Hoe zit het nou %&*$# met Nachtmerrieman!

1595 dagen geleden hadden 308 mensen 17.032 euro gestort om een boek te krijgen dat pakweg drie jaar geleden had moeten verschijnen. Vandaag is dat boek er nog steeds niet. En het is ook nog niet af.
 
Het is ook nog niet bijna af.
 
En sommige donateurs zijn het wachten zat.
 
Ik snap dat.
 
Laat me beginnen met iets heel duidelijk te stellen. Ik ben verantwoordelijk voor mijn leven en voor mijn project. Ik heb een belofte gedaan die ik niet heb waargemaakt en daar ben ik als enige verantwoordelijk voor. Ik heb de afgelopen drie jaar keuzes gemaakt waardoor het boek er nog niet is. Ik sta 100% achter al die keuzes. Maar het zijn wel mijn keuzes. En als donateur heb je het volste recht om mij aan te spreken op het niet nakomen van mijn belofte.
 
Er zijn een heleboel redenen waarom het boek te laat is. Veel van die redenen heb je kunnen lezen in een eerdere update en in de blogpost: ‘Waarom ik spijt heb van mijn crowdfundingactie’. Maar er zijn daarna nog een aantal dingen gebeurd, sommigen hadden met het boek te maken, andere niet.
 
En dat is het grote probleem met NMM voor mij in de communicatie. Er spelen zoveel dingen tegelijk en door elkaar, dat ik soms niet weet wat te communiceren.
 
Ik ga het toch proberen.
 
Na mijn blogpost van 16 januari 2016, begon ik vol goede moed te schrijven aan NMM. Ik voelde de druk van de crowdfunding niet meer (nog steeds niet, trouwens), wist wat ik wilde met mijn grotere, ambitieuzere plot en mijn hoofdpersoon Madeline Finn. Ik schreef elke dag aan het boek en wanneer ik niet schreef, werkte ik aan de structuur. Gestaag kwam mijn woordenaantal weer in de buurt van de 35.000 die ik eerder had weggegooid. En wat ik had, was het beste dat ik ooit geschreven had.
 
Tegelijkertijd realiseerde ik mij twee dingen:
 
1. Dit boek ging mij veel meer tijd kosten dan ik had gepland. Langer dan de zes maanden die ik in de crowdfunding had genoemd. Langer dan het jaar dat ik er in mijn hoofd van had gemaakt. Misschien wel twee jaar. Omdat de structuur van het boek veel ingewikkelder is dan welk boek ik ook eerder schreef. Omdat de taal anders is dan die van een jeugdboek. Ik schrijf domweg veel minder woorden per dag dan aan bijvoorbeeld Superhelden.nl, soms maar honderd (ipv 1.000).
 
2. Ik moest meer backstory uitwerken voor mijn personages dan ik ooit had gedaan.
 
Misschien moet ik dat even uitleggen.
 
Als ik per ongeluk op een Tros muziekfeest op het plein kom, dan vind ik daar wat van. Ik hou niet van de muziek, dus misschien erger ik me. Of misschien amuseer ik mij omdat ik zie dat anderen zich amuseren.
 
Als je juist graag op dat soort feesten komt, reageer je anders dan ik.
 
Als de zanger zingt over een verloren liefde, dan reageer ik anders dan iemand die net verlaten is. Als iemand met een multiculturele achtergrond op zo’n feest komt, waar meestal bijna iedereen wit is, reageert zij anders dan ik.
 
Wie je bent, maakt hoe je reageert op een situatie. Dat is in het echte leven zo, en dus ook in een boek.
 
Maar in een jeugdboek is dat veel minder! En dat komt met name omdat de personages jonger zijn en minder meegemaakt hebben. Kinderen reageren, zeker tot een jaar of elf, veel primairder. Daarnaast zijn het soort jeugdboeken dat ik schrijf minder psychologisch dan wat ik met NMM van plan ben.
 
Ik realiseerde me, dat ik te weinig over mijn personages wist. Niet alleen over de hoofdpersoon, haar echtgenote en de dader, maar ook over de slachtoffers.
 
Voordat ik verder kon, moest ik de achtergronden uitwerken van mijn personages die verder gingen dan hun haarkleur, leeftijd, opleiding en leefstijl. Ik moest weten wat ze dreef, wat hun passie was, waar ze bang voor waren. Ik moest weten wat ze hadden meegemaakt.
 
Maar hoe doe je dat?
 
