Onze kinderen zijn de echte superhelden

01a8a1b5573900eaf899e6d1b8fddfef67d1735f10Het waren de laatste schooloptredens voordat de vakantie begint. Op woensdag reisde ik naar Voorburg naar een school met een echte boekenclub. De kinderen van de bovenbouw van ‘De Vijverhof’ hadden mijn Superheldenboeken uitgekozen als ‘boek van het jaar’! Allemaal hadden ze een exemplaar en allemaal waren ze superbenieuwd naar het laatste deel. Exclusief voor hen las ik voor uit Superhelden3.nl, die volgende week naar de persklaarmaker gaat.

01252eef330a2e4123c5afb5bfff4e2c958f622691

Ik wist niet wat ik meemaakte. De kinderen waren zo enthousiast over mijn boek en over de karakters! Ze waren zo benieuwd naar hoe het allemaal af ging lopen! Ze stelden geweldige vragen, wilden allemaal een handtekening in hun boek, wilden weten of er een film kwam, waarom ik het boek zo geschreven had en waarom er zoveel in gevloekt werd.

Die laatste vraag liet ik ze zelf beantwoorden. En ze kwamen allemaal met het juiste antwoord.

Het waren twee klassen vol Superhelden en ik realiseerde mij hoe dankbaar ik ben voor mijn trouwe lezers. Lezers die de boeken vijf, soms wel tien keer gelezen hebben. Die iedere gebeurtenis kennen, ontwikkelingen voorspellen, meeleven met de personages die ik bedacht heb. Ze leven op dezelfde manier mee met Iris, Alex en Fiber, als ik vroeger met Tiuri, Dolf, Bastiaan, Krabat en Mijnewel en Jouweniet.

En ik bedacht me dat het nog geen drie jaar geleden is dat Superhelden.nl uitkwam en niemand van mij gehoord had.

0116695c0ad7808fdef20ddde7dedecc0264d8224c ‘s Middags mocht ik met twintig kleuters dansen en zingen en vertellen over ‘Billy de Kip’ in de prachtige kinderboekwinkel ‘In de Wolken’ en sprak ik met een zestal tieners over de Superheldentrilogie.

Donderdag kwamen de kinderen naar mij toe in de bibliotheek van Coevorden. Het is een prachtig gebouw waar bieb en museum in elkaar overlopen. De klassen hadden allemaal een kist met mijn boeken gekregen en zich gedegen voorbereid. Sommige hadden wel twaalf (!) van mijn boeken gelezen en ze stelden  geweldige vragen over hoe personages ontstaan en of ik nog een boodschap probeer mee te geven in mijn boeken. Vragen die mij én de leerkrachten verrasten, die je niet zou verwachten van negen en tien jarige kinderen uit groep zes en zeven.

En ik realiseerde mij nog iets. De kinderen die nu op school zitten, dat zijn onze superhelden. Zij hebben het allemaal in huis, de kennis, de compassie, de visie om de wereld te veranderen. Niet op de manier van Mr. Oz, met geweld en bedreiging, maar met passie en vastberadenheid.

Onze kinderen, onze superhelden, onze toekomst.

LEES SUPERHELDEN.NL GRATIS EN VOOR NIKS!

VakantiebiebDe Vakantiebieb app is een fantastisch initiatief van de bibliotheken. Je downloadt de gratis app voor je telefoon of tablet en leest een vakantieperiode lang gratis e-books. Aan het eind van de periode verdwijnen de boeken automatisch weer uit je app.

Omdat het in oktober kinderboekenweek is én herfstvakantie, staan er deze maand extra veel jeugdboeken in de app. Titels van Rian Visser, Marion van der Coolwijk, Nanda Roep én van mij. Want ook Superhelden.nl is deze maand helemaal gratis te lezen!

VakantiebiebSuperhelden.nl is niet alleen kerntitel deze kinderboekenweek, we hebben er inmiddels ook meer dan 10.000 van verkocht en het boek beleefde een derde druk. En vanaf vandaag is Superhelden2.nl weer leverbaar in de inmiddels tweede druk. Redenen genoeg voor een feestje! En wat is een mooier cadeau dan het boek een maand lang gratis te laten lezen door een nieuw publiek?

