Vier redenen waarom het goed is als je manuscript wordt afgewezen

rejection-slips-lol-kittehDe meeste schrijvers balen er ontzettend van als een uitgever hun manuscript niet wil hebben. Dat is onterecht. Het is juist een goede zaak dat ze het niet publiceren. Ik leg je uit waarom.

Er zijn meerdere redenen waarom een uitgever een manuscript weigert. Dit zijn de belangrijkste:

  1. Het boek is niet goed genoeg.

De meest voorkomende reden waarom een uitgever een manuscript afwijst is overal hetzelfde: het is niet goed genoeg. Het is slecht geschreven, onorgineel, saai of allemaal tegelijk. Het staat vol spelfouten, bevat ongeloofwaardige karakters, heeft bizarre plotwending, kromme zinnen of het boeit gewoonweg niet.

survey

Een goeie uitgever of redacteur weet meestal al binnen tien of twintig pagina’s wat voor vlees zij in de kuip heeft. (Meestal al na één pagina, maar je wilt iemand nog een kans geven om op gang te komen). En dat manuscript dat niet goed genoeg is, kan dus heel goed dat van jou zijn.

Jouw manuscript

Je hebt een jaar aan je manuscript gewerkt, of misschien nog wel langer. Je hebt het laten beoordelen door proeflezers, herschreven, laten liggen, nog een keer herschreven en nog een keer en nog een keer. Je hebt de allerlaatste spelfouten eruit gehaald en een keurige begeleidende brief of mail opgesteld. Je hebt uitgezocht hoe de uitgever het manuscript aangeleverd wil krijgen. Daarna deed je het eindelijk op de post, of verstuurde je het via de mail: jouw kindje, waar je zo hard aan gewerkt hebt. Het enige dat je nog kan doen is wachten.

En dan komt eindelijk die brief of die mail. Misschien moest je drie maanden wachten, misschien nog wel langer.

Afgewezen, staat er. We willen het niet hebben.

snoopy_paper2Het gebeurde met mijn boek ‘De Werelddromer’. Het was mijn allereerste manuscript en het was – achteraf gezien – niet heel erg goed. Maar dat wist ik toen nog niet. Pas toen ik de afwijzingsbrief van Uitgeverij De Fontein kreeg, zag ik wat er allemaal niet aan klopte. De uitgever (nu mijn uitgever van ‘Superhelden.nl’) had de tijd genomen om de eerste zestig pagina’s te becommentariëren. En geloof me, de kritiek was niet mals.

Ik realiseerde mij dat ik geen idee had hoe je een boek schreef. Ik had een jaar aan ‘De Werelddromer’ gewerkt, maar na de afwijzing ging ik terug naar de basis. Ik las boeken over structuur, over de opbouw van karakters, ik herlas boeken die ik mooi vond en probeerde te ontleden wat er zo goed aan was. En van boeken die ik slecht vond, probeerde ik te achterhalen wat er niet werkte.

Ik begon, kortom, het vak te leren.

Na ‘De Werelddromer’ is er nooit meer een manuscript van mij afgewezen.

Nu had ik geluk dat De Fontein de moeite nam om mijn manuscript (deels) te beoordelen. Meestal gebeurt dit niet en krijg je slechts een afwijzing. Daarin staat soms dat ze het niet mooi vonden. Wordt dan niet boos. Ga niet roepen dat ze je werk niet hebben begrepen, maar ga wat doen met de kritiek. De grootste bestsellers zijn soms tientallen keren afgewezen, herschreven en opnieuw opgestuurd. Net zolang tot er een uitgever hapte.

Wees blij dat deze uitgever jouw slechte manuscript niet uitgeeft, maar je wijst op de tekortkomingen. Daar wordt je boek en jij alleen maar beter van.

Soms staat er ook iets anders:

2. Het boek past niet in ons fonds.

Die zin kan twee dingen betekenen. Ten eerste dat ze je boek een prul vonden, maar dat niet willen/durven te zeggen. Het kan ook zijn dat het manuscript daadwerkelijk niet in het fonds past. Bijvoorbeeld omdat ze het soort boek dat jij schreef niet uitgeven. In dat geval heb jij je huiswerk niet goed gedaan. Het heeft geen enkele zin om een thriller te sturen naar een literaire uitgever. Of een literair kinderboek naar de uitgever van G. Stilton. Dan kan je boek nog zo goed zijn, het hoort er gewoon niet thuis.

