VASTE BOEKENPRIJS GEKRAAKT

Free Record Shop werd teruggefloten, Splinq doet het met een ingewikkelde kortingsconstructie, maar op Bol.com is de vaste boekenprijs allang gekraakt.

Surft naar Bol.com en kies een willekeurig boek, bijvoorbeeld ‘Koorts’ de nieuwe thriller van Saskia Noort. In plaats van nieuw, kies je voor tweedehands. Daar wordt het boek via meerdere aanbieders aangeboden voor rond de twaalf, dertien euro. Dat is meer dan 30% onder de Vaste Boekenprijs.

Maar, zult u zeggen, dat is niet hetzelfde boek, want het is al gelezen! En een tweedehands boek hoeft niet aan de vaste boekenprijs te voldoen. Klopt. Maar kijk eens goed naar de omschrijvingen van deze ‘tweedehands boeken’:

“Nieuw en ongelezen”, “In folie”, “In seal!” “Nieuw in verpakking, geschikt als kado”.

Vergis u niet, deze boeken zijn gloednieuw en worden niet verkocht door consumenten, maar door handelaren. Ze hebben (bijna) alles en voor zover ik weet is de constructie volledig legaal. En – en dat is misschien wel het allerbelangrijkste – de drempel voor de consument is laag. Je bestelt en betaalt nog steeds via Bol.com.

Terwijl de fysieke boekhandels moord en brand schreeuwen dat er geen vaste boekenprijs voor e-books komt, is de vaste boekenprijs voor fysieke boeken ondertussen allang gekraakt. En geen haan die er naar kraait.

Ben ik nou gek?

Reacties

  1. Als consument en boekenfreak kan ik het wel waarderen als ik boeken goedkoop op de kop kan tikken.
    Maar logisch (en fair) is het niet nee.
    Die beschrijvingen zijn me trouwens nooit opgevallen. Volgens mij heb ik toch altijd tweedehands, ietwat beduimelde boeken gekocht. Nieuwe boeken koop ik in de boekhandel, dat vind ik gezelliger.

  2. Ik ben niet zo thuis in het boekenvak, maar moet eerlijk zeggen dat ik me altijd heb verbaasd over het bestaan van de vaste boekenprijs. Wat is daar eigenlijk de gedachte achter?

  3. Nog gekker: er zijn mensen die nieuwe boeken tweedehands aanbieden voor een prijs die hoger ligt dan de vaste boekenprijs. Vaak doen ze dit al voordat het uberhaupt mogelijk is dat er een boek in het tweede-handscircuit is beland. Ik heb bol.com er wel eens op aangesproken en ze hebben er zelfs een aparte afdeling voor die niet-zuivere zaken moet opsporen en elimineren, maar ze konden/deden weinig met mijn melding. Wel werden de desbetreffende boeken ineens niet meer door die mensen aangeboden. Daarbij is het gebleven, want ze zijn nog steeds actief bij bol.com en hebben een heel hoge klanttevredenheid. Rara…

  4. Nee Marcel, je bent niet gek. De Wet op de vaste boekenprijs is zo lek als een mandje. Wellicht niet toen-ie werd ingevoerd, maar nu wel. En de Wet is bovendien onhoudbaar geworden (zie je eigen verhaal). Overigens geldt de Wet voor in aan eindafnemers in de handel gebrachte boeken; zijn ze eenmaal in de handel geweest, dan geldt de Wet niet meer. Vandaar dat tweedehandsboeken er niet onder vallen, maar die mogen dus best nieuw zijn. Als verkopers op Bol de boeken zelf met korting hebben ingekocht bij de uitgever en ze bieden die boeken vervolgens als tweedehands aan, dan is dat ontduiking van de Wet en dus strafbaar. Maar bewijs het maar eens.
    Dat de wet op de schop moet is duidelijk. Maar het vak wil de wet zelfs aanscherpen. Het is te triest voor woorden.

    • hans busjes zegt:

      @bob Ik wilde tijdens een workshop bij Selexyz het mindmapboek met korting aan de 80 deelnemers geven. Waarom mag dat dan niet. Die boeken zijn toch ook “in de handel geweest”?

