JE MANUSCRIPT OPPOETSEN

Je manuscript schoonmaken vereist precisieIn de filmwereld noemen ze het een ‘script polish’. Dat is iets anders dan herschrijven. Herschrijven doe je nadat je de eerste versie hebt afgerond en je (eindelijk) ziet wat er wel en wat er niet in het (manu)script thuishoort. Je verplaatst scènes (of gooit ze gewoon weg), je voegt personages samen, verandert je einde, of gooit de complete structuur om.

Tijdens het herschrijven mag alles nog! Bij Superhelden2.nl schrapte ik maar liefst 35.000 van de 65.000 woorden, omdat ze niet in deel twee maar in deel drie thuishoorden. Daarna schreef ik een compleet nieuw begin, herschreef het hele manuscript en begon toen pas aan de ‘polish’. (Dat ik daardoor drie maanden langer aan het boek bezig was en de kinderboekenweek op een haar na miste, was betreurenswaardig, maar helaas noodzakelijk. De kwaliteit van het boek moet wat mij betreft altijd leidend zijn.)

Bij een polish blijft de basis van je (manu)script intact. Wat je doet is scènes inkorten (en een enkele keer uitbreiden), expositie verwijderen (waar de schrijver of één van de karakters op een onhandige manier het plot probeert uit te leggen), thema’s benadrukken en kijken of alle zinnen wel lekker lopen.

Eén van mijn favoriete handelingen tijdens het oppoetsen van een manuscript, is ‘punching up the dialogue’. (Net als bij een script polish ken ik daar eigenlijk geen goeie Nederlandse term voor). Maar wat je op zo’n moment doet als schrijver, is de soms al te letterlijke dialogen veranderen in teksten waardoor je personages gaan praten als echte mensen. Het kan zijn dat ze juist het tegenovergestelde gaan zeggen van wat ze bedoelen. Sarcastische personages worden vaak nog sarcastischer, onzekere personages handelen nog meer naar hun karakter. Met soms maar een paar simpele wijzigingen, krijgen de karakters reliëf en het boek meer diepgang.

De afgelopen twee weken heb ik niets anders gedaan dan het manuscript van Superhelden3.nl oppoetsen. En dat is vreemd voor mij om te doen in dit stadium, want ik moet het einde nog schrijven. Maar omdat het hier om het laatste deel van de trilogie gaat, is het essentieel dat iedereen in het boek handelt en praat zoals ik dit wil. Mr. Oz, Iris, Alex, Fiber, Justin en YunYun, allemaal hebben ze een pad afgelegd (dat soms al begon voor het eerste deel), en eindigt in dit laatste. Daarom lees en poets ik, kort ik in en scherp ik de conflicten tussen de personages aan. A.s. zondagavond moet ik daar helemaal mee klaar zijn. En dan – op maandagochtend klokslag negen uur – begin ik aan het laatste deel van het laatste deel. De schaakstukken staan op het bord. De zetten zijn uitgedacht. Het eindspel kan beginnen.

En ik heb geen idee wie er wint.

Superhelden3.nl verschijnt in november 2013.