Mijn Manuscripta

Ik had een fan

Ik had een fan

Manuscripta was voor het eerst in Utrecht. En dat beviel mij uitstekend! (En nee, niet alleen omdat het tien minuten fietsen van mijn huis is.) Het was er gemoedelijk druk en dat gaf iedereen ruim de gelegenheid om zijn of haar favoriete auteur te ontmoeten. Zo zag ik Ingrid en Dieter Schubert signeren bij de Utrechtse Kinderboekhandel, waar ik ook even bij kletste met Thijs Goverde. Henk Spaan en Adriaan van Dis liepen langs, met Herman Koch in hun kielzog, om te signeren en interviews te geven. Ik zag een stukje van het interview met Mel Wallis de Vries. Helaas was de akoestiek in de centrale hal van het stadhuis zo slecht dat ik slechts één op de drie woorden kon verstaan.

Gelukig was het buiten fantastisch weer.

MichaIk mocht een uur signeren bij de stand van De Fontein. Op weg ernaartoe kwam ik collega en toffe peer Micha Meinderts tegen die mij zijn boek gaf omdat hij jarig was. Samen waren wij die dag een onafscheidelijk duo. Wij spraken en vermaakten ons met collega’s Simone van der Vlugt, Nanda Roep, Suzanne Peters, Elsbeth Witt en Martijn Lindeboom die langskwamen om bij te kletsen en zoenen uit te wisselen (een feature die Facebook nog niet ondersteunt.) Ondertussen signeerde ik af en toe een boek, een kaart of een Superheldenposter (op de rug van een – mag ik dat zeggen? – hele mooie moeder) en mocht ik met mijn fans op de foto. Ik beantwoordde de meest gestelde vraag met: ‘4 november in de winkel!’ en sprak met Eveline Karman die volgend jaar debuteert bij De Fontein met ‘Verstrikt’.

Mooi versje van Lars

Mooi versje van Lars

Bij een biertje bij de stand van Meulenhoff (die heel blij waren om te horen dat ik morgen aan Nachtmerrieman ga beginnen) ontmoette ik Lars van der Werf. Lars schrijft versjes op de typemachine. Ze zijn schattig, ontroerend en komen soms ook binnen, zoals deze die hij schreef voor iemand die onlangs haar zoon op veel te jonge leeftijd verloor. Zijn boek ‘Versjes van Lars’ verschijnt 3 november.

Er was natuurlijk nog veel meer te doen en te zien op Manuscripta, maar ja, daar was ik niet bij.

Volgend jaar weer in Utrecht?

Nachtmerrie in Frankrijk

De poort naar de hemel

De poort naar de schrijfhemel

Ik schrijf meestal overdag wanneer de kinderen op school zitten, een enkele keer ’s avonds. En hoewel het mijn beroep is, heb ik regelmatig het idee dat ik het er ‘even tussendoor doe.’ Naast de jongens wegbrengen en halen, mijn deel van het huishouden doen en koken, heb ik effectief 20 uur in de week om te schrijven, lezingen te geven/scholen te bezoeken, mail te beantwoorden, blogs te schrijven en sociaal te doen op Facebook en Twitter.

Dat is geen klacht. Dat is de constructie die wij thuis hebben afgesproken en hij werkt. En ik ben blij dat ik zoveel tijd met mijn twee jongens kan doorbrengen. Maar een paar keer per jaar ga ik een week tussenuit om elders te schrijven. Dan schrijf ik de hele dag en avond. Soms doe ik dat in mijn eentje, bijvoorbeeld op Vlieland, of in het huis van mijn ouders. En één (soms twee) keer per jaar vertrek ik met een groep collega’s naar Frankrijk. Daar doen we niets anders dan schrijven, eten, drinken en kletsen over het vak.

Moorden bespreken wij tijdens het eten.

Moorden bespreken wij tijdens het eten.

Deze week is het weer zo ver.