  5. Frank Huysmans zegt:

    Die toevoeging ‘zeggen ze’ van Marcel is terecht. In het afgelopen decennium is twee keer geprobeerd de werking van de wet op de vaste boekenprijs te evalueren. Eerst door het Centraal Planbureau en het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2002 (http://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2002/Boek_en_markt) en in 2009 door het onderzoeksbureau APE (http://www.ape.nl/nl/projecten/default.asp?nID=118). Beide keren moesten de onderzoekers vaststellen dat het boekenvak zijn data niet op orde had, zodat de werking niet hard kon worden getoetst. En er zijn nogal wat twijfels bij de werking. Zie de beide rapporten. Ook nu is die databasis nog niet op orde trouwens, weet ik uit eerste hand. Het probleem is dat uitgevers hun bedrijfsgegevens als concurrentiegevoelige data zien – niet ten onrechte natuurlijk, maar daardoor zou het best eens kunnen dat ze hun vaste prijs op niet al te lange termijn gaan kwijtraken, zeker als de door Marcel beschreven sluiproute niet wettelijk kan worden tegengegaan.

  6. Het doet mij denken aan vroeger: V&D verkochten gloednieuwe, gesealde LP’s, waar in de hoes een klein stukje karton was verwijderd.
    En die beschadigde LP’s werden voor een schijntje verkocht.

    • die gesealde lp’s kwamen uit Amerika, en daar werden ze cut-outs genoemd. Er werd een hoekje van de hoes afgeknipt, ook werd soms de hoes in een hoek geperforeerd.
      In de muziekindustrie was het in die tijd in de VS gewoonte voorraden in de winkels te zetten met recht van retour; dat was ook hier zo overigens. Als het niet verkocht werd, mocht het teruggestuurd worden. Datzelfde gold en geldt overigens ook voor videogames – ook in NL – en in Nederland ook voor boeken. Tot op de dag van vandaag.
      Anyway, om toch niet helemaal met verlies te werken, werden die lp’s voor baggerprijzen geëxporteerd en met name Nederland was een gretige afnemer van die handel. En ik neem aan dat omdat ze afgeschreven waren, hoefden de royalties ook niet meer betaald te worden…. dus verdienden de platenmaatschappijen uiteindelijk toch nog.
      Meer info: http://en.wikipedia.org/wiki/Cut-out_(recording_industry)

  7. Mariska zegt:

    Los van handelaren op bol.com, bij de Albert Hein kun je ook steevast boeken kopen ver onder de vaste boekenprijs (5 euro ipv 14 euro bijvoorbeeld). Als vervent lezer moet je dan even geduld hebben, maar uiteindelijk kun je daar ook goed aan je trekken komen als lezer..

    • Volgens mij is dat alleen met Air Miles, Mariska en die gelden als betaling.

      • @Mariska: Of het zijn ramsjboeken. Gedumpt door de uitgever omdat de verkoop te langzaam gaat en opslagruimte kostbaar is. Deze boeken worden in grote partijen verkocht tegen productiekosten (een fractie van de prijs) en vallen daarna volgens mij niet meer onder de vaste boekenprijs.

        • Peter Maassen zegt:

          Deze boeken zijn dan langer dan een jaar op de markt en worden op verzoek van de uitgever in prijs opgeheven. Daarmee vervalt de vaste boekenprijs.
          Maar het is voor de boekhandel een ergerlijke ontwikkeling om te zien hoe de mooiste ramsjtitels bij de supermarkt komen te liggen. Hie ligt de bak vol met FMB en Moon.
          Door dit soort dumpwerk wordt de “waarde” van het boek onderuit gehaald. Als je de mooiste boeken kunt kopen voor 3,99 lijkt 17,95 ineens heel veel geld.