Ik ga er altijd vanuit dat ieder probleem dat ik tegenkom, al een keer door iemand anders is opgelost, dus ik begon te Googlen. En ik kwam uit op een boek dat ‘Story Genius’ heette. In dat boek werd een methode uit de doeken gedaan waarin je het verleden van een personage uitwerkt met het plot van je boek ingedachte. Je bedenkt specifieke situaties die je hoofdpersoon dusdanig hebben gevormd dat ze wordt wie je nodig hebt voor je roman.
 
Het was fascinerend om te lezen, maar ook behoorlijk pittig. En ik kwam er niet helemaal uit hoe ik dan moest doen. Op dat moment besloot de schrijfster van het boek, samen met een romanschrijfster die de methode al gebruikt had, een online cursus te geven waarin je specifiek je personages voor jouw boek ging uitwerken. En je kreeg een persoonlijke coach die met jou meelas.
 
Wow.
 
Ik was meteen verkocht en kocht een plekje. Vol goede moed begon ik aan de cursus, die nog beter was dan ik had gehoopt. Mijn personages groeiden en werden als van vlees en bloed.
 
Nu een klein stukje terug in de tijd.
 
Het moment dat ik me realiseerde dat ik voorlopig niet verder kon met het daadwerkelijke schrijven aan NMM, was ik gestart met Superhelden 4. Want ik wilde hoe dan ook iedere dag schrijven. Ik had het plot van het boek per ongeluk op vakantie bedacht en de structuur uitgewerkt en het was – vergeleken net NMM – een zonnetje om te schrijven. Ondertussen werkte ik iedere dag aan de personages van NMM, aan de plotstructuur en schreef ik af en toe een hoofdstuk als ik ineens de geest kreeg. Al snel kwam daar de cursus bij en deed ik twee dingen tegelijk. Tussendoor schreef ik ook nog even Meesterspion in zes weken (want: inkomen).
 
Dat ging goed, totdat het fout ging.
 
Ik leverde Superhelden 4 in (voor 3/4 af, maar wilde de reactie van mijn redacteur weten, voordat ik het einde schreef) en begon aan week 2 van de cursus (die 10 of 16 weken duurt).
 
Ik kreeg Superhelden 4 terug met meer commentaar dan ik had verwacht. Maar ik was het er wel mee eens.
 
Ik ging Superhelden 4 herschrijven en zat inmiddels in week 5 van de cursus. So far, so good, al werd het wel een beetje veel.
 
En toen was het 7 juli en was er het ongeluk. En ik deed niets meer aan welk boek dan ook. Ik heb m’n gezin overeind gehouden, totdat ik zelf instortte. Ik kreeg begeleiding en een diagnose ADHD. (Goh, wat viel er veel op z’n plek). Ik leer nu van mijn psycholoog hoe ik planningen moet maken die wel werken, hoe ik kan leren om mijn attentiespanne te verlengen (ik zit nu op 8 minuten …) en om maar een ding tegelijk te doen.
 
Dat ene ding is nu Superhelden 4 afmaken. Dat is om verschillende redenen:
 
1. Het boek is bijna af. Dat betekent dat ik over een paar maanden iets klaar heb, en dat gevoel heb ik nodig, na negen maanden ‘niks’ doen. Ik heb het succes nodig.
 
2. Het is relatief makkelijk om te schrijven. Ik ken de personages, weet hoe het verhaal gaat, en wat er niet goed was aan de vorige versie. Ik weet wat ik moet doen. Het is veilig. Daarnaast leer ik weer om langer te schrijven, om het uur per dag dat ik nu schrijf op te rekken naar de paar uur per dag die ik voorheen schreef.
 
3. Een nieuw boek betekent inkomen, en dat betekent dat ik kan blijven doen wat ik het liefste doe: schrijven.
 
Zodra SH4 af is en goedgekeurd, ga ik verder met de cursus Story Genius. Ik heb met mijn Amerikaanse coach en de makers afgesproken dat ik het op mag pakken wanneer ik daar weer toe in staat ben, en het mag uitwerken in mijn eigen tempo.
 
Zodra ik klaar ben met de cursus, ga ik NMM (her)schrijven en afmaken, met de personages die ik daarvoor ontwikkeld heb.
 
Een ding tegelijk, na elkaar.
 
En dan, op gegeven moment, is er een eerste versie af. Die laat ik dan een paar weken liggen, lees het opnieuw, herschrijf het eventueel en stuur het naar mijn redacteur bij Meulenhoff. Zij gaat daar dan op reageren en stuurt het mij terug met het verzoek een tweede versie te schrijven.
 