Ik ram

Ik ram

De komende dagen verblijf ik met ruim tien collega´s in een prachtige boerderij die gerund wordt door een Nederlands echtpaar. Ze zorgen drie keer per dag voor een heerlijke maaltijd en laten ons verder vooral onze gang gaan. Er zijn verscheidene ruimtes waar we kunnen zitten. Sommige hebben een koptelefoon op (ik sta erom bekend dat ik op de maat van rockmuziek op mijn toetsenbord ram), anderen werken in doodse stilte.

Afgelopen weken heb ik de manuscripten van ‘Superhelden3.nl’, ‘Trippel Trappel’ en drie AVI-boekjes ingeleverd. Ondertussen werkte ik karakters uit voor ´NMM´ (alias Nachtmerrieman), schreef de plot-achter-de-plot voor de thriller en bezocht het verlaten Tropicanazwembad om inspiratie op te doen voor de eerste moord. Deze week ga ik meters maken met het boek. Omringd door collega’s met hetzelfde doel, zonder kinderen, verantwoordelijkheden of digitale afleiding (er is geen wifi) ga ik de eerste hoofdstukken neerpennen over Madeline Finn, het lijk en de dader.

Het is het begin van een compleet nieuwe reis. Na twaalf jaar jeugdboeken schrijven, het succes van de Superheldentrilogie, het non-fictieboek ‘Waanzinnige Plannen’ en een geslaagd crowdfundingproject, is dit de start van mijn carrière als thrillerschrijver voor volwassenen.

Ik kan niet wachten.

Meer weten? ‘NMM’ heeft een eigen site en ik sta deze week in de Rotterdamse editie van het Algemeen Dagblad.

Ook een keer mee naar Frankrijk? Klik hier voor meer info.

‘Bent u beroemd?’

Ik signeer op de kinderboekenmarkt‘Bent u beroemd? vragen ze soms als ik in de klas kom vertellen over mijn boeken. De vraag stellen is hem beantwoorden. Want aan Paul van Loon of Carice van Houten vraag je dat niet.

Toch is er wel wat veranderd de afgelopen jaren. Kwam ik vroeger in de klas, dan begon de juf of meester met: ‘Ik moet bekennen dat ik nog nooit van u of uw boeken had gehoord.’ En zelfs de bibliotheekmedewerkers die mij van het station oppikten om mij naar de school of bibliotheek te rijden, hadden vaak geen idee wie ik was.

Dat is inmiddels wel anders. In iedere klas zitten er altijd wel twee of drie fans en de school heeft meestal wel een paar van mijn boeken. En de eerst gestelde vraag is tegenwoordig: ‘Wanneer verschijnt Superhelden3.nl?’

Superhelden3.nl(Eind september).

Gisteren was ik met mijn jongste in de speeltuin. Terwijl hij de toestellen onveilig maakte, corrigeerde ik de laatste versie van het manuscript van Trippel Trappel in de zon. Aan het eind van de middag, net toen we terug naar huis liepen, werd ik benaderd door twee schuchtere meisjes van een jaar of tien. ‘Meneer, mogen we u wat vragen?’

Dat mocht.

‘Hebt u het boek Superhelden geschreven?’

Dat had ik.

Ik stelde mij voor en vroeg of ze een fan van het boek waren.

Dat waren ze.

Het gebeurt mij niet vaker dan twee keer per jaar en altijd in mijn eigen stad en ik moet er nog steeds aan wennen, al vind ik het erg leuk.

Me and Neil before the ABCHoe het is om écht beroemd te zijn, kreeg ik mee toen ik in Amsterdam ging lunchen met Neil Gaiman. Hoewel hij relatief onbekend is in Nederland, werd hij een paar keer herkend op straat. En toen ik op twee meisjes wees (die voor een etalage met zijn boeken over hem stonden te praten), schudde hij zijn hoofd toen ik vroeg of we hen erop moesten wijzen dat hij achter ze stond.

(Later zagen we ze opnieuw en deelde hij genereus handtekeningen uit).

Er komt kennelijk een punt dat de aandacht teveel wordt. Ik ben daar nog lang niet. Als iemand mij vraagt of ik ‘de schrijver van Superhelden.nl ben?’ dan ben ik alleen maar trots.

Ja, dat ben ik, zeg ik dan. En wie ben jij?