Het kan ook zijn dat ze juist teveel van dit soort boeken hebben. Een uitgever van Nicci French zit waarschijnlijk helemaal niet te wachten op een vergelijkbare thriller en wil iets heel anders. Ook in dat geval moet je blij zijn dat de uitgever geen ja heeft gezegd. Jouw boek en deze uitgever zijn dan gewoon een slechte match. Jouw boek krijgt dan ook niet de juiste aandacht, die gaat namelijk naar de boeken die al goed verkopen.

Er kan ook een andere reden zijn voor de afwijzing:

3. Het boek is niet commercieel genoeg.

Soms krijg je van een uitgever te horen dat ze je boek geweldig vinden, maar dat ze niet denken dat er een markt voor is. In dat geval zijn er twee mogelijkheden:

  1. Ze hebben gelijk.
  2. Ze hebben ongelijk.

In het eerste geval moet je blij zijn dat ze je boek niet uitgeven. Want waarom zou jij een boek willen uitgeven dat niemand wil hebben? Ik heb er verschillende op mijn naam staan en hoewel ik trots ben op de inhoud, vind ik het heel jammer dat ze hun publiek niet hebben bereikt.

rejection letterIn het tweede geval moet je blij zijn dat deze uitgever je boek niet uit wil geven. Want als zij niet denken dat het een succes wordt, dan gaan ze er ook hun best niet voor doen. En dan is ook deze uitgever niet de juiste match.

In 2015 verschijnen de eerste twee delen van Superhelden.nl in Duitsland. Eerder was er een andere Duitse uitgever geïnteresseerd in de boeken en wilde ze graag uitgeven. Alleen het sales team wilde niet. Ze vonden het concept teveel op The Hunger Games lijken.

Ik baalde in eerste instantie, maar later was ik blij. Als het sales team het boek niet ziet zitten, dan wordt het waarschijnlijk een flop. Die mensen gaan niet hun best voor je doen.

Moet je niet willen.

Dan is er nog een belangrijke reden waarom jouw boek wordt geweigerd door een uitgever:

4. De uitgever ziet de potentie niet van het boek.

RejectionHarry Potter, The Beatles, de voorbeelden zijn legio: bestsellers die geweigerd zijn. De vraag is: zouden ze ook succesvol zijn geworden als ze wél waren uitgegeven door de sceptici?

Misschien wel niet. Want als jouw uitgever niet in jou gelooft, waarom zou hij het boek dat de juiste aandacht geven, de juiste cover, de juiste marketing?

Moet je niet willen.

Wat veel mensen vergeten is dat je een relatie hebt met een uitgever. Het is geen gunst die ze je verlenen, wanneer ze besluiten jouw boek te publiceren. Het is een zakelijke deal waar je allebei beter van moet worden. Financieel, maar ook artistiek. Daarom moet je alleen maar uitgegeven willen worden door een uitgever die niet alleen achter jou en je boek staat, maar waar jij op jouw beurt ook achter de uitgever staat.

Zou je willen trouwen met een persoon die jou niet interessant vindt? Zich voor je schaamt, je niet ziet zitten? Nee, toch? Waarom willen sommige schrijvers dan toch koste wat kost uitgegeven worden door uitgevers die geen fan van jou zijn?

Omdat het boek anders op de plank blijft liggen?

Verkeerde reden.

Dus de volgende keer dat je een afwijzing krijgt, overweeg dan:

  1. dat het boek (nog) niet goed genoeg is.
  2. dat je niet in het fonds past.
  3. dat de uitgever er geen markt in ziet.
  4. dat je uitgever jou of je boek niet snapt.

En ga dan herschrijven. Of schrijf een nieuw boek. Of geef het zelf uit (maar dan wel goed). Of stuur het op naar een andere uitgever die het wel snapt.

Succes.

