RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

In Nederland zijn – naar mijn weten – ca. zeshonderd kinderboekenschrijvers actief. Daarvan zijn er minder dan tien rijk. Meer dan vijfhonderd heeft schrijven als bijbaan. Slechts een klein aantal auteurs kan leven van het vak, als hun boeken tenminste op regelmatige basis worden uitgeven. Geen boeken betekent immers : geen lezers, geen optredens en geen royalties. Teren op eeuwigverkopende bestsellers is er vaak niet bij.

In het Nederlandse taalgebied geven ongeveer vijftig uitgeverijen kinderboeken uit. In een overvolle markt strijden auteurs niet alleen om een plaatsje in de boekhandel, maar ook om een plaatsje bij de uitgevers. Aangezien uitgeverijen vaak hun eigen specialisatie hebben (prentenboeken, leesmethodes, historische romans, Young Adult) worden veel van onze boeken uitgegeven door verschillende partijen. Het is dus enorm belangrijk om – naast het schrijven van prachtige boeken – goede contacten te onderhouden met de mensen van de verschillende uitgevers.

Een blog schrijven over een uitgever die structureel achterblijft met het uitkeren van royalties is daarom iets wat je alleen maar doet als je heel sterk in je schoenen staat en heel zeker van je zaak bent. Toch heeft kinderboekenauteur Rian Visser dat afgelopen week gedaan met haar blog ‘Van schrijver tot bedelaar’ waarin ze de financiële missers van de Vlaamse uitgeverij Clavis aan de kaak stelt.Dat Rian ervoor gekozen heeft met open vizier ten strijde te trekken tegen haar uitgeverij, als een ridder tegen een grote draak, getuigt van erg veel lef.

Maar Rian is natuurlijk niet gek. Rian heeft namelijk iets wat maar weinig collega-auteurs hebben: een heel sterk internetmerk. Met haar blogs en haar aanwezigheid op Twitter (meer dan 3.600 volgers) heeft Rian de afgelopen jaren hard gewerkt aan dat merk. En dat was te merken. Haar blog leverde in drie dagen meer dan 13.000 (!) bezoekers, ruim 160 reacties op (voornamelijk van collega’s met dezelfde vervelende ervaring) artikelen in de Vlaamse kranten De Morgen en Het belang van Limburg, en een item op TV Limburg. Daarmee toont Rian meteen de kracht van internet aan: in deze tijd is één ridder al heel snel een heel leger.

Inmiddels heeft Uitgeverij Clavis beterschap beloofd. Ridder Rian en haar leger houden het goed in de gaten.

GOEDE VOORNEMENS GESLAAGD

1 januari 2010 keken iets meer dan 100.000 mensen naar het tv-programma ‘ Goede Voornemens, Slechte Voornemens‘. Het ging over mensen die het roer om wilden gooien. Ze wilden stoppen met roken, afvallen, op het rechte pad blijven, meer tijd vrijmaken voor hun kinderen.

Eén van de deelnemers  wilde orde op zaken stellen met zijn financiën. Dat was ik. Want eind 2009, toen het programma werd opgenomen, zat ik behoorlijk aan de grond. We waren een jaar daarvoor verhuisd naar een groter – en behoorlijk duurder – huis. Ik was na vijf jaar noodgedwongen gestopt met mijn PR-bureau (mijn enige overgebleven klant was door de kredietcrisis getroffen.) Ik stond voor de keuze: actief acquireren voor nieuwe klanten, of kiezen voor mijn droom en fulltime kinderboekenschrijver worden.

Ik koos voor het laatste.

In eerste instantie ging het best goed: ik werd het hele jaar door gevraagd om op te komen treden op scholen en in bibliotheken en ik schreef en publiceerde minimaal drie boeken per jaar. Toch waren mijn inkomsten wel geslonken. En daar zat hem de kneep.

Ik gaf namelijk nog steeds net zoveel uit als voorheen. Strips, boeken, games, dvd’s, muziek, eten, … ik gaf geld uit alsof ik de loterij gewonnen had. Dat ging een tijdje goed en toen kwam de zomer.

Tijdens de zomer had ik altijd een grote PR-klus te doen. Maar een schrijver kan in de zomer weinig anders dan schrijven. Scholen zijn gesloten, bibliotheken zijn leger dan ooit. Mijn inkomen daalde niet, het stopte. Drie maanden lang kwam er geen cent binnen.

Na de zomer had ik helemaal niets meer, behalve een gat van drie maanden. Ik kon dat gat op geen enkele manier inlopen, ook al had ik na de zomer gelukkig weer genoeg te doen.

