was only after he said yes he found out that the concert wasn’t happening. Amanda had just forgotten to remove it from the calendar.

It’s fitting, in a way, because the book is here because of Amanda too. It started out as a short story he wrote for her because he missed her. She was recording her new album in Melbourne and he was writing about the ocean and the end of the lane. The short story became a novelette, the novelette became a novella. The novella became a novel and the novel became a best selling book all over the world.

(c) Ron van RuttenMy first novel for adults, called ‘Nightmare Man’ is going to be published by Meulenhoff Boekerij, next year. They knew I was a big fan of Gaiman, so they asked me if I wanted to interview him in two Dutch bookstores.

Three problems: I was supposed to on holidays in France that week. And I was a fan boy, and an interviewer should have some distance from the subject he’s interviewing and not be fawning all over him. And I had never interviewed anyone in front of a live audience.

So I said yes.

I decided not to be a fan boy. I was there solely to let him speak, to let him shine. I asked questions about his new book and how it came to be.

I didn’t ask him anything about The Sandman.

When we finished, Neil started to sign the first of a few hundred copies of The Ocean and I read my tweets, anxious to now what the audience thought of our conversation.

‘You’re such a fan boy,’ the first tweep said.

O, well.

The highlight of the first interview was when I asked him about feeling insecure when writing. ‘The Ocean at the End of the Lane, I just wrote for Amanda,’ he said. ‘But when writing the prelude to The Sandman, I feel like 25 million people are reading over my shoulder, saying: ‘Nah, that’s not good enough.’

‘So, you don’t wake up looking in the mirror, saying: “I’m fucking Neil Gaiman!”, write awesome stuff and then, at the end of the day, you go on … hugging Amanda?’ I asked.

‘So, you say, in the morning I’m fucking Neil Gaiman,’ he said, ‘and in the evening I’m fucking Amanda Palmer?’ he added.

Foto Nora SinnemaThe audience was in stitches.

I learned some new things. I learned about him and Terry Pratchett plotting a sequel to Good Omens in 1988 in a hotel in America (where they shared a room to cut back in the costs). I found out who his companion would be, if he was The Doctor for one day.

Neil makes a pictureMe and Neil before the ABCWe had lunch and we talked. We paid a surprise visit to the ABC Bookstore who designed a beautiful window in his honour. We took a picture of him and two of the booksellers – all of them dressed in black – and Neil said: ‘We are a conspiracy of black.’ And I thought: if that was the title of a book, I would buy it.

I did buy ‘’Neil Gaiman’s ‘Make Good Art’ speech’ there, as a book, because it’s one of the most inspiring things I’ve ever read. You can watch it for free online, or read the transcript, but I bought the book, because I want this on my desk when I write and because it’s so beautifully designed.

Neil signed some copies of some of his books that were for sale at the bookshop and then we left.

And we talked some more.

I said, even though he is very nice and accessible and a real human being instead of this larger-than-life writer, it was still weird for me to be here and talk and have lunch, because I grew up with his writing for the last 25 years.

He said: ‘I know. I was talking to Stephen King some time ago and I experienced the same thing. I grew up with him and now here he was with me.’

We also talked a little in the office of the book store, just before the first interview. We talked about our fathers and  how proud they are of us, about how being on stage was completely different for him than for his wife Amanda. I showed him the first copy of my new picture book ‘Billy the Kip’ and he thought the artwork was amazing. And it is.

We sat and we didn’t talk for a while and played with our phones, tweeting and texting and waiting for the first interview to start.

UtrechtThe second day we did again, in Utrecht.

We made a joke about Gaimangate. We talked, on stage, in front of 275 people. They listened, they laughed. Neil read a chapter from my English version of The Ocean, which was dripping with water, because it had unknowingly been lying in a pool of water spilled from my glass.

I thought it was fitting. We just brought the ocean with us.

My wife was in the audience this time and she enjoyed herself, which was important to me.

We finished. The audience applauded. Neil stood up from his easy chair and left the stage to do the signing. He signed my copies of the books – and one for my father who turned 74 this week. We said our goodbyes and I left.

Signed by NeilAfter the signing he went on a bus with his family to do the whole thing again on Lowlands. And then he took a plane to Portsmouth where they named a street after ‘The Ocean at the End of the Lane’. I was not there. I read about it from his tweets and from the tweets from the people who were at Lowlands or at the newly named lane, like everybody else.

I went to bed and couldn’t sleep and wrote this blog.