EINDE VAN HET BOEK IS NABIJ

Als ik de visionairs moet geloven, is het papieren boek binnen enkele jaren verdwenen. Als ik uitgevers, boekhandelaren (en sommige lezers en schrijvers) moet geloven, maken e-books geen kans omdat ze niet naar papier ruiken. Dat de waarheid in het midden ligt is inmiddels wel duidelijk, maar waar is het midden? En nog veel belangrijker: wanneer komt het omslagpunt?

[Lees meer…]

6.000 X DE ZENUWEN

Gisteren kreeg ik voor het eerst de zenuwen over mijn boek. Echt fysiek de zenuwen. Dat was toen ik hoorde dat uitgeverij De Fontein besloten heeft om zesduizend exemplaren van Superhelden.nl te drukken.

6.000 exemplaren!

Het eerste wat ik dacht was: stel dat ze niet verkocht worden?

De afgelopen jaren was ik vooral gefrustreerd over uitgeverijen. Over het gebrek aan lef, gebrek aan marketing- en pr, over de lage aantallen die gedrukt werden. Ik wist het zeker: als een uitgever met mij mee zou denken, geloofde in Social Media, in de combinatie boek en internet én genoeg boeken zou drukken, dan zou ik heel veel boeken kunnen verkopen.

Maar de fantasie is makkelijker dan de realiteit. Wat nou als mensen het boek maar niks vinden? Wat nou als niemand de trailer bekijkt die we aan het maken zijn? Wat nou als Superhelden het verkeerde onderwerp is?

Ik raakte volledig in paniek.

Simone van der Vlugt stuurde mij een berichtje: ‘Zo’n grote oplage betekent dat de boekhandels groot hebben ingekocht. Hier past maar één reactie bij en dat is “Plop”.’

Een borrel, die kan ik momenteel goed gebruiken.

RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

RIDDER RIAN EN DRAAK CLAVIS

In Nederland zijn – naar mijn weten – ca. zeshonderd kinderboekenschrijvers actief. Daarvan zijn er minder dan tien rijk. Meer dan vijfhonderd heeft schrijven als bijbaan. Slechts een klein aantal auteurs kan leven van het vak, als hun boeken tenminste op regelmatige basis worden uitgeven. Geen boeken betekent immers : geen lezers, geen optredens en geen royalties. Teren op eeuwigverkopende bestsellers is er vaak niet bij.

In het Nederlandse taalgebied geven ongeveer vijftig uitgeverijen kinderboeken uit. In een overvolle markt strijden auteurs niet alleen om een plaatsje in de boekhandel, maar ook om een plaatsje bij de uitgevers. Aangezien uitgeverijen vaak hun eigen specialisatie hebben (prentenboeken, leesmethodes, historische romans, Young Adult) worden veel van onze boeken uitgegeven door verschillende partijen. Het is dus enorm belangrijk om – naast het schrijven van prachtige boeken – goede contacten te onderhouden met de mensen van de verschillende uitgevers.

Een blog schrijven over een uitgever die structureel achterblijft met het uitkeren van royalties is daarom iets wat je alleen maar doet als je heel sterk in je schoenen staat en heel zeker van je zaak bent. Toch heeft kinderboekenauteur Rian Visser dat afgelopen week gedaan met haar blog ‘Van schrijver tot bedelaar’ waarin ze de financiële missers van de Vlaamse uitgeverij Clavis aan de kaak stelt.Dat Rian ervoor gekozen heeft met open vizier ten strijde te trekken tegen haar uitgeverij, als een ridder tegen een grote draak, getuigt van erg veel lef.

Maar Rian is natuurlijk niet gek. Rian heeft namelijk iets wat maar weinig collega-auteurs hebben: een heel sterk internetmerk. Met haar blogs en haar aanwezigheid op Twitter (meer dan 3.600 volgers) heeft Rian de afgelopen jaren hard gewerkt aan dat merk. En dat was te merken. Haar blog leverde in drie dagen meer dan 13.000 (!) bezoekers, ruim 160 reacties op (voornamelijk van collega’s met dezelfde vervelende ervaring) artikelen in de Vlaamse kranten De Morgen en Het belang van Limburg, en een item op TV Limburg. Daarmee toont Rian meteen de kracht van internet aan: in deze tijd is één ridder al heel snel een heel leger.