  8. Ik vraag me vaak af waar die nieuwe tweedehandsboeken op bol.com vandaan komen. Vaak zie ik mijn boeken daar al ‘ongelezen’ verramsjt worden als je ze nog niet eens in de winkel kunt krijgen, soms zelfs voor ik ze zelf gezien heb. Hoe kan dat? Zijn dat soms recensenten die met hun recensie-exemplaren een winkeltje beginnen in plaats van te recenseren?

    • Soms zijn dat inderdaad recensenten. Ik heb dat in het verleden regelmatig uitgeplozen, omdat ik me er ook zo over verbaasde. Hoe kan het dat een boek dat nog niet is verschenen, al tweedehands wordt aangeboden? Zo dus. Recensie-exemplaren worden regelmatig eerder verzonden, nog voor het boek wordt vrijgegeven.

  9. Eveline zegt:

    Er zijn uitgevers die recensenten bestoken met stapels boeken waar ze niet om gevraagd hebben, die bijvoorbeeld niet binnnen de doelgroep past waar ze voor werken (ik krijg geregeld 12+ boeken of 6- boeken waar ik niets mee kan), en die ze dus ook niet gebruiken. Nu weet elke schrijver misschien zelf wel hoe de eigen uitgeverij te werk gaat, maar dit zou een verklaring kunnen zijn van de ongelezen recensie-exemplaren. Ik geef mijn exemplaren aan de school van mijn dochter, maar het is best denkbaar dat anderen er een handeltje van maken. Netjes is het niet, maar ook niet per se opzettelijke oplichting.

  10. Goh; dit is me eigenlijk nooit opgevallen. komt waarschijnlijk omdat ik altijd nieuwe boeken koop of anders naar de bibliotheek ga.. maar het is inderdaad behoorlijk krom!

  11. Het papieren boek wordt verdrongen door het electronische boek, zoals epub en pdf.
    Dat de uitgevers en de boekhandels dat nog steeds niet doorhebben, is triest en dom. Zij kunnen een voorbeeld nemen aan de muziekindustrie. Waar is de prodisco van toen? Zo simpel gaat het. De boekindustrie moet zich aanpassen, maar dat doen ze niet. Jammer.

    • Dat is wel heel kort door de bocht. Er zijn een aantal uitgeverijen heel goed bezig, en een aantal wachten af. Het algemeen besef dat er wat gaat veranderen, begint zeker door te dringen en ook het besef dat we er nog niet zijn. Maar jij scheert hier de hele boekenwereld over één kam.

      Wat dit overigens met ‘tweedehands’ verkopen bij Bol.com heeft te maken, ontgaat me.

    • Peter Bos zegt:

      Frank, een leuk fabeltje maar er zijn over heel vorig jaar minder Ebooks verkocht dan fysieke boeken in de boekenweek.

  12. Stefan Bosmans zegt:

    Ik kan best begrijpen dat recensenten recensie-exemplaren proberen te verkopen. Als recensent steek je heel veel tijd en energie in het bespreken van boeken (tenminste als je het goed wil doen). En rijk word je er helemaal niet van. De meeste recensenten kunnen enkel onbetaald recensies publiceren op internetsites of blogs. Ik kan dus best begrijpen dat ze nog een paar euro extra willen recupereren door de boeken op tweedehandssites te verkopen. Bovendien geloof ik niet dat dat ene exemplaar van een boek dat die ene recensent doorverkoopt de boekenmarkt onderuit zal halen. En ja, je kan niet elk boek recenseren dat de uitgeverijen je toesturen. Het kan dus best zijn dat ze nog in de folie zitten als ze worden doorverkocht.