En dat gaat net zolang door totdat wij allebei tevreden zijn. En tussendoor zal ik opdrachtwerk doen, optreden op scholen, lezingen geven, vader zijn en echtgenoot. Want het leven gaat gewoon door. En we moeten ook eten.
 
En dan komt het moment dat NMM verschijnt. En dan komt er het beloofde feest. Het beste feest. Het feest waar ik eindelijk mijn boek deel met jullie, de donateurs. Waar ik jullie persoonlijk één voor één bedank voor jullie steun en voor jullie geduld.
 
Maar ik doe geen enkele belofte meer wanneer het boek uitkomt. Want ik kan het niet waarmaken. Tenzij ik het snelste boek ga schrijven dat ik kan, in plaats van het beste. Dan is het eind van dit jaar af.
 
Maar ik wil dat niet.
 
Jullie hopelijk ook niet.

The Rabbit Back Literature Society van Pasi Ilmari Jäaskeläinen, een recensie

rabbit-back-3dThe Rabbit Back Literature Society is een vernuftig, verwarrend, intrigerend maar uiteindelijk ook frustrerend boek.

Rabbit Back is als het nuchtere Finse tweelingbroertje van het Amerikaanse plaatsje Twin Peaks. Ogenschijnlijk een stadje als alle andere met inwoners niet vreemder dan elders, gaan wij de mensen – en met name de schrijvers – in Rabbit Back anders bekijken door de ogen van hoofdpersoon Ella Milana.

Ella, een vervangende leerkracht en aankomend auteur die zich drukker maakt over het feit dat ze nooit kinderen kan krijgen, dan over het leven dat ze (niet) leidt, wordt onverwacht toegelaten als tiende lid tot de The Rabbit Back Literature Society, een prestigieus gezelschap van lokale schrijvers die inmiddels allemaal wereldberoemd zijn. Alle leden zijn uitgezocht en opgeleid door kinderboekenschrijfster Laura White.

Wanneer Laura White plotseling verdwijnt, gaat Ella op onderzoek uit en stuit op een nog groter mysterie waar alle andere negen leden van The Rabbit Back Literature Society bij betrokken lijken te zijn geweest.

Het boek is bij vlagen magisch realistisch, metafictie en een mysterie tegelijk. Het verhaal is prachtig geschreven – met jaloersmakend mooie zinnen – en heeft veel te melden over schrijven en schrijvers, een genot voor mensen die van boeken en taal houden. Vooral het kinnesinne tussen de auteurs is absoluut herkenbaar en hilarisch. Maar ook observaties als: We should never talk about what we’re writing, or our writing might turn into nothing but talk’ raakten een gevoelige snaar. (Zie ook mijn blog daarover op NMM).

De personages zijn fantastisch en origineel, met als absolute favoriet Martti Winter, een corpulente, volledig in zichzelf gekeerde schrijver, die belaagd wordt door weggelopen honden, en de sleutel tot het geheim van het gezelschap heeft begraven in zijn tuin. De sfeer is dromerig, de scènes zijn af en toe geladen met seksuele spanning en hoewel het tempo traag is, roept het verhaal genoeg vragen op om door te lezen.

Pasi

Pasi Ilmari Jäaskeläinen

Maar als mysterie schiet het boek te kort. Van de drie belangrijke puzzels die in het boek worden geïntroduceerd – de verdwijning van Laura White, de klassieke romans waarvan delen spontaan herschreven lijken te worden en het duistere geheim van de The Rabbit Back Literature Society – wordt er slechts een opgelost op de laatste bladzijde in de laatste zin. Daarmee voelt The Rabbit Back Literature Society aan als het laatste seizoen van een Amerikaanse tv-serie die onverwacht gecanceld is.

Een beetje als Twin Peaks dus.

The Rabbit Back Literature Society is het eerste boek van de Finse Pasi Ilmari Jäaskeläinen dat vertaald is in het Engels. Zover ik weet zijn de rechten niet aan Nederland verkocht.

Crowdfundingfiasco

Veronica-Mars-FailUPDATE: Warner Bros geeft (deel) geld terug.

Met mislukte crowdfunding projecten wordt meestal bedoeld dat het beoogde doelbedrag niet is opgehaald. Maar ook geslaagde projecten kunnen behoorlijk foutlopen. Van crowdfunders die er met het geld vandoor zijn (of inferieure producten afleveren)  tot projecten die tot in het oneindige lijken uit te lopen. (*kuch* Nachtmerrieman *kuch*).