Het zwarte gat in mijn hoofd

Black_Hole_in_the_universeHet is niet zo dat ik in een zwart gat val wanneer er weer een boek af is, een leegte waaruit de karakters uit het laatste manuscript gevlucht zijn, een ruimte wachtend om opgevuld te worden met nieuwe verhalen en personages. Het is eerder andersom. Ik heb een zwart gat in mijn hoofd, gevuld met karakters die vechten om aandacht!


Superhelden3.nl
Vorige week mailde ik de laatste versie van Superhelden3.nl naar mijn redacteur en een viertal proeflezers. Het is de eerste versie in anderhalf jaar waar ik meer dan tevreden over ben. En niet onterecht als ik de reacties van de eerste proeflezers mag geloven:

F: ‘Het is echt een heel geslaagd boek geworden. Het is vanaf het begin spannend en dat blijft het ook.’

L: ‘Best of all!’

N: ‘Wauw, wat een boek!!  Mijn complimenten voor het ijzersterke verhaal.’

Omslag Superhelden3.nlVolgende fase
Maar ik ben nog niet klaar! Want de proeflezers hadden ook pagina’s vol opmerkingen, somden inconsistenties op tussen de drie boeken en gaven aan wat er eventueel verbeterd kon worden. In februari krijg ik het manuscript terug van de redacteur en dan heb ik een maand om alle kritiek te verwerken en het manuscript te herschrijven.

Maar wat een doet een schrijver in de tussentijd?

Schrijven natuurlijk.

Schrijven
Iedere ochtend schrijf ik een aantal pagina’s aan Trippel Trappel, het sinterklaasboek-van-de-film. ’s Middags werk ik aan het plot van Nachtmerrieman. Tegelijkertijd probeer ik Scrivener– een wordprocessor speciaal voor boeken – uit te vogelen. Dat doe ik door alle losse ideeën voor NMM op te slaan in mapjes met karakters, plots, research en locaties.

One flewCrowded House
Het resultaat? In mijn hoofd vechten op dit moment Iris, Alex, Fiber en YunYun (uit de Superheldentrilogie) met Fretje, Takkie, Bello en Kari (de dieren uit Trippel Trappel) en Madeline Finn, haar dochter, drie lijken en een moordenaar (uit Nachtmerrieman) om een plekje in mijn hoofd. En dat gaat er niet zachtzinnig aan toe, want dat soort karakters schrijf ik nou eenmaal niet. Geloof me, het is ellebogenwerk daarbinnen.

Had ik maar een leeg, zwart gat in mijn hoofd, dan was het tenminste rustig. Zou lobotomie een optie zijn?

(Nee, hoor, het is een feestje :))

10 dingen die je misschien niet weet over Superhelden3.nl

1 tot 10In oktober 2012, direct na de kinderboekenweek, begon ik aan het derde en laatste deel van mijn Superheldentrilogie. Het was de bedoeling dat het een jaar later zou verschenen.

(Dat liep allemaal even anders. De lange versie van het hoe en het waarom lees je hier. De korte versie: het manuscript was niet goed genoeg.)

Vandaag leverde ik de vierde versie van Superhelden3.nl in en het leek mij leuk om eens even wat feitjes op een rij te zetten over de trilogie.

Tien weetjes

1. Ik ben ruim 15 maanden met het manuscript bezig geweest. Daar komt nog een week of zes bij voor het verwerken van de opmerkingen van de redacteur. Dat is in totaal net geen anderhalf jaar en daarmee het langste dat ik ooit aan een boek werkte.

2. In totaal schreef ik meer dan 125.000 woorden, waarvan ik er 35.000 weer weggooide (waaronder een aantal heel spannende hoofdstukken!)

3. Het is het dikste boek dat ik tot nu toe schreef (en dat blijft zo totdat Nachtmerrieman uitkomt).

4. Ik mailde vandaag de vierde versie van het boek, maar het is pas de tweede keer dat ik het EINDE haalde.

5. Niet alle personages in het boek halen het einde.

Superhelden3.nl6. Niks en niemand in Superhelden3.nl is wat het lijkt.