And read his book. Again.

 

 

DE SCHRIJVER AAN HET EIND VAN DE WERELD

Hij was kleiner dan ik mij herinnerde, misschien omdat hij als schrijver ‘larger-than-life’ is. He was in het zwart gekleed, net zoals tien jaar geleden toen ik hem voor het eerst ontmoette op de Elf Fantasy Fair. Een metalen Cyberman sierde de revers van zijn jas, waarschijnlijk als een herinnering aan de episode van Doctor Who die hij schreef. Zijn haar was iets minder zwart dan voorheen, en hij zag er iets ouder uit, maar niet veel.

We gaven elkaar een hand.

Foto Thomas Olde HeuveltHij was moe. Zelfs als ik zijn blog niet gelezen had, waarin hij uitlegde waarom, dan had ik het nog aan zijn ogen kunnen zien. Ze verdronken haast in vermoeidheid, moe van het reizen en het praten en het signeren.

O, het signeren.

Stel je voor dat je een stuk papier signeert, er een tekeningetje bijzet, terwijl de persoon voor je op verschillende manieren ‘dank je wel, ‘zegt, soms zelfs in een andere taal of in ieder geval met een ander accent. Stel je nu voor dat je dat doet met 1.700 mensen die allemaal minimaal twee boeken van jou bij zich hebben, die allemaal zeggen dat ze van je houden, dat je hun favoriete auteur bent.

Op zijn blog schreef Neil Gaiman: ‘Ik was op tournee. Soms zat ik in een bus en soms niet. Ik sliep niet veel en ik signeerde vele vele duizenden boeken voor vele duizenden ontzettend aardige en geduldige mensen.’

Hij schreef dit vlak voordat hij naar Nederland kwam om te praten over de Nederlandse editie van zijn prachtige boek ‘De oceaan aan het einde van het pad’, waarvoor hij zelfs een voorwoord schreef.

Eigenlijk was het een ongeluk dat hij naar Nederland kwam, net zoals het boek ook een gelukkig toeval was. Gaiman dacht dat zijn vrouw, de rockzangeres Amanda Palmer, naar Lowlands zou komen. Toen hij gevraagd werd om op Lowlands wilde spreken, zij hij meteen ja. Pas daarna kwam hij erachter dat het concert van Amanda niet doorging, maar dat ze de datum was vergeten door te strepen op de kalender.

Ergens past dat wel, want het ontstaan van het boek kwam ook door Amanda. Hij schreef het als een kort verhaal voor haar, omdat hij haar miste. Zij nam haar nieuwe album op in Melbourne en hij schreef voor haar over de oceaan aan het einde van het pad. Het korte verhaal werd een novelle, de novelle een roman en de roman een bestseller over de hele wereld.

Nachtmerrieman, mijn eerste boek voor volwassenen, komt volgend jaar uit bij dezelfde uitgeverij en zij vonden het een goed idee als ik Neil Gaiman zou interviewen in twee boekhandels. Ze wisten dat ik een grote fan was, tenslotte.

Twee problemen: Ik was die week op vakantie in Frankrijk en ik was een fan. En een interviewer moet een zekere afstand zien te bewaren tot zijn onderwerp, en niet over hem heen kwijlen tijdens het gesprek.

Dus ik zei ja.

Ik besloot om mij niet als een fan te gedragen. Ik was er slechts om hem te laten stralen. Ik stelde vragen over zijn nieuwe boek en hoe het was ontstaan.

Ik vroeg niets over ‘The Sandman’.

Toen we klaar waren, begon Neil met het signeren, las mijn tweets, benieuwd naar wat het publiek van ons gesprek had gevonden.

‘Wat ben je toch een fan,’ twitterde de eerste.

Ach ja.

Foto Iris CompietHet hoogtepunt van het eerste interview was toen ik hem vroeg of hij ook wel eens onzeker was wanneer hij schreef. ‘De oceaan aan het einde van het pad schreef ik voor Amanda,’ antwoordde hij. ‘Maar bij het schrijven van de prelude voor The Sandman heb ik constant het gevoel dat 25 miljoen lezers over mijn schouder meelezen en roepen ‘Nee, dat is niet goed genoeg’.

‘Dus,’ zei ik. ‘Je staat niet op, kijkt in de spiegel, zegt: I’m fucking Neil Gaiman!’gaat iets fantastisch schrijven en dan … knuffel je Amanda?’