De Veronica Marsfilm leek het schoolvoorbeeld van hoe het wel moest. Een filmvervolg op een cultserie gefinancierd door fans (marshmallows genaamd) van over de hele wereld. Een film die binnen een jaar geschreven, gemaakt en uitgebracht werd (daar kan ik nog wat van leren) en een bevlogen filmmaker die meerdere keren per week enthousiaste updates stuurde.

Vandaag was het dan eindelijk zo ver: de film is er. Hij draait in de bioscoop en is te koop en te huur via Video on Demand over de hele wereld. Voor de donateurs was het enkel wachten op het downloadlinkje. Ik had de vrijdagavond al vrij gepland om met mijn echtgenote te gaan kijken, op onze mooie grote HD tv.

Mars PosterGisteravond kregen we de mail dat we de film enkel en alleen via Flixter konden kijken. Flixter? Nooit van gehoord. Kan je daarmee streamen naar je tv, want dan vind ik het best.

Nee, dus. Niet alleen kun je via de app enkel de film bekijken op je smartphone, tablet of pc, het beeld is ook niet in HD.

Daar ging ons filmavondje op de bank.

Ik was niet de enige die verbolgen was. Het commentaar op Kickstarter was niet van de lucht:

The choice to give the backers that made this movie happen a subpar SD version of the film via a terrible service is just plain insulting, especially when HD versions are available on iTunes,’ zegt ene Michael Prince.

En dat is precies het probleem. Er zijn twee belangrijke redenen waarom wij de film ondersteunden. De eerste (en de belangrijkste) is dat we meer avonturen wilden van Veronica Mars. De tweede was dat wij als eerste de film konden downloaden en bekijken. Nu blijkt niet alleen dat de film op dag 1 voor iedereen beschikbaar is (op zich niet erg) maar dat mensen die de film nu kopen voor 11,99 een betere kwaliteit krijgen (HD), ondertiteling in de eigen taal (voor backers alleen als je in de US woont) én de film op TV kunnen kijken.

Wij – die 35 dollar of meer betaalden – worden afgescheept met een film met inferieure beeldkwaliteit die we alleen op een klein scherm kunnen kijken, tenzij we een laptop aan de tv hangen. De enige andere mogelijkheid die wij hebben is om de film opnieuw te kopen bij iTunes, of ´illegaal´ te downloaden via een torrentsite.

Dat noemen wij een Epic Fail.

Epic failZelf heb ik ook een crowdfundingproject gedaan voor mijn boek ‘NMM’ en ik keek met argusogen naar hoe regisseur Rob Thomas de opvolging deed. Mijn project loopt veel minder soepel. Het boek is een jaar vertraagd en hoewel ik om de paar maanden een update verstuur, blijkt 1/3 van mijn donateurs ze nooit ontvangen te hebben. Ik ben nu druk doende om de ‘missende’ donateurs te vinden, want het laatste wat je wil is dat je ambassadeurs je vijanden worden.

En dat is precies wat er nu bij Veronica Mars lijkt te gebeuren. De fans zijn lyrisch over de film zelf, maar woest op Warner Bros die ze met een kluitje in het digitale riet stuurt. Doodzonde, want zonder de fans was de hele film er niet gekomen.

HOE SCHRIJF JE EEN THRILLER (1)

 

‘A mystery writer, alas, thinks of murdering somebody, most of the time’ – James N. Frey

Nachtmerrieman

Nachtmerrieman

Afgelopen vrijdag leverde ik mijn manuscript voor ‘Waanzinnige Plannen – en hoe ze te realiseren’ in bij uitgeverij Scriptum. En dat betekent dat ik eindelijk aan Nachtmerrieman mag beginnen! Voor wie het gemist heeft, Nachtmerrieman wordt mijn eerste roman voor volwassenen. Het is een bovennatuurlijke thriller die in mei 2014 verschijnt bij Meulenhoff Boekerij. Dat ik begin met schrijven, betekent overigens niet dat ik meteen start met het boek. Bij een thriller komt namelijk veel voorwerk kijken, dus de komende weken ben ik vooral bezig met plots en karakters uit te werken. En om jullie een beetje een idee te geven hoe dat nou in zijn werk gaat, een thriller schrijven, zal ik onregelmatig een blog schrijven over het proces.

Disclaimer: niets van wat ik schrijf is waar. Het is hoe ik dit doe.