Inmiddels heeft Uitgeverij Clavis beterschap beloofd. Ridder Rian en haar leger houden het goed in de gaten.

Yes! Yes! Waanzinnig Plan: een tipje van de sluier

Bij fictie gaat het meestal zo: een schrijver krijgt een idee voor een boek, werkt het uit en schrijft een eerste versie. Na twee of drie versies is hij (of zij natuurlijk) min of meer tevreden en stuurt het manuscript naar één of meerdere uitgevers. Daarna gaat hij wachten bij de brievenbus of mailbox.

In de meeste gevallen duurt het lang voordat je een reactie krijgt (drie tot zes maanden is geen uitzondering) en de reactie is vaak een afwijzing. Omdat het boek niet goed genoeg is, of omdat het gewoonweg niet in het fonds van de uitgeverij past. (Bijvoorbeeld omdat ze een bepaald genre niet uitgeven, of juist al heel veel vergelijkbare boeken hebben).

Als het boek wél wordt geaccepteerd, gaat er een redacteur mee aan de slag, waarna de schrijver zich op een nieuwe versie van het manuscript stort. Ondertussen laat de uitgeverij een omslag ontwerpen en zet een pr- en marketingcampagne op. Als iedereen tevreden is, gaat het boek eindelijk naar de drukker.

Al met al zit er in veel gevallen twee jaar of meer tussen idee en verschijning.

Het afgelopen jaar heb ik een verhaal uitgewerkt voor een nieuw boek. En in november wist ik eindelijk hoe ik het aan wilde pakken. Ik wist wát ik wilde schrijven én hoe het uitgegeven moest worden.

En daar lag het probleem: het was voor mij essentieel dat het boek vóór de kinderboekweek 2011 in de winkel kwam te liggen. Dat gaf mij elf maanden de tijd om het boek te schrijven, te herschrijven én uit te laten geven.

Een waanzinnig én krankzinnig plan.

Ik schreef het eerste hoofdstuk en maakte een opzet van het boek. Dat stuurde ik samen met het plan naar een uitgeverij die kende. Daarna twitterde ik het volgende: ‘Gezocht: een uitgeverij met lef (en budget) die samen met mij een Waanzinnig Plan wil uitvoeren.’

Binnen twee dagen had ik vier afspraken met vier verschillende uitgeverijen. En allemaal reageerden ze superenthousiast. Niet dat ze geen haken en ogen zagen. Niet dat er geen zaken meer uit te zoeken zijn. Maar over de opzet van het plan en het boek waren de uitgeverijen unaniem enthousiast.

En de eerste ‘JA!’ is inmiddels binnen!

De komende weken vinden er vervolggesprekken plaats en wacht mij de moeilijke taak om te bepalen waar de beste ‘match’ ligt.  Maar één ding is zeker: het boek gaat er komen in 2011!

(Waar het boek over gaat en waarom het zo essentieel is dat het volgend jaar in de winkel ligt, vertel ik een volgende blog).

Mag ik 1 boek van u?

Het overkwam zelfs Harry Mulisch. Ook van misschien wel de grootste schrijver van Nederland zijn vele titels alleen nog maar tweedehands te koop. Niet omdat zijn boeken niet goed (meer) zijn. Niet omdat Mulisch herpublicatie tegenhield. Niet omdat de inhoud om de een of andere reden verloren is gegaan. Het is omdat herdrukken van oude titels niet rendabel is. Er is domweg te weinig vraag om een herdruk te verantwoorden. Zelfs bij Mulisch.

In de afgelopen tien jaar schreef ik een kleine dertig boeken. Daarvan zijn er – nu al – elf niet meer te koop, omdat de oplage geheel verkocht is en er voor de uitgeverij geen reden is om ze bij te drukken. Als je één van deze boeken wilt lezen, zit er niets anders op dan naar de bibliotheek te gaan, tweedehandsboekwinkeltjes af te struinen of naar marktplaats.nl te surfen.

Het is een probleem dat alle schrijvers hebben. Of misschien moet ik zeggen: hadden.