‘Dus ’s morgens ben ik ‘fucking Neil Gaiman’ en ’s avonds fuck ik Amanda Palmer?’ bedoel je?

Het publiek kwam niet meer bij.

Ik leerde ook nieuwe dingen. Hij vertelde dat hij en Terry Pratchett al in 1988 een vervolg op ‘Hoge Omens’bedachten, in een hotelkamer in Amerika, waar ze samen een kamer deelden om kosten te sparen. En we kwamen erachter wie zijn assistent zou zijn, als hij voor één dag De Doctor zou zijn.

We lunchten en we spraken over het vak. Als verrassing bezochten we The American Book Centre, die een prachtige etalage had ingericht met zijn boeken. We namen een foto van hem en twee verkopers, alle drie in het zwart gekleed, en Neil zei: ‘We are a conspiracy of black.’ En ik dacht: een boek met die titel, ik zou het kopen.

Wat ik kocht was een exemplaar van ‘Make Good Art’, een speech die je gratis online kan kijken. Het is een van de meest inspirerende dingen die ik ooit las en ik wilde een kopie van de speech op mijn bureau hebben. En het boekje is ook nog eens prachtig vormgegeven.

Neil signeerde een aantal boeken die er lagen en we vertrokken weer.

Onderweg spraken we verder.

(c) Ron van RuttenIk zei dat, hoe aardig en hoe toegankelijk hij ook is, het toch raar was voor mij om met hem te praten. Hij is een schrijver waar ik al 25 jaar alles van lees en nu hebben we ineens een gesprek, al wandelend door Amsterdam.

Hij zei dat hij het herkende. ‘Ik zat laatst tegenover Stephen King en ik had precies hetzelfde,’ zei hij. ‘Ik ben met hem opgegroeid en daar zat hij.’

We spraken over onze vaders en hoe trots ze op ons zijn en over hoe op het toneel staan voor hem compleet anders is dan voor zijn vrouw. Ik liet hem het eerste exemplaar van mijn nieuwe prentenboek ‘Billy de Kip’ zien en hij zei hoe mooi hij de tekeningen vond. (En dat zijn ze)

We zaten stil en we spraken een tijdje niet. We speelden met onze telefoon, twitterden, stuurden sms’jes en wachtten af totdat het eerste interview begon.

De volgende deden we het nog een keer in Utrecht.

We maakten een grap over ‘Gaimangate’. We hadden een conversatie op het toneel voor bijna 400 mensen. Er werd gelachen en geluisterd. Neil las voor uit de Engelse editie van De Oceaan, een drijfnat exemplaar omdat het boek in een plas water bleek te liggen, gemorst uit mijn glas. Ergens klopte het wel, we hadden gewoon de oceaan met ons meegenomen.

Mijn echtgenote zat in het publiek en vermaakte zich, wat weer belangrijk voor mij was.

We beëindigden ons gesprek. Neil kreeg een groot applaus en stond op om te gaan signeren. Hij signeerde een exemplaar voor mij en voor mijn vader die een paar dagen daarvoor 74 was geworden. We namen afscheid van elkaar en ik vertrok.

OceanNaderhand stapte Neil op een bus met zijn schoonfamilie en reisde af naar Lowlands om het allemaal nog een keer te doen. Daarna pakte hij het vliegtuig naar Portsmouth waar ze een straat naar zijn boek hadden genoemd. Ik was er niet bij. Ik las erover via zijn tweets, net als ieder ander.

Ik ging naar bed en kon niet slapen en schreef dit blog.

En ik las zijn boek nog een keer.

HOE BIED JE EEN BOEK AAN BIJ… DAVID & GOLIAT?

Uitgeverij David & GoliatDe vraag die mij het meest gesteld wordt is: ‘Hoe kan ik nou het beste mijn manuscript aanbieden bij een uitgever? Hoe val ik op tussen alle andere manuscripten?’ Hoe werkt dat nou? Daarom vroeg ik aan ‘mijn’ uitgevers, te weten Meulenhoff/Boekerij (voor de volwassenen romans), Uitgeverij Scriptum (voor de non-fictie), De Fontein (grote jeugdboekenuitgever) en David & Goliat (kleine kinderboekenuitgever) hoe zij het liefst manuscripten ontvangen. Vorige week was het de beurt aan Meulenhoff/Boekerij, deze keer zijn de antwoorden van uitgeefster Carolien Vader van David & Goliat:

Wat is de beste manier voor een schrijver of illustrator om een manuscript bij jullie aan te bieden?