7. Ik ben heel tevreden over deze versie, maar de redacteur van De Fontein moet het nog lezen, dus er kan nog van alles misgaan!

8. Dit is het laatste deel van de trilogie, maar misschien niet het laatste boek over de Superhelden.

9. Deze week verschijnt de vijfde druk van het eerste deel en de derde druk van het tweede deel. In totaal zijn er nu bijna 20.000 exemplaren (van beide delen samen) gedrukt.

10. Twee buitenlandse uitgevers lezen nu een aantal vertaalde hoofdstukken van deel 1 om te kijken of ze de boeken misschien in hun land willen uitgeven.

Wie had dat allemaal kunnen bedenken toen ik in 2010 twitterde: ‘Uitgever gezocht met geld en lef’?

Ik niet.

 

IK HEB NIKS TE MELDEN

Nothing-to-Say‘Ik heb niets te melden,’ zegt de schrijver die meerdere malen per dag updates plaatst over kippetje Billy en zijn Waanzinnige Plannenlezingen. Toch is het waar, ik heb namelijk momenteel niks te melden over mijn vak. En toch is dat waar ik de afgelopen maanden bijna fulltime mee bezig ben: schrijven.

’s Morgens als ik de kinderen naar school heb gebracht en de ontbijttafel heb afgeruimd, zet ik de computer aan, plaatst een paar berichtjes op Facebook en Twitter, start Cold Turkey op – die mij verhindert nóg meer berichtjes te plaatsen op Social Media – en ga verder met het herschrijven van Superhelden3.nl.

nothing-to-say-so-blogIk heb een verhaallijn geschrapt die in de weg zat, hoofdstukken ingekort, conflicten toegevoegd, karakters die zaten te niksen een schop onder de kont gegeven en nieuwe hoofdstukken toegevoegd. Ik heb een illegale straatrace in Colorado meegemaakt, een ontsnapping op een militaire basis beschreven, research gedaan over de gevolgen van GPS uitval en mij verdiept in – nee, dat kan ik niet verklappen.

nothing 2En dat is nou net het hele ‘probleem’. Ik (her)schrijf vier à vijf uur per dag, maar kan er niks over melden, in ieder geval niet zonder te verklappen wat er allemaal gaat gebeuren in het laatste deel! Ik kan niks zeggen over het einde dat ik in 2010 al bedacht, maar waarvan ik mij afvroeg of ik dat wel of zou durven schrijven. Ik mag niet vertellen hoe het afloopt met Iris en Alex, of YunYun het overleeft en wat het geheim van Fiber is.

(En om nou iedere dag ‘tien pagina’s gecorrigeerd en herschreven’ te twitteren, lijkt mij ook wat saai).

i_have_nothing_to_say_2_tshirt-p235333878022065935z7tqq_400Gelukkig mag ik wel Facebooken en Twitteren over de boeken die wél in de winkel liggen. Dus verwacht de komende tijd updates over ‘Billy de Kip,’ ‘Waanzinnige Plannen,’ en het eerste deel van ‘Superhelden.nl,’ dat kerntitel is tijdens de aankomende Kinderboekenweek. En waar je niks over hoort, dat is waar ik de meeste tijd aanbesteed, namelijk: schrijven.

CRISIS OP DE BEURSVLOER VAN HET BOEKENVAK

Stand LibrisIk maakte gisteren mijn opwachting op de inkoopbeurs van Libris. Op deze beurs kunnen boekhandelaren die aangesloten zijn bij de organisatie aanschuiven bij de stands van de diverse uitgevers. Vertegenwoordigers laten de boeken zien die net verschenen zijn, of binnenkort uitkomen en noteren orders. Daarna schudden ze elkaar de hand en nemen afscheid van elkaar. Op naar de volgende.

Er staan normaal geen auteurs.

Uitgeverij Scriptum – die mijn boek Waanzinnige Plannen uitgeeft – vroeg of ik een dagje mee wilde draaien. Ze lieten een mooie poster maken en ik kreeg een apart tafeltje. Ze maakten een flyer (waarop boekhandels werden uitgenodigd om mij te boeken voor een lezing) en legden stapels van mijn boek neer. Ik vroeg of ik ook mijn Superhelden.nlboeken en het net verschenen prentenboek ´Billy de Kip´ mocht laten zien.

