TIEN MEESTGELEZEN BLOGS

Ruim een jaar geleden begon ik mijn blog op Stoerboek.nl. Hoewel ik de onderwerpen divers probeer te houden, moeten ze altijd wel aan mijn werk als schrijver gerelateerd zijn. (Een blog over ouders die door rood licht rijden met hun kind op de fiets, verscheen daarom als gastblog op Gezinspiratie). Na vijftien maanden bloggen is hier mijn top tien van meestgelezen en –becommentarieerde blogs:

1.    Paul van Loon maakt dik. Aanleiding voor dit stuk was de opmerking van recensent Pjotr van Lenteren ‘Oef: kinderboekenweekgeschenk glijdt af naar niveau Geronimo Stilton met Tosca Menten, bekend van Dummie de Mummie.’ Het leverde een heftige discussie op tussen schrijvers, recensenten, lezers en zelfs bibliotheekmedewerkers.

2.    Vaste Boekenprijs Gekraakt. Waarin ik aantoon dat de vaste boekenprijs allang en massaal ontdoken wordt, zonder dat er een haan naar kraait.

3.    De eerste keer is poep. Het blog over waarom verhalen herschreven moeten worden en je eerste versies niet moet inzenden in een verhalenwedstrijd leverde positieve én negatieve reacties op.

4.    Volg NIET je hart en al helemaal NIET je gevoelens (een blog voor wie echt wat wil bereiken). Ondanks de veel te lange titel een onderwerp dat veel discussie opriep en een blog waar online naar regelmatig aan gerefereerd wordt.

5.    Ruggegraat. Mijn meest emotionele blog – over de stille kinderen in de klas en wat ze te verduren hebben – riep ook veel emotionele reacties op.

6.    Pay with a tweet of niet. Hoe een briljant concept vooral veel controverse opriep en mij dwong mijn plannen te wijzigen.

7.    Superhelden.nl! Update! – De eerste keer dat ik aan de wereld vertelde waar mijn nieuwe boek over ging.

8.    DRM #FAIL. De aankoop van een digitaal boek via Bol.com bleek een drama van epische proporties. En uit de reacties bleek dat ik niet de enige was met dit probleem.

9.    Waanzinnig Plan Gezocht. In november 2012 verschijnt mijn eerste non-fictie boek (bij Uitgeverij Scriptum) ‘Waanzinnige Plannen’. In dit blog vroeg ik om bestaande voorbeelden van geslaagde projecten. Er werd massaal gereageerd.

10.    Geef ons kipje een naam. Illustrator Jort van der Jagt en ik bedachten een kip en een verhaal, maar konden geen naam bedenken. Een oproep op dit blog leverde bijna 100 reacties op én een contract van uitgeverij David en Goliat.

Benieuwd wat 2012 gaat brengen.

PAUL VAN LOON MAAKT DIK

Populaire boeken zijn net snoepgoed, zoet, zonder voedingswaarde en je wordt er dik van. In drie verschillende vormen kwam ik dit wijdverbreide vooroordeel tegen op het internet.

Gisteren was daar de opmerking van ‘De Gelukkige Lezer’ (alias Volkskrantkinderboekenrecensent Pjotr van Lenteren) op Facebook. Na het bekendmaken van Tosca Menten als de schrijfster van het kinderboekenweekgeschenk schreef hij: ‘Oef: kinderboekenweekgeschenk glijdt af naar niveau Geronimo Stilton met Tosca Menten, bekend van Dummie de Mummie.’ *

Oef, inderdaad.

Een maand eerder schreef Stefan Bosmans  op Verteleens.be dat er iets fundamenteel mis is met ‘Superhelp’ van Benny Lindelauf, omdat het geen artistiek meesterwerk is en Lindelauf het aan de lezer verplicht is om alleen literaire juweeltjes af te leveren.

Pardon?

Volgens Katrien Temmerman van datzelfde Verteleens, zijn ‘Geronimo Stilton en aanverwanten (Paul van Loon, Marc De Bel, Carry Slee, de Girls Only reeks van Clavis, …) lekkere snoepjes. Maar laat je je kind een hele week snoepen, of zelfs maar de hele dag door, omdat je kind nu eenmaal graag snoept? Nee toch?’

Snoepjes?

Er zijn goede boeken en er zijn slechte boeken. Er zijn literaire boeken en er is populaire fictie (en er zit een enorm grijs gebied tussenin). Het literaire gehalte van een boek zegt niets over de kwaliteit. Helemaal niets.