Om te beginnen is het belangrijk om te bepalen wat voor boek NMM is. Een thriller of een moordmysterie? Veel thrillers zijn eigenlijk moordmysteries met toegevoegde thrillerelementen. De basis van een mysterie is een hoofdpersoon die één (of meerdere) moorden probeert op te lossen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de boeken van Karin Slaughter. ‘Echte’ thrillers bevatten vaak meer actie, zijn ‘sneller’ geschreven en de hoofdpersoon is continu in gevaar. De romans van Charles den Tex en Lee Child (Jack Reacher) zijn goede voorbeelden. Sommige romans (en tv-series) combineren beide genres. Harry Hole is een inspecteur die moorden oplost in de boeken van Jo Nesbø, maar zelf regelmatig onder vuur ligt, net als zijn naasten. Ook de serie The Killing is in de basis een mysterie met toegevoegde thrills.

NMM is in eerste instantie een moordmysterie. Het gaat over Madeline Finn die geconfronteerd wordt met de moord op een jonge vrouw. De politie denkt de zaak opgelost te hebben, maar Madeline vermoedt dat er iets anders aan de hand is. Hoe dieper zij in de zaak verzeild raakt, hoe thrillerachtiger het boek wordt. Maar qua structuur is het ontegenzeggelijk een mysterie.

Nu ik weet wat voor soort boek ik ga schrijven, kan ik gaan plotten. Bij een (moord)mysterie kost dat extra veel voorbereidingstijd, want mysteries hebben naast het plot, ook een plot-achter-het-plot.

In het boek ‘How to write a damn good mystery’ van James N. Frey, schrijft Frey dat niet de schrijver, maar de moordenaar de auteur van de plot-achter-het-plot is. ‘Dat is het verhaal van de moordenaar: waarom hij of zij moordt, hoe hij of zij moordt, en hoe hij of zij ermee weg denkt te komen,’ schrijft Frey. Dat wordt mijn taak voor de komende weken, het verhaal-achter-het-verhaal opschrijven, met de beweegredenen en plannen van de moordenaar in NMM. Het verhaal-achter-het-verhaal krijgen jullie nooit te lezen, maar het is essentieel voor mij om het boek te kunnen schrijven.

Volgende keer: het A, B en C plot.

NMM: MARCEL GAAT VOOR VOLWASSENEN SCHRIJVEN!

 

UPDATE: WE HEBBEN EEN LIJK!

Vandaag ben ik de hele dag op pad geweest om gesprekken te voeren met een ontwerper, een filmmaker en twee experts op het gebied van crowdfunding. Allemaal voor mijn nieuwe Waanzinnige Plan, codenaam NMM.

NMM (de echte titel maak ik binnenkort bekend) wordt mijn allereerste roman voor volwassenen! Het is een urban fantasy thriller die zich speelt zich af in Rotterdam. (Denk qua sfeer aan de serie The Killing en aan Scandinavische crime-novels van Jo Nesbo, maar dan met een bovennatuurlijk tintje).

NMM is een idee waar ik al een paar jaar mee rondloop, maar voor het eerst in mijn tienjarige carrière heb ik het idee dat ik er ook aan toe ben. En dat komt door Superhelden.nl. Niet alleen ben ik door het schrijven daarvan een veel betere schrijver geworden, maar ik heb ook voor het eerst een volwassen publiek bereikt. Want het boek bleek een echt cross-overtitel á la The Hunger Games.  NMM wordt hopelijk net zo’n pageturner als SH.nl. En uiteraard begint het boek met een moord, want zo hoort dat.

Maar waarom nou de ontwerper en de filmmaker en de experts?

Ik wil het schrijven van het boek financieren door middel van crowdfunding. Kort gezegd wil ik fans, liefhebbers van fantasy en thrillers en/of mensen die de letteren een warm hart toedragen vragen om donateur te worden. Op Voordekunst.nl komt over twee á drie weken een pagina te staan waar mensen kunnen bijdragen aan het project. Hoe dat allemaal precies werkt, ben ik nu aan het uitzoeken, maar wat ik in ieder geval nodig heb, is een filmpje – waarin ik mijzelf en het project voorstel – en de cover van het boek, zodat jullie een idee hebben wat je van mij kan verwachten.

En daarom was ik vandaag de hele dag op pad en kwam ik helemaal hyper terug. Want de ideeën waar ontwerpster Marlijn van der Lans van ontwerpbureau Villa Grafica mee kwam voor de cover waren zo gaaf, dat het boek voor mij al helemaal ging leven. Net als de opzet die filmmaker Koen Leerink en ik bedachten voor het voorstelfilmpje dat we volgende week in Rotterdam op gaan nemen.

Nu nog een mooie jonge vrouw vinden die woensdag 22/8 (overdag) in 010 voor lijk wil spelen. En tegen nepbloed kan.