Vanaf 1 januari start de site www.1boek.nl. Het is een initiatief van Scan Laser, een drukkerij gespecialiseerd in Printing on Demand (POD), oftewel, drukken op bestelling. Het systeem van losse boeken drukken bestaat alweer even – lulu.com is er groot mee geworden – maar wat 1boek.nl is zo uniek maakt is de inhoud. Alle uitgeverijen kunnen op deze site hun oude titels uploaden en beschikbaar maken voor het grote publiek. Titels die pas gedrukt worden als iemand ze bestelt. En dat is revolutionair.

Chris Anderson, hoofdredacteur van Wired en auteur van het boek ‘The Long Tail’ schreef het volgende: “De gemiddelde Barnes & Nobles heeft 130.000 boeken op voorraad. Toch staan meer dan de helft van de boeken die verkocht worden via Amazon.com niet in hun winkels.” Dat betekent dus dat een boekhandel enorm veel verkopen mist door boeken niet op voorraad te hebben. Helaas voor de boekhandel worden van deze lijst slechts enkele exemplaren per titel verkocht. Het is wat Anderson The Long Tail noemt.

Iedere dag drukt en verkoopt Scan Laser tussen de 40 en de 50 Pinkeltjes, je weet wel de boeken van Dick Laan. Het zijn iedere dag verschillende titels, maar ze hebben allemaal één overeenkomst: ze worden pas gedrukt als jij ze bestelt.

Wat betekent dit nu voor ons schrijvers? Heel veel! We kunnen onze uitgever vragen de oude titels op 1boek.nl te zetten. We kunnen echter ook de rechten terug vragen van onze boeken (die toch niet meer worden verkocht) en ze zelf online zetten. Het is zelfs mogelijk dat we een eigen webshop openen, en deze op onze eigen site zetten, zodat je onze oude boeken bij ons kunt aanschaffen en betalen. Zonder dat je dat ziet, wordt de bestelling naar de drukker gestuurd, het boek geprint en met jou afgerekend. Daarna stuurt 1boek.nl het boek naar je toe. En Scan Laser maakt een deel van de omzet over op de rekening van ons schrijvers. En dat is meer dan we normaal aan royalties ontvangen …

Hoelang gaat het gaat duren voordat alle boeken van Mulisch weer leverbaar zijn én dus gelezen worden? En hoelang gaat het duren voordat wij schrijvers niet alleen onze oude, maar ook nieuwe boeken in onze shop gaan zetten?

Waanzinnig Plan

UPDATE!

De eerste hobbel is genomen! Dit weekend heb ik van mijn spaargeld (waar ik een iPad van zou gaan aanschaffen) een url overgenomen van een bedrijf dat er niks mee ging doen. Maandag gaan de e/mails eruit …

Gisteren had ik een waanzinnig plan. Een plan dat – mocht ik het inderdaad ten uitvoer gaan brengen – een enorme impact gaat hebben op mijn 2011. Als ik ga doen wat ik nu in mijn hoofd heb zitten, dan is 2011 bij deze volgepland, dan is er weinig tot geen ruimte meer om nog iets anders te doen. Zo’n plan, dus.

(Ja, ik weet het: lekker vaag. Maar nu vertellen wat ik ga doen, is als John de Mol die over The Voice of Holland vertelt, voordat hij het concept heeft vastgelegd. J.K. Rowling – om wat dichter bij huis te blijven – die het einde van Harry Potter verklapt, voordat het eerste boek verschenen is. J.J. Abrams die laat vallen dat Lost gebaseerd is op gebakken lucht, voordat de eerste aflevering is uitgezonden.)

Om mijn Waanzinnige Plan ten uitvoer te brengen, moet ik eerst een aantal belangrijke zaken regelen. Zaken die geld kosten. Zaken waar contracten voor moeten worden getekend. Zaken waar mensen zich voor 2011 aan moeten committeren. En 2011 is niet zover meer weg …

Vannacht ben ik om half vijf mijn bed uitgestapt en heb ik een aantal e-mails geschreven aan evenveel Belangrijke Personen. Deze e-mails staan nu geparkeerd op mijn laptop. Ik heb nog een week de tijd, voordat ik ze kan versturen, voordat het laatste element op zijn plaats valt.