Echt niet.

Er zijn meer slechte boeken dan goede. Ook ik word daar als schrijver wel eens moedeloos van. En het siert Pjotr, Stefan, Katrien  dat ze het voor de goede boeken en goede schrijvers opnemen. Maar op het moment dat je gerenommeerde auteurs als Menten, van Loon en Slee wegzet als het literaire equivalent van snoepgoed, verlies je iedere geloofwaardigheid als recensent. Daarnaast getuigt het van een ongekende gemakzucht om populaire schrijvers een veeg uit de literaire pan te geven, alsof populair en leesbaar automatisch gelijkwaardig is aan slecht en eenvoudig.

Wil ik daarmee zeggen dat populaire schrijvers alleen maar goede boeken schrijven? Nee, natuurlijk niet! Bij ‘ons’ populaire schrijvers zit net zoveel bagger, misschien nog wel meer. Maar dat heeft niets met onze populariteit te maken, of ons publiek, of de genres waarin wij schrijven. Helemaal niets.

Echt niet.

Een goed boek heeft een goed verhaal dat goed opgeschreven is, meer niet. Tegelijkertijd is dat het moeilijkste wat er is, een goed verhaal goed vertellen. En afhankelijk van het verhaal dat de schrijver wil vertellen, het publiek dat hij/zij wil bereiken, of de talenten die men bezit, kiest de schrijver voor een vorm. Zo zegt diezelfde Benny Lindelauf over ‘Superhelp’: ‘Mijn hoofd kent veel verhalen. Ik zoek voor die verhalen een podium. Het is me lief dat dat dat podium de ene keer opgebouwd wordt voor de groep lezers die houdt van literaire, gelaagde genreoverstijgende verhalen en de andere keer voor lezers die houden van toegankelijke genrevaste verhalen. Die wellicht wat meer houvast nodig hebben. Omdat lezers me dierbaar zijn. Alle lezers.’

Amen, Benny, amen.

In de filmkritieken is deze slag inmiddels gemaakt. Waar vroeger arthousefilms als vanzelf het predicaat meesterwerk kregen, en Hollywoodfilms werden afgeserveerd als pretentieloos vermaak, worden titels tegenwoordig beoordeeld op hun eigen kwaliteiten, ongeacht genre of herkomst. Als kinderboekenrecensenten serieus geworden willen worden, moeten ze eerst beginnen om de lezer serieus te nemen. Alle lezers. Ook lezers die van populaire boeken houden.

* Later nuanceerde Pjotr zijn verhaal met de terechte opmerking: ‘Ik vind dat de CPNB de laatste jaren een aardige balans had of in elk geval zocht tussen de bekende publiekslieverdjes en auteurs die wat méér te bieden hebben dan gedol met mummies. Dus als ik het voor het zeggen had, en dat heb ik gelukkig niet, dan had het van mij dit jaar weer wat zwaarder gemoogd.’

RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

In Nederland zijn – naar mijn weten – ca. zeshonderd kinderboekenschrijvers actief. Daarvan zijn er minder dan tien rijk. Meer dan vijfhonderd heeft schrijven als bijbaan. Slechts een klein aantal auteurs kan leven van het vak, als hun boeken tenminste op regelmatige basis worden uitgeven. Geen boeken betekent immers : geen lezers, geen optredens en geen royalties. Teren op eeuwigverkopende bestsellers is er vaak niet bij.

In het Nederlandse taalgebied geven ongeveer vijftig uitgeverijen kinderboeken uit. In een overvolle markt strijden auteurs niet alleen om een plaatsje in de boekhandel, maar ook om een plaatsje bij de uitgevers. Aangezien uitgeverijen vaak hun eigen specialisatie hebben (prentenboeken, leesmethodes, historische romans, Young Adult) worden veel van onze boeken uitgegeven door verschillende partijen. Het is dus enorm belangrijk om – naast het schrijven van prachtige boeken – goede contacten te onderhouden met de mensen van de verschillende uitgevers.

Een blog schrijven over een uitgever die structureel achterblijft met het uitkeren van royalties is daarom iets wat je alleen maar doet als je heel sterk in je schoenen staat en heel zeker van je zaak bent. Toch heeft kinderboekenauteur Rian Visser dat afgelopen week gedaan met haar blog ‘Van schrijver tot bedelaar’ waarin ze de financiële missers van de Vlaamse uitgeverij Clavis aan de kaak stelt.Dat Rian ervoor gekozen heeft met open vizier ten strijde te trekken tegen haar uitgeverij, als een ridder tegen een grote draak, getuigt van erg veel lef.

