JE BENT NOOIT GOED GENOEG (VOOR JE SMAAK)

 

Doodmoe word ik er soms van, al die inspirerende quotes en dito filmpjes die de hele dag op Twitter en Facebook rondgaan. Vooral als ze afkomstig zijn van mensen die zichzelf heel inspirerend vinden, maar die eigenlijk niets te melden hebben. Meestal negeer ik ze, maar soms, heel soms, komt de juiste tekst op het juiste moment langs en maakt het net dat kleine beetje verschil. En laatst was dat dit filmpje van schrijver Ira Glass, dat ik zag op een moment dat ik het even heel erg moeilijk had met mijn vak en mijn boek.

Wat Glass zegt is zo herkenbaar: als creatieveling heb je een bepaalde smaak. En als beginner (en in mijn geval ook als gevorderde) ben je zelden zo goed als je grote voorbeeld.

Ik ben dit jaar tien jaar schrijver en ik begin een beetje door te krijgen hoe het werkt, dat schrijven. Maar mijn beste boek komt niet in de buurt van het beste boek van mijn favoriete schrijver! Als ik King lees of Mitchell, of Card, of Auster, of Möring, of Gaiman, dan heb ik soms de neiging om er maar mee op te houden, ondanks de aantoonbare progressie die ik als schrijver doormaak.

Het is goed om te horen dat ik niet de enige ben die hiermee worstelt. En ik wed dat je voor ‘schrijver’ net zo makkelijk ‘illustrator’, ‘tennisser’, ‘leerkracht’ of wat voor beroep dan ook kan invullen. Iedereen heeft wel een voorbeeld waaraan hij of zij zich spiegelt. En iedereen voelt zich in zijn of haar beroep wel eens tekort schieten omdat onze grote voorbeelden zoveel beter zijn.

Daarom is het verhaal van Ira Glass een hart onder de riem. Als radio- en televisiemaker (presentator én producent) is Glass niet de eerste de beste en zijn er velen die tegen hem opkijken. Maar ook hij loopt hier tegenaan. En ook hij gaat door en doet zijn best om zo goed mogelijk zichzelf te zijn. Dat geldt voor hem, dat geldt voor mij én dat geldt voor jou! Wie weet, misschien spiegelt zich ooit wel iemand aan jou! Wie weer denkt er ooit iemand: als ik nou ooit eens zo goed word als hem of haar!

Ik ga gewoon door met schrijven en geniet van zij die beter zijn dan ik. Net als Ira Glass. En als ik het even niet zie zitten, dan denk ik gewoon: wedden dat Neil Gaiman ook tegen iemand opkijkt en denkt: ik wou dat ik dat kon.

En jij? Hoe ga jij hiermee om in jouw vak?

(Overigens: voor wie nu denkt dat dit blog een vrijbrief is om door te gaan met herposten van andermans quotes, filmpjes, ideeën en inzichten, zonder enige persoonlijke context of inbreng, die heeft het wat mij betreft nog steeds niet begrepen.)

Maar dat terzijde.

Volg NIET je hart en al helemaal NIET je gevoelens (een blog voor wie echt wat wil bereiken)

Mensen verbazen zich regelmatig als ik vertel dat ik dertig boeken heb geschreven in minder dan tien jaar. Vooral als ze zich realiseren dat ik dat niet eenzaam op een zolderkamertje deed. In de afgelopen tien jaar heb ik twee kinderen gekregen, ben ik getrouwd en werkte ik – tot drie jaar geleden – fulltime in mijn eigen bedrijf. En toch lukte het mij om te schrijven: ’s avonds, ’s nachts, op vakantie en in de verloren uurtjes.

Dat is natuurlijk omdat ik mijn hart heb gevolgd, omdat ik doe wat mijn passie is. Toch?

Nee, dus.

Ik vond schrijven in het begin verschrikkelijk. Het heeft mij minstens vijf boeken gekost voordat ik een beetje lol kreeg in het proces. Daarvoor was ik alleen maar blij met het eindresultaat. Ik vond het vooral fijn geschreven te hebben. Als schrijven mijn passie al is, dan is dat pas veel later gekomen. Ik raakte gepassioneerd doordát ik ben gaan schrijven, raakte geïnspireerd door wát ik schreef, zeker niet andersom.

Maar als het niet mijn passie was die mij dreef, hoe is het mij dan gelukt zoveel te produceren (en uit te laten geven) in tien jaar? Ben ik beter dan de rest? Koppiger? Ben ik iemand die altijd alles afmaakt waar hij aan begint?

Niet echt.

Tien jaar geleden stond ik er juist om bekend dat ik niets afmaakte. Banen, relaties, vriendschappen …  alles duurde gemiddeld twee jaar voordat ik er mee kapte. Ik ben opgeleid tot supermarktmanager maar heb de opleiding (2x) niet afgemaakt. Ik heb een winkel gehad die ik na anderhalf jaar met grote schulden sloot. Ik begon met een eigen bedrijf dat cd-roms produceerde, stopte om een baan aan te nemen bij ECI als Multimedia Manager, nam ontslag om een boek te schrijven, ging weer werken, nam ontslag, enz. enz. Ondertussen ruilde ik iedere twee jaar mijn vriendin in (of zij mij) omdat de relatie teveel moeite kostte. Ik volgde mijn hart, deed wat mijn gevoelens mij dicteerden en bereikte helemaal niets.

Is er iets mis met gevoelens? Nee. Maar als je iets wilt bereiken, moet je er niet teveel mee doen. Als je naar je gevoelens luistert, dan kom je de helft van de week ’s ochtends je bed niet uit, omdat je moe bent, slecht geslapen hebt, boos, bang of verdrietig bent om iets dat iemand heeft gezegd/gedaan/niet gezegd/niet gedaan. Als je naar je gevoelens luistert, dan stop je op moment dat iets moeilijk wordt, op het moment dat er écht een beroep wordt gedaan op je doorzettingsvermogen. Als je naar je gevoelens luistert, ren je iedere twee maanden achter een andere man of vrouw aan, in plaats van je tijd en energie te steken in je huidige relatie.

Topsporters, succesvolle ondernemers, visionairs als Einstein, Mandela, Ghandi, schrijvers als Harry Mulisch en Stephen King (die iedere dag schrijven of schreven, van negen tot vijf, of ze nou zin hadden of niet), kunstenaars, politici, leerkrachten die iedere dag voor de klas staan, allemaal hebben ze één ding gemeen: ze laten zich leiden door hun commitments.

Een commitment is meer dan een belofte, het is een creatie. Het is een toekomstbeeld dat je neerzet met specifieke details. Het is een beeld met een Wat en een Wanneer erin. Het is een creatie die je communiceert met jezelf en deelt met anderen. Iets waar je je hard voor maakt, ongeacht de gevoelens die je erbij hebt. Want ook helden als Ghandi, Mandela en Einstein twijfelden. Ook schrijvers als Stephen King, Paul Auster en Marcel van Driel (maar waarschijnlijk niet Mulisch) denken soms dat wat ze schrijven bagger is, dat ze er maar beter mee op kunnen houden, dat ze de vorige keer geluk hebben gehad en dat ze het sowieso te druk hebben. Iedereen twijfelt. So What?

Wat ga jij creëren? Hoe ziet jouw creatie eruit? Maak het specifiek! Wanneer is het af? Wie ga jij er bij betrekken? Wat ga jij veroorzaken?