´Natuurlijk!´ zei de uitgever.

Zo´n antwoord was tien jaar geleden ongehoord geweest.

Spandoek BillyEven verderop was de stand van David en Goliat, waar Billy zijn eigen spandoek had. Net uit het zicht prezen de mensen van De Fontein hun fonds aan, waaronder de beide Superhelden.nltitels. En aan de andere kant van de beurs vertelde Meulenhoff over ´Het Oceaan aan het Eind van het Pad´ van Neil Gaiman, (waarbij ze er meestal bij vertelden, dat ik hem geïnterviewd had en volgend jaar bij hen als met een boek voor volwassenen debuteer.)

Het was een beetje een surrealistisch ervaring. Drie jaar geleden wist nog niemand wie ik was, en nu lag ik overal.

De bezoekers schoven aan bij Scriptum en het eerste dat mij opviel is dat iedereen kent, soms al tientallen jaren. Het titelaanbod werd doorgenomen en er werden aantallen genoteerd.

Bescheiden aantallen.

Aan het eind van het gesprek introduceerde de uitgever mijn boek en mij en schoven de boekhandelaren een tafeltje op. Ze schudde mij de hand en bekeken ‘Waanzinnige Plannen’. En dan gebeurde er steevast hetzelfde.

‘O, jij bent van Superhelden.nl!’

Waanzinnige PlannenWe spraken over Waanzinnige Plannen (het boek, maar ook hun eigen plannen voor de boekhandel) en ik gaf ze een gesigneerd leesexemplaar. Ze vroegen wanneer Superhelden3.nl verscheen, want daar was veel vraag naar.

We namen afscheid.

Tussendoor hobbelde ik naar de stand van David & Goliat om te vertellen over Billy. De vertegenwoordiger vertelde de boekhandels verbaasd dat de bestellingen al binnenkwamen, vóórdat de folder verstuurd was, omdat men als kennisgemaakt had met onze kip via Facebook. ‘En niet alleen twee of drie stuks,’ zei de vertegenwoordigster, ‘maar soms ook twintig of dertig!’

Externe prijzenDe catering was dramatisch. Mijn broodje Tex-Mex smaakte naar hondenvoer. Misschien kwam dat omdat de prijzen extern waren.

Het was niet druk. Veel boekhandels hebben het zwaar en nieuwe boeken inkopen kosten geld. Geld dat sommige winkels niet hebben. Dus komen ze niet naar de beurs en bestellen ze geen nieuwe titels.

Maar de crisis bood ook kansen. Ik hoorde van meerdere boekhandelaren dat ze muziek waren gaan verkopen, nadat de lokale cd-winkel failliet was gegaan. Een aantal winkels had hun oppervlak recent uitgebreid met horeca, andere gingen daar binnenkort mee beginnen. De Koperen Tuin in Goes had de horeca er juist uitgegooid en meer ruimte gegeven aan de kinderboeken. En met succes.

Er waren zelfs boekhandels die hun uitbreiding hadden gecrowdfund omdat hun klanten wél bereid waren om te investeren, in tegenstelling tot de bank. Er werden steeds meer activiteiten georganiseerd, lezingen gehouden.

Die winkels floreerden.

Ik kreeg een kijkje achter de schermen van het boekenvak, sprak gedreven, hardwerkende mensen die ondanks deze moeilijke tijd nog steeds hun hart en ziel in dit vak staken, die durfden te innoveren, die nieuwe titels inkochten – waaronder die van mij – om zich te onderscheiden van hun concurrenten. Ik zag mensen die als een kind zo blij werden van ‘Billy de Kip’, boekhandelaren die ‘Waanzinnige Plannen’ meenamen, niet alleen voor de winkel, maar ook voor zichzelf, omdat het bij hun ook bruiste. Ik sprak verkopers die een (gesigneerd) leesexemplaar van Superhelden.nl halen kwamen halen voor hun neefje, zoon of buurmeisje.