Wij zijn als uitgever van voornamelijk prentenboeken vooral erg visueel ingesteld. We kijken dus liever naar illustraties, dan naar teksten. Bij een goede illustratie zie je meteen of je talent in handen hebt of niet. Als dat het geval is, dan zoeken we bij de illustrator een geschikte auteur, of begeleiden we de illustrator zelf om teksten helemaal perfect te krijgen. Onze ervaring leert dat tekst nu eenmaal makkelijker is aan te passen, dan illustraties.

Het komt zeker ook voor dat een aangeboden tekst zo in de smaak valt, dat we er een illustrator bij zoeken om er een prentenboek van te maken.

Voorstellen behandelen we het liefst per mail. Ons advies aan schrijvers en illustratoren is om nooit originele werken op te sturen. Die kunnen zoekraken in de post en dat is zonde.

Waar moet een schrijver of illustrator rekening mee houden wanneer hij of zij een manuscript instuurt?

Wij kijken alleen naar kant-en-klare boekvoorstellen in tekst, beeld of een combinatie van beiden. We nemen maar zelden portfolio’s aan. Alle teksten worden gelezen. We kijken vooral naar de verhaallijn, naar de manier waarop de fantasie zich ontvouwt en naar de manier waarop de spanning in het verhaal zich ontwikkelt.

Bij illustraties kijken we naar de stijl, het kleurgebruik en naar de manier waarop er karakter zit in de afgebeelde figuren. Dit is vooral een kwestie van smaak. Wij zoeken hoofdzakelijk naar eigenwijze, hippe en niet alledaagse illustraties. Wij doen bijvoorbeeld niet aan schattig bij David en Goliat. Daar is al genoeg van op de markt en wij geloven sterk dat er genoeg ouders zijn die hun kinderen naast leuke verhalen ook willen trakteren op prachtig visueel design.

Waar schrijvers en illustratoren vooral rekening mee moeten houden is het feit dat de markt momenteel erg moeilijk is. De boekenbranche verkeert in crisis en de verkoopcijfers zijn laag. Alle uitgevers zijn daarom voorzichtiger geworden in hun keuzes. Dat betekent dat 95% van alles dat wordt ingestuurd, wordt afgewezen.

Wat is het beste advies dat je een schrijver kan geven die bij jullie uitgeven wil worden?

Wij zijn een kleine uitgeverij en publiceren maar enkele boeken per jaar. De concepten die we lanceren moeten aan een aantal criteria voldoen. Ten eerste moeten de verhalen en illustraties samen een prachtig prentenboek opleveren. Maar het concept moet ook interessant genoeg zijn om er meer mee te doen. We maken van onze boeken ook voorleesfilmpjes voor YouTube, lespakketten en zijn nu bezig met e-books. We kijken dus ook of er educatieve of interactieve elementen inzitten.

Daarnaast kijken we ook naar de persoon die het concept aanlevert. Is iemand echt heel enthousiast over het werk? Zal hij of zij ook actief meewerken aan de verkoop ervan? Onze meest succesvolle boeken zijn de boeken van auteurs of illustratoren, die zelf een groot deel van de oplage verkopen. Bijvoorbeeld op markten, beurzen, via scholen, via social media of een eigen webwinkel. We hebben in onze auteurscontracten ook een clausule opgenomen waarin eigen verkoop meer royalties oplevert.  De bereidheid om er samen een succes van te maken wordt steeds belangrijker.

Volgende week: Uitgeverij Scriptum (non-fictie)

HOE SCHRIJF JE EEN THRILLER (1)

 

‘A mystery writer, alas, thinks of murdering somebody, most of the time’ – James N. Frey

Nachtmerrieman

Nachtmerrieman

Afgelopen vrijdag leverde ik mijn manuscript voor ‘Waanzinnige Plannen – en hoe ze te realiseren’ in bij uitgeverij Scriptum. En dat betekent dat ik eindelijk aan Nachtmerrieman mag beginnen! Voor wie het gemist heeft, Nachtmerrieman wordt mijn eerste roman voor volwassenen. Het is een bovennatuurlijke thriller die in mei 2014 verschijnt bij Meulenhoff Boekerij. Dat ik begin met schrijven, betekent overigens niet dat ik meteen start met het boek. Bij een thriller komt namelijk veel voorwerk kijken, dus de komende weken ben ik vooral bezig met plots en karakters uit te werken. En om jullie een beetje een idee te geven hoe dat nou in zijn werk gaat, een thriller schrijven, zal ik onregelmatig een blog schrijven over het proces.

