Writer’s Block bestaat niet, dus wat doe je eraan?

Writers BlockHave you ever had writer’s block?’ was de vraag aan schrijver Neil Gaiman in SFX Magazine. ‘I don’t believe in writer’s block,’antwoordde hij. ’I really don’t. I believe that writers are really clever and we made up writer’s block to impress people because it sounds so much better than “I got stuck” or even “I didn’t have anything to say”. […] One of the things that I learned doing Sandman on a monthly deadline was that you can write on the bad days. You may not get as much done, and you may think it’s all stupid, but the truth is that the next day may be one of the good days. […] Ten years later you can’t remember what pages you wrote on the day when you said “I’m useless – why am I doing this?” and the day words dripped from your fingers like liquid diamonds.’

Dat laatste herken ik al maar al te goed! Vorig jaar om deze tijd tijd leverde ik mijn manuscript in voor het derde deel van Superhelden.nl. Ik was niet tevreden maar kon er de vinger niet op leggen wat er mis mee was. Het afgelopen jaar heb ik het hele boek herschreven. Ik werd soms gek van het stemmetje in mijn hoofd dat zei: ‘Hou er maar mee op, je kan het niet, dit wordt nooit meer wat.’ Ik heb nog nooit zo met mijzelf in de clinch gelegen tijdens het schrijven als bij dit boek.

En nu? Superhelden.nl dl 3 ligt bijna in de winkels en ik denk dat het de beste van de drie is. En ik heb geen idee welke bladzijdes ik schreef op de goeie en welke op de slechte dagen, precies zoals Gaiman zegt.

Elmore820FIk denk ook dat writer’s block niet bestaat. Dat wil echter niet zeggen dat je niet vast kan zitten in een verhaal. Misschien weet je dat er iets schort aan je verhaal, maar weet je niet wat. Misschien ben je het verhaal wel helemaal zat en heb je afstand nodig. Misschien ben je verzandt in oninteressante details en haak je af op het punt waarop ook de lezers af gaan haken. Denk in dit geval aan regel 10 van ELMORE LEONARD’S 10 RULES OF WRITING: ‘Try to leave out the part that readers tend to skip.’

Er is een heel simpele manier om erachter te komen of het probleem bij jou of of het verhaal ligt: ga wat anders schrijven. Lukt dat wel? Dan heb je geen writer’s block maar ligt het aan het verhaal. Laat in dat geval je boek even liggen en geef je geest de ruimte om op onverwachte momenten met een oplossing te komen. ONDER DE DOUCHE bijvoorbeeld.

Lukt het je ook niet om aan een ander verhaal te schrijven? Dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand. Wanneer ik bijvoorbeeld in een persoonlijk of zakelijk conflict zit met iemand, vind ik het erg lastig om mij te focussen op een tekst. Bloggen lukt vaak nog wel, maar aan een roman werken zelden. Dat komt omdat ik mij op dat moment veel te druk maak over het onopgeloste meningsverschil. Al mijn energie gaat zitten in vragen als: ‘Hoe los ik dit op? Ligt het aan mij of moet ik op mijn strepen blijven staan?’ Zolang ik het probleem niet oplos of loslaat, kan ik niet schrijven.

Maar dat is geen writer’s block.

Ik denk dat wat veel schrijvers writer’s block noemen, een algehele twijfel is aan jezelf. Kan ik het (nog) wel? Heb ik het eigenlijk ooit gekund, schrijven? Eigenlijk is het allemaal bagger wat ik schrijf. Wanneer val ik door de mand?

Neil-Gaiman-2Daar heb ik ook regelmatig last van. Zeker bij een eerste versie van een manuscript, wanneer ik het idee heb dat alle ogen op mij gericht zijn, zoals bij Nachtmerrieman, waar zoveel donateurs op zitten te wachten. In dat geval zit er eigenlijk maar één ding op: ga schrijven. Zoals Neil Gaiman in ZIJN SPEECH ‘MAKE GOOD ART‘ zegt: ‘Life is sometimes hard. Things go wrong, in life and in love and in business and in friendship and in health and in all the other ways that life can go wrong. And when things get tough, this is what you should do.

Make good art.

I’m serious. Husband runs off with a politician? Make good art. Leg crushed and then eaten by mutated boa constrictor? Make good art. IRS on your trail? Make good art. Cat exploded? Make good art. Somebody on the Internet thinks what you do is stupid or evil or it’s all been done before? Make good art. Probably things will work out somehow, and eventually time will take the sting away, but that doesn’t matter. Do what only you do best. Make good art.

Make it on the good days too.’

En voor al die mensen die – net als ik – erop zitten te wachten tot de wereld erachter komt dat je eigenlijk niets kan, kijk dan dit filmpje over The Fraud Police van rockzangeres Amanda Palmer, niet geheel toevallig de echtgenote van Neil Gaiman.

Reacties

  1. Miriam Wesselink zegt

    Herkenbaar stuk, en inspirerend filmpje. Leuke vrouw.

  2. Goed stuk, Marcel.
    Mijn vriend heeft vandaag met een recorder opgenomen hoe ik zat te ‘zeuren’ over mijn nieuwe boek (ik zit op 15k). Hij deed dat om te bewijzen dat ik dit bij elk boek doe, maar dat het altijd weer goed komt. Ik vrees dat ik het over een jaar bij de boekpresentatie terug hoor.
    Toch is onzekerheid ook een goede eigenschap. In combinatie met doorzettingsvermogen. Het levert een beter boek op. Moet je het wel eerst afmaken, natuurlijk.

    Veel succes met NNM en geniet van Superhelden.

    • Marcel van Driel zegt

      Oh, zo herkenbaar! Bij ieder boek roep ik tegen mijn vrouw dat ik er niet uitkom en dat het deze keer niet gaat lukken. ‘Dat zeg je bij ieder boek als je op 2/3 bent,’ zegt ze dan.

  3. “Bluff your way into (vul in)” is bijna 20 jaar mijn dagelijkse overtuiging geweest en ik was er ook bijna 20 jaar van overtuigd dat ik de enige programmeur / system analist / project manager was die dat had 🙂

Laat wat van je horen

*