Het boekenvak heeft het moeilijk, maar is nog lang niet dood.

COLD TURKEY STOPPEN MET SOCIAL MEDIA

Opgeruimd staat netjesUPDATE: Het werkt! Ik heb social media uitstaan onder schrijftijd en zit nu al dik boven de 75.000 woorden! En wanneer de kinderen uit school zijn, mag ik weer in gesprek op Facebook en Twitter, want schrijven met twee jongens om mij heen, dat is nog erger dan Social Media.

Het is een luxeprobleem. Maar de afgelopen weken vind ik het lastig om mij te focussen op datgene waar ik elf jaar geleden mijn beroep van maakte: schrijven. Het goede nieuws is dat ik tegenwoordig geen schrijftijd meer inlever omdat er geld verdiend moet worden met een andere baan. Mijn extra-curriculaire activiteiten hebben allemaal met schrijven te maken: tv-opnames voor Telekids/Boekenbakkers, lezingen op scholen voor Superhelden.nl en in zaaltjes/huiskamers voor Waanzinnige Plannen. Vooral voor dat laatste boek doe ik momenteel veel promotie, logisch aangezien het nét verschenen is. Interviews voor kranten, tijdschriften, op de radio enz. Het is waanzinnig om te zien hoe goed het boek opgepikt wordt, dus ik klaag niet over de vele aandacht.

Maar schrijven lukt steeds slechter. En Superhelden3.nl moet toch echt deze maand af. Want anders ligt het niet voor Sinterklaas en Kerst in de winkel. En als ik langer met SH3.nl bezig ben dan gepland, dan begin ik te laat aan Nachtmerrieman en ligt dat boek volgend jaar niet in de winkel.

Luxeproblemen, ik zei het al. Maar toch.

De enige manier om promotie en schrijven te combineren is om beide activiteiten strikt te scheiden. En aangezien ik de attentiespanne heb van een jonger puppy als het om Social Media gaat, heb ik besloten om de stekker eruit te trekken.

Het idee was om de dongel (die mijn pc van wifi voorziet) in de ban te doen tijdens het schrijven. Dan maar geen Wikipedia, Streetview, Synoniemen.net, Google Translate en – niet te vergeten – de muziek van  Carte Blanche. Jammer, maar dan heb ik in ieder geval ook geen toegang tot Facebook, Twitter en mail wanneer ik aan het schrijven ben.

Omslag Superhelden3.nlGelukkig bleek dat niet nodig. Antisocial voor de Mac en Cold Turkey voor de pc blijken precies dat te doen wat ik nodig heb: iedere site blokkeren die mij van het schrijven afhoudt. Niet alleen de social media sites, maar ook Stoerboek.nl en Waanzinnigeplannen.nl (zodat ik niet kan bloggen of reageren op berichtjes.)

Het afgelopen half uur heb ik het voor het eerst geprobeerd. En het werkte perfect. Een half uur geen toegang tot social media en mijn werkkamer was opgeruimd en schoongemaakt.

Morgen ga ik beginnen aan het einde van het laatste deel van Superhelden.nl. Gewoon Cold Turkey.

#ikkandat

STREETVIEW VOOR SCHRIJVERS

Pikes PeaksAlexander Klöping interviewde voor DWDD University Chris Anderson – de ex-hoofdredacteur van Wired, die nu drones maakt – waar de vliegende fotografen in de toekomst voor gebruikt kunnen worden. Chris Anderson gaf het volgende – uitermate interessante antwoord – ‘Als ik eerlijk ben, is dat als in de jaren ‘70 vragen wat je met computers kan doen. […] Technologen verzinnen niet wat je met technologie kunt. Wij maken de techniek […] zodat de gewone burger er in het dagelijks gebruik een doel aan kan geven.’

Daar moest ik vandaag aan denken, toen ik vanmorgen over de Pikes Peak Highway reed in Colorado.

Nee, ik heb niet ineens een rijbewijs en nee, ik stapte vanmorgen ook niet op het vliegtuig naar Amerika. Maar ik reed – voor mijn gevoel –van Colorado Springs naar Pikes Peak en genoot onderweg van het uitzicht. Wat ik zag, zag ik door de ogen van Alex, een van de personages in Superhelden3.nl.