Disclaimer: niets van wat ik schrijf is waar. Het is hoe ik dit doe.

Om te beginnen is het belangrijk om te bepalen wat voor boek NMM is. Een thriller of een moordmysterie? Veel thrillers zijn eigenlijk moordmysteries met toegevoegde thrillerelementen. De basis van een mysterie is een hoofdpersoon die één (of meerdere) moorden probeert op te lossen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de boeken van Karin Slaughter. ‘Echte’ thrillers bevatten vaak meer actie, zijn ‘sneller’ geschreven en de hoofdpersoon is continu in gevaar. De romans van Charles den Tex en Lee Child (Jack Reacher) zijn goede voorbeelden. Sommige romans (en tv-series) combineren beide genres. Harry Hole is een inspecteur die moorden oplost in de boeken van Jo Nesbø, maar zelf regelmatig onder vuur ligt, net als zijn naasten. Ook de serie The Killing is in de basis een mysterie met toegevoegde thrills.

NMM is in eerste instantie een moordmysterie. Het gaat over Madeline Finn die geconfronteerd wordt met de moord op een jonge vrouw. De politie denkt de zaak opgelost te hebben, maar Madeline vermoedt dat er iets anders aan de hand is. Hoe dieper zij in de zaak verzeild raakt, hoe thrillerachtiger het boek wordt. Maar qua structuur is het ontegenzeggelijk een mysterie.

Nu ik weet wat voor soort boek ik ga schrijven, kan ik gaan plotten. Bij een (moord)mysterie kost dat extra veel voorbereidingstijd, want mysteries hebben naast het plot, ook een plot-achter-het-plot.

In het boek ‘How to write a damn good mystery’ van James N. Frey, schrijft Frey dat niet de schrijver, maar de moordenaar de auteur van de plot-achter-het-plot is. ‘Dat is het verhaal van de moordenaar: waarom hij of zij moordt, hoe hij of zij moordt, en hoe hij of zij ermee weg denkt te komen,’ schrijft Frey. Dat wordt mijn taak voor de komende weken, het verhaal-achter-het-verhaal opschrijven, met de beweegredenen en plannen van de moordenaar in NMM. Het verhaal-achter-het-verhaal krijgen jullie nooit te lezen, maar het is essentieel voor mij om het boek te kunnen schrijven.

Volgende keer: het A, B en C plot.

NACHTMERRIEMAN VINDT DROOMUITGEVERIJ

 

Als kind stonden de boekenkasten van mijn vader (en mij) vol met sciencefiction- en fantasyboeken van voornamelijk één uitgeverij: Meulenhoff. Jack Vance, Heinlein, Tolkien en natuurlijk de Duinboeken van Frank Herbert, we verslonden de een na de andere roman. Het icoontje op de rug stond daarbij voor kwaliteit. En ik tel de schrijvers nog steeds als mijn helden en grote voorbeelden.

Kun je je voorstellen hoe ik mij voel nu ik vandaag een contract aangeboden heb gekregen van datzelfde Meulenhoff voor Nachtmerrieman, mijn allereerste roman voor volwassenen?

Meulenhoff Boekerij – zoals de uitgever tegenwoordig heet – geeft Nachtmerrieman begin 2014 uit en gaat mij volgend jaar begeleiden bij het schrijven ervan. En we gaan samen de unieke donateurseditie maken! Dat wordt qua inhoud natuurlijk hetzelfde boek, maar de donateurs krijgen een speciale editie – gebonden! – , genummerd, gesigneerd en uitgereikt op een spetterende launchparty! We drukken er maximaal driehonderd exemplaren van, dus als je die wilt hebben – en Nachtmerrieman als eerste wilt lezen – moet je er snel bij zijn op de site van Voordekunst!

Ik kan niet wachten tot mijn boek straks in de kast staat, naast al mijn grote helden. En wie weet is er dan wel een jongetje of meisje van dertien of veertien jaar die net als ik boeken leest waar hij eigenlijk nog veel te jong voor is (maar stiekem toch niet) die Nachtmerrieman uit diezelfde kast trekt en denkt: ´later als ik groot ben, dan word ik ook schrijver, net als Marcel van Driel. En dan word ik uitgegeven bij de uitgeverij met de M.´