Op Twitter kwam een oproep langs om mee te doen aan een tv-programma over goede voornemens. Ik besloot mij op te geven en werd geaccepteerd. Er kwamen verschillende mensen bij ons thuis filmen en op het laatst werden zowel mijn vrouw als ik geïnterviewd door programmamaker Bram van Splunteren. Hij vroeg mijn vrouw: ‘ Als Marcel dit niet oplost, houdt jullie huwelijk dan nog stand?’ Mijn vrouw antwoordde ontkennend. Gelukkig voegde ze er wel aan toe dat ze er alle vertrouwen had dat ik dit op ging lossen. (Jammer dat ze dat stukje niet uitzonden, zodat mijn ouders en sommige vrienden dachten dat we bijna in een scheiding lagen, maar dat terzijde).

Haar  opmerking zette mij wel aan het denken. Ik heb een gezin met twee kleine kinderen en ik breng 50% van het inkomen in. Als ik getrouwd wilde blijven met mijn favoriete vrouw van de hele wereld, moest ik hoognodig iets doen.

We deden het volgende: ik stopte met het kopen van strips, games, dvd’s etc. We namen met pijn in ons hart afscheid van onze werkster en gingen zelf schoonmaken, tussen onze drukke werkzaamheden door. We sloegen de AH voortaan over en haalden onze boodschappen bij de Nettorama. Biologisch vlees en uit eten waren verleden tijd. We gingen niet op vakantie en ik ging voor het eerst in zes jaar niet naar Lowlands.

Daarnaast begon ik hogere bedragen te vragen voor commercieel werk. Ook ging ik  actiever op zoek naar commerciële schrijfklussen. In plaats van mij te focussen op die ene grote opdracht – die meestal op het laatste nippertje niet doorging – sprak ik met meerdere potentiële opdrachtgevers onder het motto: ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt.’ Ik leerde ‘nee’ zeggen tegen heel leuke klussen die veel tijd kosten, maar weinig opleveren. Ik vroeg voorschotten aan op nog te ontvangen royalties en verkocht 100 boeken via Twitter om de belastingen te betalen. Langzaam begonnen we in te lopen en halverwege het jaar waren we bijna weer helemaal bij.

Toen  kwam de zomer van 2010. Het gevreesde gat in het midden van het jaar. De grote opdrachten waar ik mee bezig was, leken geen van allen door te gaan en de stress sloeg toe. Mijn echtgenote wilde dat ik een baan ging zoeken en ik wilde alles op alles zetten om fulltime schrijver te blijven. Net toen ik er geen gat meer in zag, gebeurde er van alles.

Bino werd verkocht aan China en Thailand . Er werden bescheiden maar welkome voorschotten overgemaakt. De Waag vroeg mij om hoorspelen te schrijven rond de Forten van Amsterdam, een goedbetaalde klus waarmee ik de hele zomer doorbracht. Meer opdrachtgevers dienden zich aan, voor vertalingen, audioboeken voor de vakantie, workshops schrijven en lezingen voor volwassenen. Ik mocht een biodiversiteitsprookje schrijven en met een groep kinderen en een boswachter het bos in op de Dag van de Biodiversiteit. De Kinderboekenweek zat overvol en de maand daarna ook. Ineens leek iedereen te weten wat ik deed, waar ik goed in was, én wat ik kostte. Ik zeg niet dat we ineens stinkend rijk waren, maar voor het eerst sinds het beëindigen van mijn PR-bureau zat er weer balans tussen inkomen en uitgaven.

Het is nu 1 januari 2011. Precies een jaar geleden zaten wij voor de televisie en keken we naar onszelf, strijdvaardig, maar ook een beetje wanhopig, hopend op betere tijden. Onze werkster begint deze week weer met het schoonmaken van ons huis en ik heb zowaar vier maanden inkomen apart staan, zodat ik de komende tijd zonder zorgen kan schrijven aan mijn nieuwe boek. Boodschappen doen we nog steeds bij de Nettorama, maar ook af en toe weer bij de AH. En wie weet gaan we dit jaar zelfs weer op vakantie.

Waarom lukte mij dit wel, terwijl de meeste goede voornemens een vroege dood sterven? Ten eerste omdat er iets op het spel stond. Als ik dit niet oploste, dan zou alles wat ik de afgelopen jaren had opgebouwd, zowel privé als zakelijk, teniet worden gedaan. Ten tweede heb ik het in de wereld gezet. Iedereen die ik kende (en velen die ik niet kenden) wisten waar ik op uit was en wat ik wilde bereiken. Ten derde liet ik mij ondersteunen, door een coach, door mijn vrouw, door mijn vrienden. En als laatste en misschien wel belangrijkste, omschreef ik mijn doelen en gaf ik mijzelf deadlines.