Maar Rian is natuurlijk niet gek. Rian heeft namelijk iets wat maar weinig collega-auteurs hebben: een heel sterk internetmerk. Met haar blogs en haar aanwezigheid op Twitter (meer dan 3.600 volgers) heeft Rian de afgelopen jaren hard gewerkt aan dat merk. En dat was te merken. Haar blog leverde in drie dagen meer dan 13.000 (!) bezoekers, ruim 160 reacties op (voornamelijk van collega’s met dezelfde vervelende ervaring) artikelen in de Vlaamse kranten De Morgen en Het belang van Limburg, en een item op TV Limburg. Daarmee toont Rian meteen de kracht van internet aan: in deze tijd is één ridder al heel snel een heel leger.

Inmiddels heeft Uitgeverij Clavis beterschap beloofd. Ridder Rian en haar leger houden het goed in de gaten.

CHRISTELIJKE LEERSCHOOL VOOR PEDOFIELE GRAFSCHENNERS?

Kinderboekenschrijvers van Nederland zijn boos. Aanleiding is een interview met Anne Nijburg in het Algemeen Dagblad van jl. 20 januari, waarin de man – in hoedanigheid van voorzitter van de vereniging Bijbel & Onderwijs – kinderboeken in de ban wil doen.

Volgens Nijburg is het boek ‘De Zuurtjes’ van kinderboekenauteur Jaap Robben en illustrator Benjamin Leroy: ‘een satanisch boek dat aanzet tot grafschennis en wangedrag. Door middel van het gebruik van fantasie proberen de makers van dit boek kinderen naar de duisternis te trekken,’ aldus Nijburg.

Nijburg geeft lezingen in heel Nederland over de ‘verruwing van de kinderliteratuur.’ Voorbeelden heeft hij te over. Zo is de anti-autoritaire houding in de boeken van Annie M.G. Schmidt hem een doorn in het oog en het ‘occultisme’ in de verhalen van Paul van Loon een ‘steen des aanstoots’. ‘Een moord zoals die op Dirk Post in Urk of kinderporno is ook begonnen als een fantasie,’ zegt Nijburg in het AD.

Uitgeverijen en auteurs buitelen over elkaar om de goeie man te veroordelen. Opmerkingen als deze: “… als we deze kinderboeken toelaten dan moeten we ook pedofilie toestaan, Want er is geen verschil tussen denken en doen,’ kunnen volgens schrijvers en uitgevers absoluut niet door de beugel.

Maar wat nou als Nijburg gelijk heeft?

Een paar jaar geleden mocht ik voorlezen op een ZCS (Zwaar Christelijke School) in Rotterdam. De basisschool zou de goedkeuring van Nijburg zeker hebben kunnen wegdragen: niet alleen de boeken van Paul van Loon maar ook Harry Potter waren op verzoek van de zwaar gelovige ouders uit de schoolbibliotheek verwijderd. Ik besloot een empirisch onderzoek uit te voeren en vroeg aan de leerlingen: ‘Wie van jullie heeft Harry Potter toch gelezen, ondanks het verbod van je ouders?’ Het antwoord was niet verrassend: drieëntwintig van de zesentwintig leerlingen hadden minstens één boek van J.K. Rowling gelezen. Ter vergelijking: dat is bijna twee keer zoveel als in een ‘normale’ klas, waar je al blij mag zijn als de helft van de leerlingen überhaupt leest.

Boeken verbieden zet kennelijk aan tot lezen. Als het dan ook waar is – en dat beweert Nijkerk – dat dit soort satanische boeken aanzet tot moord en pedofilie, dan is de logische conclusie dat (zwaar) gelovige kinderen twee keer zoveel blootgesteld worden aan deze verderfelijke kinderliteratuur! Het is in dat geval niet ondenkbaar dat er twee keer zoveel satanische, pedofiele grafschenders worden afgeleverd door ZCS’en. En dat zijn er nogal wat in Nederland. Het is volkomen terecht dat de vereniging Bijbel & Onderwijs zich hier zorgen om maakt!

Gelukkig is er ook voor deze ontspoorde kinderen een oplossing: De Katholieke Kerk. Daar kunnen de verdwaalde schapen ongestoord en ongestraft hun gang gaan, zonder dat er een politieke of geestelijke haan naar kraait. Zolang er maar geen kinderboeken over geschreven worden, zal ook Nijburg daar geen problemen mee hebben, neem ik aan.