WAAROM STEVE JOBS EEN EIKEL IS (EN IK NIET)

Steve Jobs’ biografie leest als een spannend jongensboek waarin Jobs zowel de held als de slechterik is. Dat is deels de verdienste van biograaf Walter Isaacson, die van het levensverhaal van Steve een uitstekend geschreven boekwerk heeft gemaakt, vol humor en cliffhangers. Maar het is ook een schrijnend boek: tegenover iedere uitvinding waarmee Jobs de wereld veranderde, staan tientallen (zo niet honderden) gekwetste ego’s, verwaarloosde gezinsleden en gebruuskeerde collega’s. Want als er iets duidelijk wordt uit de bio, is dat Steve Jobs een vreselijke man kon zijn.

Dat Jobs visie had, weten we allemaal. Voor mij kwam het mooiste voorbeeld tijdens het lezen. Ik wisselde continu tussen mijn iPhone en mijn iPad, afhankelijk van waar ik las. De software synchroniseerde automatisch tussen beide apparaten waar ik gebleven was in mijn e-book. Terwijl Jobs op het ‘papier’ pleitte voor de naadloze integratie van software en hardware, had ik het bewijs dat het werkte in mijn handen.

Ik heb ooit gewerkt voor iemand als Jobs. Hij was niet makkelijk, net als Jobs schold hij mensen uit voor rotte vis en liet ze vallen als een baksteen als hij ze niet meer nodig had. Tegelijkertijd durfde hij dingen te zeggen die we allemaal stiekem dachten. ‘Dit is verschrikkelijk slecht,’ zei hij over een product waar iemand maanden aan gewerkt had. En hij had gelijk, ook al kon je discussiëren over de woordkeuze, zijn stijl of het (gebrek aan) fatsoen. Ik heb nog nooit zoveel geleerd als in het jaar dat ik voor deze man werkte.

Toch ben ik er vertrokken. Ik kon de dagelijkse hoeveelheid agressie niet meer aan, het op de tenen lopen, de hele tijd bang zijn voor de volgende uitval of scheldpartij, het ellebogenwerk van mijn collega’s die zijn manier van leiding op leek te roepen. Ik wilde liever gelukkig zijn en plezier hebben in mijn werk.

Dat is gelukt. Ik geef nu leiding aan mijn eigen leven, maak de producten die ik wil maken op mijn eigen voorwaarden en werk met de mensen waar ik mee wil werken.

En toch mis ik het soms: de rücksichtslosekritiek met als enige doel een product beter te maken; het werken met een team waar aardig gevonden worden minder belangrijk is dan het eindresultaat; het met z’n allen proberen de wereld te veranderen. En dan vraag ik mij wel eens af: is het mogelijk om op zo’n hoog niveau te werken, zonder het verbale geweld, zonder de negatieve eigenschappen van iemand als Jobs? Of zijn er alleen de twee uitersten: de middelmatige, bureaucratische bedrijven die 99% van de ondernemingen zijn, en Apple?

Volgens mijn echtgenote kan ik soms net zo bot uit de hoek komen als Jobs. Ik probeer mijn kritiek daarom te gieten in de vorm van positieve feedback. En wanneer ik dat niet doe – zoals in mijn blog ‘De eerste keer is poep’ – krijg ik ook meteen een hele hoop bagger over me heen gestort. Dat vind ik vervelend, dus daarna bind ik weer in.

Jobs deed dat nooit, die zei altijd wat hij hij vond en wat hij dacht, ongeacht wat een ander daar van dacht. Daarom haalde Jobs resultaten. Betere resultaten dan ik! Want ook bij mijn boeken en mijn websites laat ik dingen gebeuren die ik eigenlijk niet wil. En ook mijn eigen standaard ligt eigenlijk te laag, dan ben ik tevreden omdat mijn uitgever tevreden is, niet omdat ik tevreden ben.

Zou het niet fantastisch zijn als zo’n hoge standaard te combineren is met geluk? Is dat überhaupt mogelijk?

TIEN MEESTGELEZEN BLOGS

Ruim een jaar geleden begon ik mijn blog op Stoerboek.nl. Hoewel ik de onderwerpen divers probeer te houden, moeten ze altijd wel aan mijn werk als schrijver gerelateerd zijn. (Een blog over ouders die door rood licht rijden met hun kind op de fiets, verscheen daarom als gastblog op Gezinspiratie). Na vijftien maanden bloggen is hier mijn top tien van meestgelezen en –becommentarieerde blogs:

1.    Paul van Loon maakt dik. Aanleiding voor dit stuk was de opmerking van recensent Pjotr van Lenteren ‘Oef: kinderboekenweekgeschenk glijdt af naar niveau Geronimo Stilton met Tosca Menten, bekend van Dummie de Mummie.’ Het leverde een heftige discussie op tussen schrijvers, recensenten, lezers en zelfs bibliotheekmedewerkers.

2.    Vaste Boekenprijs Gekraakt. Waarin ik aantoon dat de vaste boekenprijs allang en massaal ontdoken wordt, zonder dat er een haan naar kraait.

3.    De eerste keer is poep. Het blog over waarom verhalen herschreven moeten worden en je eerste versies niet moet inzenden in een verhalenwedstrijd leverde positieve én negatieve reacties op.

4.    Volg NIET je hart en al helemaal NIET je gevoelens (een blog voor wie echt wat wil bereiken). Ondanks de veel te lange titel een onderwerp dat veel discussie opriep en een blog waar online naar regelmatig aan gerefereerd wordt.

5.    Ruggegraat. Mijn meest emotionele blog – over de stille kinderen in de klas en wat ze te verduren hebben – riep ook veel emotionele reacties op.

6.    Pay with a tweet of niet. Hoe een briljant concept vooral veel controverse opriep en mij dwong mijn plannen te wijzigen.

7.    Superhelden.nl! Update! – De eerste keer dat ik aan de wereld vertelde waar mijn nieuwe boek over ging.

8.    DRM #FAIL. De aankoop van een digitaal boek via Bol.com bleek een drama van epische proporties. En uit de reacties bleek dat ik niet de enige was met dit probleem.

9.    Waanzinnig Plan Gezocht. In november 2012 verschijnt mijn eerste non-fictie boek (bij Uitgeverij Scriptum) ‘Waanzinnige Plannen’. In dit blog vroeg ik om bestaande voorbeelden van geslaagde projecten. Er werd massaal gereageerd.

10.    Geef ons kipje een naam. Illustrator Jort van der Jagt en ik bedachten een kip en een verhaal, maar konden geen naam bedenken. Een oproep op dit blog leverde bijna 100 reacties op én een contract van uitgeverij David en Goliat.

Benieuwd wat 2012 gaat brengen.

DE EERSTE KEER IS POEP

 ‘The first draft of anything is shit’ zei literaire grootheid Ernest Hemingway en hij had gelijk. Het is het zinnetje dat een paar keer per dag door mijn hoofd schiet, tijdens het schrijven aan het tweede deel van Superhelden.nl. Want de tekst is nog lang niet zo geweldig als bij het eerste deel.

Dat is ook logisch want de eerste versie van het eerste boek was ook niet meteen heel goed. Dat werd het pas na vele malen herschrijven, nadat er meerdere redacteuren naar gekeken hadden en nadat de proeflezers er met een kam doorheen waren gegaan. De eerste versie is altijd poep, en daarna wordt het pas beter. Maar om te kunnen herschrijven, moet je wel eerst geschreven hebben. [Lees meer…]