Ik kan nu met gepaste trots en veel dankbaarheid terugkijken op een enerverend maar ook mooi 2010 waarin mijn goede voornemens realiteit zijn geworden. Ik kan nieuwe doelen stellen en nieuwe voornemens creëren die meer in lijn liggen met mijn dromen dan met mijn angsten.

Hoe zit dat met jou?

Wat zijn jouw dromen? Welke angsten wil jij onder ogen zien? Welke goede voornemens ga jij in de wereld zetten voor 2011? Welke doelen ga je helder maken en welke deadlines ga je stellen? Hoe ga jij je laten ondersteunen in het behalen van je doelen? Voornemens gaan niet over wensen. Voornemens gaan over resultaten.

Wat ga jij creëren om succesvol te zijn?

Help een school in Paramaribo aan jeugdboeken!

(en help de wereld veranderen)

Twitter, LinkedIn, Hyves en andere Social Media gaan voor mij over Sociale Overwaarde. Daarom deze oproep: heb je kinderboeken op zolder liggen die je niet meer gebruikt? Ben je zelf schrijver van kinderboeken en wil je net als ik een aantal gesigneerde exemplaren van je boeken doneren? Werk je bij een uitgeverij en heb je nog boeken in het magazijn liggen zonder directe bestemming?

Dan weet ik een hele leuke, bijzondere school in Paramaribo, met een schoolbibliotheek-in-wording die daar heel erg veel plezier aan gaat beleven!

Marijke is docent op OBS De Nieuwe Wereld, een school in Purmerend waar ik tijdens de Kinderboekenweek mijn kunsten mocht vertonen. Marijke vertelde mij een verhaal over een basisschool in Paramaribo, die zij een aantal jaren geleden bezocht. Het is een school waar de kinderen nauwelijks toegang hebben tot (Nederlandstalige) kinderboeken. In haar eigen woorden: ‘Ik ben vooral geschrokken van wat ze daar niet hebben.’ Sindsdien stuurt ze ieder jaar een doos naar de school, gevuld met oude en nieuwe boeken. Marijke vroeg of ik misschien exemplaren van mijn boeken ter beschikking wilde stellen voor de doos die ze dit jaar stuurt.

Natuurlijk wil ik dat. Maar waarom alleen mijn boeken? En waarom één doos? Wij zijn toch met heel erg veel mensen, hier op internet én daarbuiten?

Marijke bezocht de Dr. F.N. Ansarischool tijdens een congres in Suriname. Het is een basisschool met ca. 240 leerlingen, waarvan 40 kleuters. Volgens de directeur, mevrouw Ellen, valt lesgeven daar best mee: ‘Ik ben voorzien van tafels en stoelen……… De kleuters hebben sinds kort ook tafels en stoelen….’

De overheid bekostigt de leermiddelen. Marijke denkt dat daarmee alleen de boeken worden bedoeld, want potloden en pennen hebben ze nooit genoeg. Dat geldt ook voor knutselmaterialen. En voor posters aan de muur, of andere dingen die een schoollokaal op kunnen vrolijken.

Marijke: ‘De directeur heeft een emmer verf gekregen van een of andere stichting. Omdat ze uit Nederland boeken krijgt voor haar op te zetten bibliotheek. Dan hoeven ze daar minder geld aan uit te geven? Voor mij blijven er veel vraagtekens over bij het systeem. Er komen kinderen zonder ontbeten te hebben naar school. Als de school uit is, spoeden de leerkrachten zich naar hun tweede of derde baan … Ik heb geen foto’s gemaakt. Dat vond ik gênant.’

Even voor alle duidelijkheid: jeugdboeken worden gelezen door kinderen. Kinderen die lezen krijgen andere inzichten en gaan (nog meer) nadenken over wie ze zijn en wat ze kunnen betekenen voor de wereld. Kinderen die nadenken gaan de wereld veranderen.

Daarom mijn oproep: ga naar je kast, zolder, buurman of buurvrouw, verzamel alle jeugdboeken die je kunt vinden en/of missen en stuur ze naar:

O.B.S. De Nieuwe Wereld
t.a.v. Marijke Carduck-Hoovers
Yellowstone 11
1448 XW Purmerend

En we zouden het erg op prijs stellen als je hieronder in een reactie laat weten wat we kunnen verwachten.