De app download je hier voor Android en Apple.

Je kunt Superhelden.nl en Superhelden2.nl deze kinderboekenweek natuurlijk ook gewoon aanschaffen, net als Billy de Kip. Dan krijg je het kinderboekenweekgeschenk ‘Jij bent Super, Jan!’ van Harmen van Straaten er gratis bij!

Wil je een handtekening in je boek? Zoek mij dan op tijdens de Kinderboekenweek.

 

JE MANUSCRIPT OPPOETSEN

Je manuscript schoonmaken vereist precisieIn de filmwereld noemen ze het een ‘script polish’. Dat is iets anders dan herschrijven. Herschrijven doe je nadat je de eerste versie hebt afgerond en je (eindelijk) ziet wat er wel en wat er niet in het (manu)script thuishoort. Je verplaatst scènes (of gooit ze gewoon weg), je voegt personages samen, verandert je einde, of gooit de complete structuur om.

Tijdens het herschrijven mag alles nog! Bij Superhelden2.nl schrapte ik maar liefst 35.000 van de 65.000 woorden, omdat ze niet in deel twee maar in deel drie thuishoorden. Daarna schreef ik een compleet nieuw begin, herschreef het hele manuscript en begon toen pas aan de ‘polish’. (Dat ik daardoor drie maanden langer aan het boek bezig was en de kinderboekenweek op een haar na miste, was betreurenswaardig, maar helaas noodzakelijk. De kwaliteit van het boek moet wat mij betreft altijd leidend zijn.)

Bij een polish blijft de basis van je (manu)script intact. Wat je doet is scènes inkorten (en een enkele keer uitbreiden), expositie verwijderen (waar de schrijver of één van de karakters op een onhandige manier het plot probeert uit te leggen), thema’s benadrukken en kijken of alle zinnen wel lekker lopen.

Eén van mijn favoriete handelingen tijdens het oppoetsen van een manuscript, is ‘punching up the dialogue’. (Net als bij een script polish ken ik daar eigenlijk geen goeie Nederlandse term voor). Maar wat je op zo’n moment doet als schrijver, is de soms al te letterlijke dialogen veranderen in teksten waardoor je personages gaan praten als echte mensen. Het kan zijn dat ze juist het tegenovergestelde gaan zeggen van wat ze bedoelen. Sarcastische personages worden vaak nog sarcastischer, onzekere personages handelen nog meer naar hun karakter. Met soms maar een paar simpele wijzigingen, krijgen de karakters reliëf en het boek meer diepgang.

De afgelopen twee weken heb ik niets anders gedaan dan het manuscript van Superhelden3.nl oppoetsen. En dat is vreemd voor mij om te doen in dit stadium, want ik moet het einde nog schrijven. Maar omdat het hier om het laatste deel van de trilogie gaat, is het essentieel dat iedereen in het boek handelt en praat zoals ik dit wil. Mr. Oz, Iris, Alex, Fiber, Justin en YunYun, allemaal hebben ze een pad afgelegd (dat soms al begon voor het eerste deel), en eindigt in dit laatste. Daarom lees en poets ik, kort ik in en scherp ik de conflicten tussen de personages aan. A.s. zondagavond moet ik daar helemaal mee klaar zijn. En dan – op maandagochtend klokslag negen uur – begin ik aan het laatste deel van het laatste deel. De schaakstukken staan op het bord. De zetten zijn uitgedacht. Het eindspel kan beginnen.

En ik heb geen idee wie er wint.

Superhelden3.nl verschijnt in november 2013.

SUPERHELDEN.NL (BIJNA) UITVERKOCHT!

 

Update: Er zijn nog 274 exemplaren gevonden bij het Centraal Boekhuis die nog een 9,95 sticker kregen. Deel 1 is dus vanaf vandaag weer leverbaar! (Maar voor hoe lang, weet ik niet).

Begin dit jaar droogden de verkopen van Superhelden.nl langzaam op. We hadden er meer dan 5.000 van verkocht, dus we klaagden niet. En de laatste 1.000 kropen met enkele tientallen per maand het magazijn van het Centraal Boekhuis uit, dus ze kwamen vast wel een keer op.