Zal ik het doen?

Make it up as you go

John Lennon zei : ‘Life is what happens to you when you are busy making other plans.’ Dat is wel waar, maar geen excuus om dan maar niets te plannen. Een doel hebben geeft je werk relevantie en het helpt je keuzes maken.

Geen plan hebben is echter óók geen excuus om niets te doen. Een boek schrijf je door te beginnen met schrijven, niet door er eeuwig over na te denken. Een uitgeverij begin je door de eerste stap te zetten

Peter van Eijk, directeur van Stichting Bibliotheek.nl, sprak op de Middag van het Kinderboek over de opkomst van het E-Book. Hij zei: ‘Het is een illusie nu al te weten hoe over vijf jaar de verdienmodellen eruitzien en hoe de rechten precies geregeld zullen zijn. Laat je niet afschrikken door alle mogelijke hobbels en hindernissen die je tegen kunt komen. Afwachten en niets doen is geen optie, want dan zullen anderen je voorbijgaan.’

Wat dat betreft is een (E-)boek schrijven niet anders dan een uitgeverij (of elk ander bedrijf) opstarten: formuleer een (eind)doel, maak een globaal plan en begin. En ‘Make it up as you go’.  Op die manier ben ik tien jaar geleden begonnen als schrijver. En zo ben ik nu aan het starten als uitgever. Door mij in te schrijven bij de Kamer van Koophandel. Door de rechten van boeken, die niet meer verkrijgbaar zijn, terug te vragen bij mijn uitgever. Door mij aan te sluiten bij een club van schrijvers en would-be uitgevers om samen het e-bookwiel uit te vinden. Door afspraken te maken met Printing-On-Demand drukkerijen.

Mijn vraag aan jou: welk plan voer jij niet uit? Wat is excuus? Wat is je doel? Wat zou de eerste stap kunnen zijn? En wanneer ga je hem zetten?

Welkom op StoerBoek.nl

2 december 2009 hakte ik de knoop door en besloot uit frustratie met mijn huidige uitgeverij er zelf één op te starten. Ik vroeg mijn volgers op Twitter te stemmen op één van de namen en een meerderheid koos voor StoerBoek.nl. De volgende dag ging ik vol goede moed naar de Kamer van Koophandel om mijn nieuwe bedrijfsnaam in te schrijven. Ik zou de uitgeefwereld wel eens een poepie laten ruiken.

1 januari 2010 zagen honderdduizenden Nederlanders mij en mijn vrouw bij het tv-programma Goede Voornemens, Slechte Voornemens, waarin ik vertelde over onze slechte financiële situatie. Na de uitzending realiseerde ik mij dat ik maar op twee dingen moest richten: minder uitgaven en meer inkomen. Het starten van een eigen uitgeverij moest even op een laag pitje.

Zomer 2010 Mijn uitgaven zijn beheerst, mijn inkomsten meer dan voldoende. Mijn planning is daarentegen tot eind 2010 gevuld met nieuwe opdrachten, optredens en boeken. Geen tijd om aan iets nieuws te beginnen. Daarnaast dringt zich steeds vaker de vraag bij mij op: wil ik wel een uitgeverij?

1 oktober 2010. De site van StoerBoek.nl is eindelijk online. Hij is gemaakt door de onvolprezen @abduladvany in ruil voor een tas vol met golfclubs. Het is een blogsite geworden, waar ik in de eerste instantie ga schrijven óver schrijven. Over alles wat je doet en bedenkt voordat je aan een boek begint. Over waar schrijvers hun inkomsten vandaan halen. Over successen en mislukkingen. Over collega’s en hoe zij hun werk zien. Én over uitgeven.

Over de ontwikkelingen in de e-markt wordt volop geblogd door IT- ers en kennisexperts en – in mindere mate – door uitgevers, maar nog weinig door auteurs. Dat gat wil ik op deze site gaan vullen. Of daar uiteindelijk een uitgeverij uitkomt (en of die enkel en alleen van/voor mijzelf is), is niet eens zo belangrijk. Ik voorspel dat de reis er naartoe al interessant genoeg is. Reizen jullie met mij mee?