Hoe ik dat deed? Via Google Streetview natuurlijk.

Zouden ze bij Google ooit beseft hebben hoe essentieel Streetview is voor schrijvers? Zou er iemand in Silicon Valley überhaupt weten dat schrijvers uit de hele wereld samen met hun hoofdpersonen door verre landen en steden reizen, zonder er ooit daadwerkelijk te komen?

Vast niet. En dat hoeft ook niet. Want wat Anderson zegt, klopt, het zijn niet de technologen die verzinnen wat je met techniek kunt doen, maar de consument. En het zijn de schrijvers die wat ze zien weer vertalen naar verhalen. Zodat de lezer die straks Superhelden3.nl leest, zich in Colorado waant, naast Alex op de passagiersstoel de berg oprijdt en met hem mee mijmert over een verloren verleden en een onzekere toekomst.

Reis je mee naar de top?

JE MANUSCRIPT OPPOETSEN

Je manuscript schoonmaken vereist precisieIn de filmwereld noemen ze het een ‘script polish’. Dat is iets anders dan herschrijven. Herschrijven doe je nadat je de eerste versie hebt afgerond en je (eindelijk) ziet wat er wel en wat er niet in het (manu)script thuishoort. Je verplaatst scènes (of gooit ze gewoon weg), je voegt personages samen, verandert je einde, of gooit de complete structuur om.

Tijdens het herschrijven mag alles nog! Bij Superhelden2.nl schrapte ik maar liefst 35.000 van de 65.000 woorden, omdat ze niet in deel twee maar in deel drie thuishoorden. Daarna schreef ik een compleet nieuw begin, herschreef het hele manuscript en begon toen pas aan de ‘polish’. (Dat ik daardoor drie maanden langer aan het boek bezig was en de kinderboekenweek op een haar na miste, was betreurenswaardig, maar helaas noodzakelijk. De kwaliteit van het boek moet wat mij betreft altijd leidend zijn.)

Bij een polish blijft de basis van je (manu)script intact. Wat je doet is scènes inkorten (en een enkele keer uitbreiden), expositie verwijderen (waar de schrijver of één van de karakters op een onhandige manier het plot probeert uit te leggen), thema’s benadrukken en kijken of alle zinnen wel lekker lopen.

Eén van mijn favoriete handelingen tijdens het oppoetsen van een manuscript, is ‘punching up the dialogue’. (Net als bij een script polish ken ik daar eigenlijk geen goeie Nederlandse term voor). Maar wat je op zo’n moment doet als schrijver, is de soms al te letterlijke dialogen veranderen in teksten waardoor je personages gaan praten als echte mensen. Het kan zijn dat ze juist het tegenovergestelde gaan zeggen van wat ze bedoelen. Sarcastische personages worden vaak nog sarcastischer, onzekere personages handelen nog meer naar hun karakter. Met soms maar een paar simpele wijzigingen, krijgen de karakters reliëf en het boek meer diepgang.

De afgelopen twee weken heb ik niets anders gedaan dan het manuscript van Superhelden3.nl oppoetsen. En dat is vreemd voor mij om te doen in dit stadium, want ik moet het einde nog schrijven. Maar omdat het hier om het laatste deel van de trilogie gaat, is het essentieel dat iedereen in het boek handelt en praat zoals ik dit wil. Mr. Oz, Iris, Alex, Fiber, Justin en YunYun, allemaal hebben ze een pad afgelegd (dat soms al begon voor het eerste deel), en eindigt in dit laatste. Daarom lees en poets ik, kort ik in en scherp ik de conflicten tussen de personages aan. A.s. zondagavond moet ik daar helemaal mee klaar zijn. En dan – op maandagochtend klokslag negen uur – begin ik aan het laatste deel van het laatste deel. De schaakstukken staan op het bord. De zetten zijn uitgedacht. Het eindspel kan beginnen.

En ik heb geen idee wie er wint.

Superhelden3.nl verschijnt in november 2013.