Omdat deel twee pas na de kinderboekenweek zou verschijnen, besloot de uitgever om het eerste deel tijdelijk in prijs te verlagen. De verkopen stegen direct, maar niet enorm. Voorlopig hadden we nog wel voldoende voorraad.

En toen verscheen het tweede deel.

En toen werd deel 1 massaal nabesteld.

En toen kreeg ik berichtjes via Facebook van boekhandels waarom deel 1 tijdelijk niet leverbaar was.

En toen ging ik de uitgever bellen.

En toen bleek deel 1 uitverkocht.

Fuck.

‘Gefeliciteerd, man! Herinner me nog dat het nog maar een plan was…’ twitterde Wouter Nieuwenhuizen mij net. Ik zocht het net even op: dat was op 1 november 2010, iets meer dan twee jaar geleden.

Fuck.

Pardon my French.

En nu? De laatste paar honderd exemplaren liggen in de diverse boekhandels. De uitgever bekijkt of een herdruk rendabel is. Van het E-book zijn er nog genoeg [sic] en deel twee ligt overal in overvloed.

En ga ik verder met deel drie, als mij dat vandaag nog lukt.

MET DE PERSKLAARMAKER OP VAKANTIE

 

Tijdens onze vakantie in Portugal las ik onze oudste zoon iedere avond voor uit Invasie 1 en 2, boeken die ik schreef toen hij twee jaar oud was. Hij genoot van het verhaal over aliens, wedstrijden op de maan en omgebouwde ruimtepakken. Voor mij was het ook heel bijzonder om mijn eigen verhaal terug te lezen na zo’n lange tijd. Maar ik ergerde mij ook. Want de boeken zitten vol met fouten. Komma’s die verkeerd staan, zinnen die verkeerd afgebroken zijn, dubbele spaties tussen woorden, verwijzingen die niet kloppen. Geen halszaken, maar toch.

In Portugal moest ik nog een paar uur werken aan Superhelden2.nl. Dat kon niet anders in verband met de planning; de persklaarmaker kon niet eerder aan het manuscript beginnen dan tijdens mijn vakantie en moest het terug hebben voordat ik weer in Nederland was. Geen probleem, dat hoort nou eenmaal bij mijn vak en ik vind het ook belangrijk dat het boek voor Sinterklaas en Kerst in de winkel ligt.

Een persklaarmaker maakt de kopij/het manuscript taalkundig geschikt voor de drukker en kan zich heel wat permitteren bij het verbeteren van de tekst. Het gaat in elk geval veel verder dan bij de verschillende correctiefasen van de drukproeven.

Het verwerken van de wijzigingen en suggesties bleek veel meer werk te zijn dan verwacht. Want de persklaarmaker haalde er niet alleen taalkundige zaken uit, maar ook andere fouten. Een meisje dat in deel 1 nog een donkerbruine huid had, was in deel 2 cappachinokleurig. YunYun, één van de bijfiguren, was in een jaar drie jaar ouder geworden. De locatie van het eiland was verschoven. En de chronologie bleek niet helder te zijn. Met een fijnmazige taalkundige kam was ze door mijn manuscript gegaan en had er iedere discrepantie uitgehaald die ze kon vinden.

Twee dagen werken in de bloedhete zon terwijl mijn gezin op het strand lag, was geen pretje. Maar wat ben ik blij met deze uitgeverij en met hun commitment voor kwaliteit. Alle fouten die er nu nog instaan, zijn mij aan te rekenen. Alle fouten die eruit gehaald zijn, staan volledig op het conto van de persklaarmaker, de redacteuren en de corrector. En wanneer mijn oudste zoon oud genoeg is om Superhelden.nl te lezen, hoef ik mij in ieder geval niet te schamen voor de vele fouten die erin staan.

Superhelden2.nl ligt vanaf 15 november in de winkel.

