AND THE GEEK SHALL INHERIT THE EARTH

 

Na het enorme succes van The Avengers moest ik ineens denken aan de laatste column die schreef voor het inmiddels ter ziele gegane filmblad Skrien. Aangezien de column nooit online heeft gestaan, is hij hier in de herhaling:

In het boek der boeken staat geschreven: “Blessed are the meek: for they shall inherit the earth” wat zoveel betekent als “Zalig zijn de zachtmoedigen, want zij zullen de aarde erven.” Maar het zijn niet de meek, maar de geeks die de aarde hebben geërfd.

Oorspronkelijk was geek een geuzennaam voor de sociale nerd, de technologiefreak die wist in welk jaar Star Wars uitkwam (1977), in welke comic superheld Thor voor het eerst voorkwam (Journey into Mystery #83) of wat de Klingon hier mee bedoelen: “maH ‘oH HoS” (geen idee).

Maar the geeks zijn de nieuwe mainstream geworden.

Als klein jongetje nam mijn vader mij mee naar Spider-Man: The Dragon’s Challenge. Ik was elf en hoewel de film van bedroevende kwaliteit was, vond ik hem geweldig. Op tv keek ik Batman en The Incredible Hulk, in de bioscoop vloog ik mee met Superman en met … niemand. Want met de laatste Supermanfilms leek het superheldengenre uit te sterven. Disney probeerde het nog met CondorMan en Marvel met The Punisher, maar superheldenfilms leken een vroege dood gestorven. De fans gingen terug naar de bron: de comics.

Inmiddels is het tij gekeerd. Op televisie hebben we Heroes achter de rug, The Cape en Ordinary Family zijn begonnen en er staan nog drie superheldenseries te trappelen om gelanceerd te worden. In de bioscoop hadden we een nieuwe Superman, het debuut van Daredevil, Electra, Catwoman, zes (!) Batmanfilms, de X-men trilogie en spin-off Wolverine. Watchmen is eindelijk verfilmd, net als (John) Constantine. The Fantastic Four, Iron Man en de Hulk staan op twee afleveringen en Spider-Man op drie. Batman, Ghostrider, Wolverine en Kick-Ass krijgen een vervolg, Spider-Man, Superman The X-men en The Fantastic Four een reboot en Green Lantern, Thor, Captain America en The Avengers mogen het voor het eerst proberen (als we de nooit uitgebrachte Roger Corman versie van Steve Rogers niet meetellen). En Seth Rogan speelt The Green Hornet.

Deels is de populariteit van superheldenfilms te verklaren door het hoge niveau van de hedendaagse special effects. Anderen wijten het aan de crisis en het verlangen naar übermenschen die ons komen redden van de naderende (2012?) ondergang. Maar het antwoord is veel simpeler:

De geeks hebben de wereld overgenomen. Kijk maar eens om je heen: Steve Jobs (Apple), Facebooks Mark Zuckerberg (over wie de beste film van 2010 werd gemaakt), Eric ‘Google’ Schmidt, John ‘Pixar’ Lassiter, Steve Ballmer en Bill Gates van Microsoft.

Wij zijn nu de baas. Wen er maar aan.

WAAROM STEVE JOBS EEN EIKEL IS (EN IK NIET)

Steve Jobs’ biografie leest als een spannend jongensboek waarin Jobs zowel de held als de slechterik is. Dat is deels de verdienste van biograaf Walter Isaacson, die van het levensverhaal van Steve een uitstekend geschreven boekwerk heeft gemaakt, vol humor en cliffhangers. Maar het is ook een schrijnend boek: tegenover iedere uitvinding waarmee Jobs de wereld veranderde, staan tientallen (zo niet honderden) gekwetste ego’s, verwaarloosde gezinsleden en gebruuskeerde collega’s. Want als er iets duidelijk wordt uit de bio, is dat Steve Jobs een vreselijke man kon zijn.

Dat Jobs visie had, weten we allemaal. Voor mij kwam het mooiste voorbeeld tijdens het lezen. Ik wisselde continu tussen mijn iPhone en mijn iPad, afhankelijk van waar ik las. De software synchroniseerde automatisch tussen beide apparaten waar ik gebleven was in mijn e-book. Terwijl Jobs op het ‘papier’ pleitte voor de naadloze integratie van software en hardware, had ik het bewijs dat het werkte in mijn handen.

Ik heb ooit gewerkt voor iemand als Jobs. Hij was niet makkelijk, net als Jobs schold hij mensen uit voor rotte vis en liet ze vallen als een baksteen als hij ze niet meer nodig had. Tegelijkertijd durfde hij dingen te zeggen die we allemaal stiekem dachten. ‘Dit is verschrikkelijk slecht,’ zei hij over een product waar iemand maanden aan gewerkt had. En hij had gelijk, ook al kon je discussiëren over de woordkeuze, zijn stijl of het (gebrek aan) fatsoen. Ik heb nog nooit zoveel geleerd als in het jaar dat ik voor deze man werkte.

Toch ben ik er vertrokken. Ik kon de dagelijkse hoeveelheid agressie niet meer aan, het op de tenen lopen, de hele tijd bang zijn voor de volgende uitval of scheldpartij, het ellebogenwerk van mijn collega’s die zijn manier van leiding op leek te roepen. Ik wilde liever gelukkig zijn en plezier hebben in mijn werk.

Dat is gelukt. Ik geef nu leiding aan mijn eigen leven, maak de producten die ik wil maken op mijn eigen voorwaarden en werk met de mensen waar ik mee wil werken.

En toch mis ik het soms: de rücksichtslosekritiek met als enige doel een product beter te maken; het werken met een team waar aardig gevonden worden minder belangrijk is dan het eindresultaat; het met z’n allen proberen de wereld te veranderen. En dan vraag ik mij wel eens af: is het mogelijk om op zo’n hoog niveau te werken, zonder het verbale geweld, zonder de negatieve eigenschappen van iemand als Jobs? Of zijn er alleen de twee uitersten: de middelmatige, bureaucratische bedrijven die 99% van de ondernemingen zijn, en Apple?

Volgens mijn echtgenote kan ik soms net zo bot uit de hoek komen als Jobs. Ik probeer mijn kritiek daarom te gieten in de vorm van positieve feedback. En wanneer ik dat niet doe – zoals in mijn blog ‘De eerste keer is poep’ – krijg ik ook meteen een hele hoop bagger over me heen gestort. Dat vind ik vervelend, dus daarna bind ik weer in.

Jobs deed dat nooit, die zei altijd wat hij hij vond en wat hij dacht, ongeacht wat een ander daar van dacht. Daarom haalde Jobs resultaten. Betere resultaten dan ik! Want ook bij mijn boeken en mijn websites laat ik dingen gebeuren die ik eigenlijk niet wil. En ook mijn eigen standaard ligt eigenlijk te laag, dan ben ik tevreden omdat mijn uitgever tevreden is, niet omdat ik tevreden ben.

Zou het niet fantastisch zijn als zo’n hoge standaard te combineren is met geluk? Is dat überhaupt mogelijk?