  13. De paar boeken die via internet tweedehands worden verkocht -al dan niet in folie en/of door recensenten- zijn volgens mij niet zo belangrijk. Wat mij verontrust is dit: als de vaste boekenprijs wordt opgeheven, zullen waarschijnlijk veel boekhandels de deuren moeten sluiten. Ik werk zelf in een boekhandel en ik merk duidelijk het verschil met buitenlandse (vooral Engelstalige) boeken, het is vaak lastig concurreren met grote bedrijven zoals Bol en Amazon, omdat zij grotere hoeveelheden kunnen inkopen, betere kortingen kunnen bedingen en lagere onkosten hebben (geen winkel, minder personeel). Als de vaste boekenprijs voor Nederlandstalige boeken wordt opgeheven komen Albert Heijn en Hema daar nog bij, zeker als zij ook nog online boeken verkopen. Ik denk dat er dan voor weinig mensen nog een reden is om een boekhandel binnen te lopen en zich te laten verrassen of adviseren, de bestsellers liggen tenslotte allemaal bij de supermarkt, voor stuntprijzen.
    Hoe denken anderen hierover?
    Of zit ik ernaast… moeten we boekhandels niet willen beschermen en de markt zijn werk laten doen?
    Er blijven dan (hopelijk) nog een paar kleine gespecialiseerde boekwinkels over, in grote steden, voor de echte liefhebbers.
    En het levert inderdaad goedkopere boeken op, voor de consument.
    Klant is koning.

    Dit scenario zal invloed hebben op uitgevers en schrijvers. Er zullen weinig boekhandels meer zijn met ruimte voor boeken die minder goed verkopen. Deze boeken zullen (meer nog dan nu al het geval is) door schrijvers zelf aan de man moeten worden gebracht, via social media en internet, of door ze te verkopen na optredens. Ook hier zal het recht van de sterkste gelden. Er zal minder tijd zijn om te schrijven, en meer aan marketing moeten worden gedaan.

    De vraag is uiteindelijk het aloude: volgen we de markt, of grijpen we in en beschermen we wat kwetsbaar is?

    • Claudia, het is nu al zo dat er weinig tot vrijwel geen boekhandels zijn met ruimte voor boeken die minder goed verkopen. Buitenlandse bestsellers en boeken van BN’ers worden ingekocht, andere boeken worden op klantbestelling ingekocht en komen niet in de winkel te liggen. Een enkele uitzondering daargelaten, althans, dat is mijn ervaring.

  14. Nou ja, de vraag die Marcel stelt is natuurlijk wel heel belangrijk, zeker als het gaat om het structureel goedkoper aanbieden van Nederlandstalige boeken via internet. Er is geloof ik een instantie (wie weet hoe die heet?) die in de gaten houdt of iedereen zich aan de vaste-boekenprijswet houdt… maar of die ook internethandelaren opspeurt…

  15. Stefan Bosmans zegt:

    Het ergst aan het scenario dat Claudia schetst, is dat de AH en Hema natuurlijk alleen die bestsellers zullen willen verkopen (Stilton, Dolfje Weerwolfje, Hoe overleef ik). De gespecialiseerde kinderboekenwinkels sluiten hun deuren, want zij moesten evenzeer leven van die titels. Waar worden dan nog boeken van Martha Heesen of Simon van der Geest verkocht? Juist: nergens meer.

  16. Dat boekhandels het in hun huidige vorm moeilijk hebben en nog moeilijker gaan krijgen is een gegeven dat volgens mij los staat van de boekenprijs. In de Verenigde Staten blijkt dat minder bekende boeken via internet hun publiek wel weten te vinden. Wat Adrie zegt: die boeken liggen er nu ook niet.

    En als iedereen straks massaal over gaat stappen op e-books gaat de discussie sowieso niet meer op…

  17. Dat is een vergissing, die boeken liggen er nu wèl. Misschien niet allemaal, elke boekhandel maakt daarin zijn eigen keuze. Maar ze liggen er. Ga maar kijken. Vraag maar aan de boekhandelaar en hij zal ze je trots aanwijzen.
    Sommigen hebben misschien een plankje met poëzie. Of boeken over Suriname. Of klassiekers. Ik noem maar wat. Maar dat is wat ik bedoel, die planken gaan verloren. De struinplanken. De snuffelplanken.
    Ik weet zeker dat het loslaten van de vaste boekenprijs voor veel boekwinkels funest is.
    Maar goed, de e-books komen eraan, ik weet het, ik ben hopeloos ouderwets.