SCHRIJVEN WORDT MOEILIJK NAARMATE JE BETER WORDT

 

A writer is a person for whom writing is more difficult than it is for other people,” schreef de Duitse auteur Thomas Mann. En hij had gelijk, kan ik je vertellen.

Toen ik de drie delen van De Sprookjesspeurders schreef, had ik geen idee wat ik deed. Dat maakte het schrijven op zich makkelijk. Ik haalde alles uit de kast wat ik in huis had, alles wat ik (on)bewust leerde tijdens het lezen van andermans boeken, door het kijken van films, het bestuderen van tv-series. Mijn eerste boeken noem ik wel eens mijn punkperiode: ik had nog geen idee hoe ik een instrument moest bespelen (of in mijn geval, hoe ik de techniek moest beheersen) maar mijn boeken hadden een frisheid, een ruwheid die je ook bij beginnende bandjes vindt. De zinnen waren misschien wat krom, de overgangen wat ongemakkelijk en de karakters wat plat, maar de verhalen ademden plezier uit en dat kreeg ik ook terug van de lezers.

Nu ik tien jaar schrijver ben, begin ik mijn vak een beetje onder de knie te krijgen. Ik weet steeds en wat ik moet doen om een bepaald doel te bereiken. Ik weet welke technieken ik moet gebruiken om een bepaald soort reactie bij de lezer los te maken.

Dat betekent ook dat ik steeds sneller weet wanneer iets niet werkt.

Om iets te laten lezen alsof het in één keer geschreven is, moet ik een tekst soms drie, vier keer herschrijven. Daarna gaat het naar de redacteur die er minimaal twee keer op reageert. Op dit moment stuurt mijn redacteur mij iedere dag ca veertig pagina’s van Superhelden2.nl op, vol met aantekeningen en opmerkingen. Die verwerk ik en stuur ze weer terug. Ondertussen komen de volgende 40 pagina’s binnen. Zo werken we samen naar een manuscript toe waar lezers hopelijk zeggen: ik heb het ademloos uitgelezen, zo spannend is dit.

Dat houdt onder andere in dat ik behoorlijk wat darlings moet killen. Zo schreef ik de volgende dialoog tussen Iris en haar broer Justin. Iris heeft net ingebroken in een computerruimte en wacht op aanwijzingen van haar broer die met haar praat via een chip in haar nek:

Op dat moment begon het scherm te knipperen.

‘Ik ben erin, Justin! Wat nu?’

Hij reageerde niet.

‘Justin?’

Ze hoorde een geluid als van een kabbelend beekje, gevolgd door een waterval.

‘Sta je nou te plassen?’

‘Sorry, ik moest echt heel nodig.’

‘Zet dan volgende keer even de ansibel uit, zeikerd.’

‘Sorry. Wat vroeg je?’

‘Wat ik moet doen. Neem je tijd, hoor, het is niet alsof ik hier opgesloten zit op een eiland met een megalomane maniak die ieder moment zijn Poolse bodyguard op me af kan sturen om mij in elkaar te rammen omdat ik haar pasje heb gejat.’

‘Gelukkig maar, ik dacht even dat ik mij zorgen moest maken. Oké, ik pak mijn laptop erbij. We gaan een programmaatje toevoegen aan het geheel. Doe precies wat ik zeg, één foute code en we hebben de virtuele poppen aan het dansen.’

Bij deze tekst schreef mijn redacteur: “Het is geestig, maar door deze kabbelende dialoog, ben je als lezer het gevoel van urgentie en spanning kwijt. Is zonde, want deze actie lijkt me toch zeer belangrijk.”

BAM! Spijker op de kop. Schrappen die handel. En ja, hoor, na het weghalen van de dialoog en het opschonen van de zinnen, liep het hoofdstuk als een trein in plaats van een voortkabbelende locomotief.

Schrijven is moeilijk. Schrijven is hard werken. En hoe langer je het doet en beter je wordt, hoe moeilijk het wordt. Dat had meneer Mann goed gezien.

(Misschien dat daarom ook de één na grootste ergernis van (kinder)boekenschrijvers is: “‘Ik ga op een dag ook een kinderboek schrijven, maar nu heb ik het te druk,’ als antwoord op de mededeling dat je kinderboeken schrijft.” Het is namelijk echt supersimpel, dat schrijven.)

SUPERHELDEN IN MILONGA

 

‘Het is goed, net zo goed als deel 1,’ mailde mijn redacteur, ‘maar het is niet beter. En deel 2 moet beter zijn.’

Vijf maanden lang had ik aan Superhelden2.nl gewerkt, mijn ziel en zaligheid er in gestort, zoals dat heet. En nu was het goed, maar niet goed genoeg? Help!

Ik nam even pauze. Drie weken lang liet ik het manuscript links liggen en deed ik niets anders dan andermans boeken lezen, films kijken, wandelen en slapen. Ik bracht veel tijd met mijn gezin door. Ondertussen zeurde en knarste het verhaal in mijn achterhoofd en begon ik door te krijgen wat mijn redacteur bedoelde en wat er precies miste aan het verhaal.

Afgelopen vrijdag vertrok ik voor een schrijfvijfdaagse naar Milonga in Frankrijk. Samen met een tiental collega’s doen we hier niets anders dan schrijven, praten over schrijven en (ontzettend lekker!) eten. Ik las voor het eerst het gedetailleerde commentaar van de redacteur en begon met herschrijven. En zowaar: het boek werd spannender! Strakker! Beter!

Het mooie van Milonga is dat je elkaar kunt helpen. Twee van mijn collega’s hielpen mij een plotprobleem oplossen waar ik al vijf maanden niet uitkwam. En ik hielp anderen weer verder met hun verhaal. Ondertussen zag ik mijn eigen manuscript groeien in kwaliteit. Ik snapte niet hoe ik ooit tevreden had kunnen zijn met de vorige versie.

Vannacht kon ik niet slapen. Dat heb ik vaker als ik midden in een boek zit. En ineens wist ik wat er miste, het geheime ingrediënt, het hoofdstuk waardoor het hele boek op zijn kop zou komen te staan, het deel waarvan de lezers straks niet kunnen slapen omdat ze moeten weten hoe het afloopt.

Vandaag is dag vier van Milonga. Vandaag is de dag dat deel twee beter wordt dan deel 1.

Superhelden2.nl verschijnt in september 2012. Wil je ook schrijven in Milonga? Klik hier voor meer informatie.

DEADLINESTRESS

 

Ik heb niet vaak last van deadlinestress. Integendeel, ik raak vooral in paniek als ik niet weet wanneer ik iets af moet hebben of wat precies de target is. Pas als ik een helder doel heb – 65.000 woorden in vier maanden bijvoorbeeld – kan ik een planning maken en kan ik bijhouden of ik achterloop of niet.

Dat is niet altijd zo geweest. Mijn eerste paar bij boeken bij uitgeverij Zwijsen waren bijna allemaal te laat, omdat ik nog te weinig controle had over mijn vak. Ik kon er niet op vertrouwen dat ik op ieder moment kwaliteit kon leveren en was veel meer afhankelijk van inspiratie. Maar na 35 boeken en tien jaar schrijverschap ben ik niet zo bang meer voor writer’s block.

Afleiding zoeken, dat is mijn grootste valkuil. Vooral als ik onrustig ben (vaak door drukte met het gezin, financiële perikelen, ziekte of een combinatie daarvan) heb ik de neiging om iets anders te doen met mijn schaarse schrijftijd.

24 maart moet ik de eerste versie van Superhelden2.nl inleveren en ik zit redelijk op schema. Doordat ik een paar weken ziek ben geweest, liep ik behoorlijk achter, maar inmiddels heb ik die achterstand bijna ingehaald. Maar de komende weken moet ik hard werken om de afgesproken deadline te halen. (Het verhaal hoeft dan gelukkig nog niet perfect te zijn. Tot eind mei gaan de uitgeverij en ik met het manuscript aan de slag om er een geweldig boek van te maken).