    • Nee, dat is helaas geen vergissing. Ik heb in de afgelopen tien jaar meer dan dertig boeken geschreven en op de laatste paar na, hebben die zelden in de boekhandel gelegen. Er verschijnen in Nederland rond de 3.000 kinderboeken per jaar en maar een klein percentage daarvan ligt in de winkel of staat in de kasten, meer dan de helft is alleen online verkrijgbaar, omdat de schaarse plekken in de winkel gereserveerd zijn voor de bestsellers en de klassiekers. Dat is overigens geen klacht, dat is een constatering…

  18. Wat je zegt, er wordt heel veel uitgegeven en er is weinig plek, het is een klein percentage. Maar ze stáán er wel, tussen de bestsellers en de klassiekers. En straks niet meer.

  19. Hier is geloof ik sprake van verwarring… ik heb het in het algemeen over boeken die minder goed verkopen, in alle genres, dus niet alleen kinderboeken.

    • Ik ook, ik gaf alleen kinderboeken als voorbeeld. Ik weet zeker dat 50% van de boeken die uitgebracht worden, nooit een fysieke boekhandel bereiken, als het niet meer is. Daar heeft de vaste boekenprijs nooit invloed op gehad.

      • Als je onderscheid maakt naar boeken die boekwinkels inkopen om in de winkel te zetten en boeken die boekwinkels op klantbestelling kopen, dan is het percentage voor die eerste groep veel en veel hoger dan 50%.

  20. Peter Maassen zegt:

    Toch snap ik hett niet, een boekhandel krijgt een boek met een verkoopprijs van €18 inkoop voor ca 11 euro. Daar komen dan weer distributie kosten bij ca 50 cent per boek.
    Wanneer hij dat boek via BOL aanbiedt als 2e hands voor laten we zeggen
    17 euro ontvangt hij van BOL bij verkoop ongeveer 13 euro, dan moet hij het versturen, 5 postzegels en een envelop 2,50 euro. Pakketpost is via DHL 5 €.
    Verdienen doet de boekhandelaar dus niet, het is hooguit beter dan het boek op de uitverkooptafel te gooien.
    BOL daarentegen is de lachende derde, de aanbieder draagt aan BOL 5,5 euro af, betaald de verzending. De koper betaald aan BOL 1,95€ bemiddelingsbijdrage en betaald tegenwoordig online.
    BOL vangt zo 7,5 euro op een boek zonder dat ze er iets voor hoeven doen.
    Hadden ze het boek zelf verkocht hadden ze 8 euro marge gehad en zelf moeten versturen.

    • Je slaat de spijker op zijn kop, Peter, dat snap ik dus ook niet. Je kunt er dus bijna alleen aan verdienen, als je de boeken niet inkoopt. Dus toch recensie-exemplaren of diefstal, zoals hierboven gesuggereerd wordt?

      • Peter Bos zegt:

        Och we weten allemaal hoe het met het rekenonderwijs gesteld is.

        Maar ik vrees dat het voor veel boekhandelaren ook een kwestie van “het verlies nemen is”. Vooral bij de ketenwinkels wordt de winkel goed volgestouwd door allerhande centrale inkoopafspraken. Op deze manier verdien je wel niets, maar je haalt wel snel wat liquiditeit terug.

  21. Peter Bos zegt:

    Toch snap ik hett niet, een boekhandel krijgt een boek met een verkoopprijs van €18 inkoop voor ca 11 euro. Daar komen dan weer distributie kosten bij ca 50 cent per boek.
    Wanneer hij dat boek via BOL aanbiedt als 2e hands voor laten we zeggen
    17 euro ontvangt hij van BOL bij verkoop ongeveer 13 euro, dan moet hij het versturen, 5 postzegels en een envelop 2,50 euro. Pakketpost is via DHL 5 €.
    Verdienen doet de boekhandelaar dus niet, het is hooguit beter dan het boek op de uitverkooptafel te gooien.
    BOL daarentegen is de lachende derde, de aanbieder draagt aan BOL 5,5 euro af, betaald de verzending. De koper betaald aan BOL 1,95€ bemiddelingsbijdrage en betaald tegenwoordig online.
    BOL vangt zo 7,5 euro op een boek zonder dat ze er iets voor hoeven doen.
    Hadden ze het boek zelf verkocht hadden ze 8 euro marge gehad en zelf moeten versturen.