Dit is voorlopig mijn laatste blog. Sinds oktober 2010 schreef ik gemiddeld drie blogs per week, vakanties uitgezonderd. Dat is zo’n 1.500 woorden per week. Die woorden ga ik de komende tijd aan het tweede deel van Superhelden.nl besteden. Het stoppen heeft geen deadline, zodra ik weer wat ruimte in mijn agenda en hoofd heb, ben ik weer terug. Mocht je in de tussentijd de blogs missen, dan kun je altijd weer vooraan beginnen.

#RADIOBOEKENBAL

UPDATE: Het radiofragment waarin Superhelden.nl wordt genoemd is nu hier te beluisteren. Wil je er ook bij zijn op 14 maart en mij ontmoeten? Geef je dan op (en noem mijn boek) op de site van de KRO!

Mijn vader belde: ‘Je mag 14 maart naar het Radio Boekenbal van Frits Spits! Hij zei het net op de radio! Meerdere mensen hebben hem gemaild dat Superhelden.nl zo’n goed boek is!’

Ik had vaag iets van KRO’s boekenbal gehoord, maar was druk aan het schrijven aan Superhelden deel twee en zat met mijn hoofd meer in Colorado dan in het telefoongesprek. Ik reageerde vooral verbouwereerd en vroeg hem of hij mij in de maling zat te nemen. ‘Nee, naturlijk niet!’ antwoordde mijn vader een beetje gekwetst. ‘Ik zit hier net zo te shaken als jij!’

Een minuut later twitterde @Anneke: “@MarcelvanDriel je mag op het #radioboekenbal komen! Frits Spits had nog nooit van je gehoord, maar je wordt uitgenodigd… #radio2”

Ik surfde meteen naar de KRO site en daar staat het inderdaad: “KRO’S TIJD VOOR TWEE presenteert op woensdag 14 MAART in Studio Desmet in Amsterdam: HET RADIOBOEKENBAL. De kans van je leven om de schrijver te ontmoeten van je favoriete Nederlandse boek.” Eronder staat de mogelijkheid om je favoriete schrijver en boek door te geven en kennelijk hebben meerdere mensen daar Superhelden.nl ingevuld…

Ik belde meteen mijn vader terug: ‘Ik werd net echt genoemd op de radio! Het staat op Twitter!’ Mijn vader antwoordde: ‘Ja, dat zei ik toch!’

Kennelijk geloof ik Twitter eerder dan mijn vader. Oeps.

Ze hebben nog niet gebeld van Radio 2, maar ik heb de dag maar vast vrij gepland.

MIJN EIGEN DEEP THROAT

 

Twee dagen geleden deed ik op dit blog de volgende oproep: “Voor Superhelden2.nl ben ik op zoek naar iemand die op een Amerikaanse militaire luchthaven heeft gewoond en/of gewerkt.” Hoewel er op het blog zelf niet gereageerd werd, kreeg ik achter de schermen verschillende mails, DM’s en Facebookberichten. Inmiddels heb ik met een paar mensen gemaild én vanmorgen iemand gesproken op een Geheime Locatie in Utrecht.

Deep Throat was de bijnaam van de informant die informatie gaf aan journalist Bob Woodward over het Watergate Schandaal en de rol van president Nixon. Nu gaf mijn informant geen geheimen prijs (en al helemaal geen schandalen), maar deze ex-piloot wil – gezien zijn huidige functie bij de ******se overheid – liever onbekend blijven.

Hij vertelde over de verschillende bezoeken die hij aflegde bij diverse Amerikaanse militaire Air Bases en hoe hij – geheel per toeval – Harrison Ford ontmoette die precies naast hem landde (en waar hij drie uur mee babbelde over vliegtuigen). Ook vertelde hij hoe hij als ongeautoriseerde Nederlander al vanaf zijn 17e op verschillende geheime locaties kwam, plekken waar hij echt niet had mogen komen.

Samen bedachten we een plot voor de tweede helft van Superhelden2.nl dat het plausibel maakt hoe vier kinderen een Amerikaanse Air Base infiltreren. Hoe dat precies in zijn werk gaat? Dat hou ik nog even geheim…

Nu moet ik alleen op zoek naar de tv-serie Call to Glory (met Craig T. Nelson en Elisbeth Shue) die zelfs in de Verenigde Staten nooit op DVD is verschenen…