  22. Peter Bos zegt:

    Ik ben met meer dan 20 jaar ervaring in het vak nog altijd verbaasd. Iedereen roept dat de verschraling zo wordt tegengegaan, maar juist de breed gesorteerde boekhandels hangen al 2 jaar met hun hoofd in de strop. Selexcyz wordt in leven gehouden door Audax (AKO) bekend van hun 2000 titel winkels.

    De vraag die mij bezighoud en die ik wil voorleggen is wat kan de breed gesorteerde boekhandel doen om het tij te keren als de prijs valt. Literair behang is schrikbarend duur. Zolang het op de plank bij de uitgever ligt kost het niets en zijn de internetwinkels (BOL) spekkoper. De hoogste inkoopmarge en geen enkel risico.
    Heeft de klant wel behoefte aan een breed assortiment als je ziet dat meer dan 80% van de omzet behaald wordt uit minder dan 20% van het in de winkel gevoerde titelaanbod?

  23. Maar was het niet zo dat elke boekhandel 100% retourrecht heeft behalve wanneer hij bij een promotie boeken met een extra korting inkoopt?
    In principe hoeft hij dus geen risico te lopen.

    • 100% retourrecht betekent de laagste korting, en andersom. Veel boekhandels kiezen voor mix, voor zover ik weet.

      Maar huur en personeel lopen natuurlijk gewoon door.

    • Peter Bos zegt:

      Dat valt tegen Harry, die 100% retour geldt alleen op de eerste inlading, geloof me die is tegenwoordig niet meer zo hoog. Alleen bij gegarandeerde bestsellers. Maar waarom zou je daar een hogere korting op geven, ik zie meer in een hoge korting op backlist,oneerbiedig ook wel oud fonds genoemd.

      Maar het zijn vooral mengvormen, deels RVR of RVR met behandelingskosten ca 10% over verkoopprijs. Maar het RVR staat erg onder druk, distributeurs als Scholtens (Boekenpartners, Plantage, Readshop en veel kinderboekhandels)is bijna ten onder gegaan aan de enorme retourstromen tgv van mindere verkopen dankzij de crisis.

      Maar de liefde voor het vak is bij veel ondernemers (vooral bij de “inloopwinkels”) ver te zoeken, stuur de boeken maar af, als ik ze niet verkoop stuur ik ze wel retour. Ze weten vaak niet wat er op de tafel ligt.Op inkoopbeurzen zie je ze niet, daar is de centrale inkoper voor.

      Dat is een verschraling waar ik me zorgen over maak. Als je de passie ziet waarmee KBH de markt benaderen. Dat is iets dat het vak moet omarmen, maak een uitje van het bezoek aan de boekhandel, verras die klant met klantvriendelijkheid en enthousiasme dat heeft BOL niet.

  24. Rijk Griffioen zegt:

    Ik verkoop tweedehands boeken via boekwinkeltjes.nl en sinds vorig jaar via Bol.com.
    Ik verkoop ook wel boeken die ongelezen zijn en niet meer dan een jaar geleden ofzo zijn verschenen.
    Ze zijn gewoon ‘nieuw’. Maar ik verkoop ze als tweedehands boeken met als omschrijving van de ‘conditie’: ‘als nieuw’. Dat is volledig legaal, want ik heb de boeken uit ‘tweede hand’ verkregen dus ze zijn ‘tweedehands’ en ik verkoop ze niet als ‘nieuw’ maar als ‘als nieuw’.

Trackbacks

  1. […]  Vaste Boekenprijs Gekraakt. Waarin ik aantoon dat de vaste boekenprijs allang en massaal ontdoken wordt, zonder dat er een haan […]

  2. […] zijn boeiende weblog wees Marcel van Driel precies een maand geleden er op dat de vaste boekenprijs een wassen neus aan het worden is. Nieuwe […]

Laat wat van je horen

*